Hội Thánh của Đức Chúa Trời Hiệp hội Truyền giáo Tin Lành Thế giới

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Hội Thánh của Đức Chúa Trời
Hiệp hội Truyền giáo Tin Lành Thế giới
World Mission Society Church of God
Thành lập 1985
Sáng lập bởi Kim Joo-cheol và Jang Gil-ja
Loại Phong trào tôn giáo mới
Vị thế pháp lý Chưa hợp pháp tại Việt Nam
Trụ sở chính quận Bundang, thành phố Seongnam, tỉnh Gyeonggi, Hàn Quốc.
Tổng hội trưởng
Kim Joo-Cheol
Trang web http://vn.watv.org
Tên trước đây
Hội Thánh của Đức Chúa Trời Nhân chứng Ahn Sahng-hong

Hội Thánh của Đức Chúa Trời Hiệp hội Truyền giáo Tin Lành Thế giới, còn gọi là Hội Thánh Đức Chúa Trời Mẹ, là một phong trào tôn giáo mới bắt nguồn từ Hàn Quốc và hiện nay đã có mặt tại 175 quốc gia. Hội Thánh do Kim Joo-cheol và Jang Gil-ja thành lập năm 1985, tiếp quản từ Hội Thánh do Ahn Sahng-hong sáng lập năm 1964. Trụ sở chính của Hội đặt tại Bundang, thành phố Sungnam, tỉnh Kyunggi.

Những người đi theo Hội thánh tin rằng Ahn Sahng-hong là Đức Chúa Trời Cha, Jang Gil-ja là Đức Chúa Trời Mẹ,[1] và cho rằng họ đang khôi phục lại lẽ thật của hội thánh sơ khai.[2]

Tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1985, Hội Thánh của Đức Chúa Trời Nhân chứng Ahn Sahng-hong được thành lập. Năm 1997, hội thánh có tên là Hội Thánh của Đức Chúa Trời Hiệp hội Truyền giáo Tin Lành Thế giới nhằm tiện cho việc định danh và quản lý tài sản của Hội Thánh[3][4]. Đây cũng là tên gọi chính thức cho những chi nhánh được thành lập sau này tại châu Âu, châu Á, châu Phi, châu Đại Dương, Bắc MỹNam Mỹ.

Tại Việt Nam, hội thánh thường được nhắc tới với tên Hội Thánh của Đức Chúa Trời, Hội Thánh Đức Chúa Trời hay Hội Thánh Đức Chúa Trời Mẹ. Tuy nhiên Hội Thánh của Đức Chúa Trời (Church of God) là tên được nhiều hệ phái Thiên Chúa giáo sử dụng. Phần lớn các hệ phái này bắt nguồn từ Phong trào Ngũ Tuần (Pentecostal), Phong trào Thánh khiết (Holiness), Baptist ngày thứ 7 và các Phong trào Phục lâm. Ở TP.HCM hiện có bảy nhóm tôn giáo có cùng tên Hội thánh của Đức Chúa Trời hoặc Hội thánh Đức Chúa Trời hoạt động độc lập, không liên quan nhau[5].

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Ahn Sahng-hong (An Xang Hồng) sinh ra trong một gia đình Phật giáo và cải sang Giáo hội Cơ Đốc Phục lâm An thất nhật nhưng sau đó bị Giáo hội này khai trừ.

Năm 1964, ông thành lập Hội Thánh của Đức Chúa Trời Nhân chứng Jesus tại Busan, Hàn Quốc.

Sau khi ông qua đời năm 1985, Kim Joo-cheol, Jang Gil-ja và những người tin vào sự tiếp quản của họ, chuyển về Seoul và thành lập Hội Thánh của Đức Chúa Trời Nhân chứng Ahn Sahng-hong. Trụ sở chính hiện nay của hội thánh đặt tại quận Bundang, thành phố Seongnam, tỉnh Gyeonggi, Hàn Quốc.

Mốc thời gian[sửa | sửa mã nguồn]

  • 1948 - Ahn Sahng-hong tuyên bố từ bỏ niềm tin Phật giáo, chịu phép Báp-têm của Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm;
  • 3/1962 - Ahn Sahng-hong bị khai trừ khỏi Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm bởi tranh cãi về ý nghĩa tôn giáo của Thánh Giá, ông cùng 23 người rời bỏ giáo hội;
  • 28/04/1964 - Ahn Sahng-hong thành lập Hội Thánh của Đức Chúa Trời Nhân Chứng Jesus (Witnesses of Jesus Church of God) tại Hàn Quốc[6][7]
  • 1970 - 4 hội thánh được thành lập tại Hàn Quốc[6]
  • 1980 - Tổng cộng 13 hội thánh được thành lập tại Hàn Quốc[6]
  • 1985 - Ahn Sahng-hong qua đời vào tháng 2/1985; Hội Thánh của Đức Chúa Trời Nhân chứng Jesus phân thành hai hội thánh mới: Hội Thánh của Đức Chúa Trời Giao Ước Mới Lễ Vượt Qua (ở lại tổng hội ở Busan) và Hội Thánh của Đức Chúa Trời Nhân chứng Ahn Sahng-hong (chuyển tới Seoul);
  • 1988 - 10.000 tín đồ đăng ký[6]
  • 1990 - Tổng cộng 30 hội thánh được thành lập tại Hàn Quốc[6]
  • 1996 - Tổng cộng 107 hội thánh được thành lập; 100.000 tín đồ đăng ký[6]
  • 1997 - Đổi tên thành Hội Thánh của Đức Chúa Trời Hiệp Hội Truyền giáo Tin Lành Thế giới; thành lập 3 hội thánh ở nước ngoài (Los Angeles - Mỹ, Lahore - PakistanEssen, Đức);
  • 1998 - Tổng cộng 210 hội thánh được thành lập;[6]
  • 1999 - 200.000 tín đồ đăng ký;[6]
  • 2000 - Tổng cộng 300 hội thánh được thành lập ở Hàn Quốc, 400.000 tín đồ đăng ký;[6]
  • 2001 - Đoàn thăm viếng nước ngoài đầu tiên đến Hàn Quốc (từ Mỹ);[6]
  • 2002 - Thực hiện việc truyền giáo tại 70 quốc gia;[6]
  • 2003 - Phụng sự tình nguyện cho thảm họa tàu điện ngầm Daegu (cung cấp bữa ăn miễn phí trong vòng 55 ngày); nhận Tuyên dương của Tổng thống Hàn Quốc Kim Dae-jung; 500.000 tín đồ đăng ký;[6]
  • 2004 - Nhận Huân chương Danh dự; 600.000 tín đồ đăng ký;[6]
  • 2005 - Thành lập Viện tu luyện Go&Come Okcheon;[6]
  • 2006 - Thành lập Bảo tàng lịch sử Hội Thánh của Đức Chúa Trời;[6]
  • 2007 - Hơn 100 hội thánh chi nhánh được thành lập ở nước ngoài, 800.000 tín đồ đăng ký;[6]
  • 2008 - 1 triệu tín đồ đăng ký;[6]
  • 2009 - 32 đoàn truyền giáo ngắn hạn được gửi đi nước ngoài;
  • 2010 - 427 đoàn truyền giáo ngắn hạn được gửi đi nước ngoài; gửi hàng cứu trợ nạn nhân động đất ở Haiti và Chile cho Liên Hiệp Quốc (gây quỹ thông qua buổi hòa nhạc từ thiện);
  • 2011 - Nhận Giải thưởng Phụng sự tình nguyện Tổng thống từ Barack Obama; chia sẻ tình yêu thương với hàng xóm trong và ngoài nước nhân kỉ niệm 94 năm ngày giáng sinh của Ahn Sahng-hong;[6]
  • 2012 - Chiến dịch vận động làm sạch môi trường thế giới nhân Ngày Lễ Vượt Qua; hiến máu trao sự sống nhân ngày Lễ Vượt Qua; 2.200 hội thánh chi nhánh tại 150 quốc gia được thành lập;[6]
  • 2013 - Chiến dịch tình nguyện toàn thế giới nhân ngày Lễ Vượt Qua;[6]
  • 2015 - Nhận Giải thưởng Tổng thống Đại Hàn Dân Quốc[8]
  • 2016 -Tuyên bố truyền đạo 7 tỷ; nhận Giải thưởng Phụng sự tình nguyện từ Nữ hoàng Anh Elizabeth II[9][10]
  • 2017: có hơn 7000 nhà thờ thành viên

Các tổ chức liên quan[sửa | sửa mã nguồn]

  • Viện tu luyện Go&Come Okcheon
  • Viện tu luyện Jounyisan
  • Viện tu luyện Elohim
  • Viện thần học Hội Thánh của Đức Chúa Trời
  • Bảo tàng lịch sử Hội Thánh của Đức Chúa Trời
  • Tổ chức The International We Love U Foundation [11]
  • Ban nhạc Messiah
  • Nhà trẻ Saet-byul

Tín ngưỡng và niềm tin[sửa | sửa mã nguồn]

Hội thánh tin vào Đức Chúa Trời Cha và Đức Chúa Trời Mẹ mà Kinh thánh làm chứng và đã khôi phục lại lẽ thật của Hội thánh Sơ khai. Hội thánh tin rằng họ đang làm theo tất cả mọi lời dạy dỗ của Đức Chúa Trời trong Kinh thánh và được giải thích kỹ càng trong những cuốn sách của Ahn Sahng-hong.

Jêsus đến lần thứ hai[sửa | sửa mã nguồn]

Hội thánh tin rằng Jêsus đã đến lần thứ hai trong xác thịt dưới hình dáng loài người. Họ tin rằng Ahn Sahng-hong chính là Jêsus đến lần thứ hai[12] với tên mới (Khải huyền 3:11-12 và Khải huyền 2:17) và làm ứng nghiệm hết thảy lời tiên tri mà duy chỉ có Jêsus mới có thể hoàn thành.[13]

Đức Chúa Trời Mẹ[sửa | sửa mã nguồn]

Bởi vì Kinh thánh có ghi chép "Thánh Linh và Vợ Mới" (Thần khí và Tân Nương) ở Khải huyền 22:17, hội thánh tin rằng Vợ Mới (Tân Nương) chính là Đức Chúa Trời Mẹ. Theo như ghi chép trong Kinh thánh ở Sáng thế ký 1:26-27 Đức Chúa Trời phán "Chúng ta", làm chứng rằng Đức Chúa Trời tồn tại hai hình ảnh: Đức Chúa Trời mang hình nam và Đức Chúa Trời mang hình nữ. Hội thánh gọi Đức Chúa Trời mang hình nữ là Đức Chúa Trời Mẹ. Họ giải thích theo như lời tiên tri Kinh thánh, Đức Chúa Trời Mẹ xuất hiện vào những ngày sau cùng giống như việc Đức Chúa Trời đã tạo nên Eva vào thời điểm cuối cùng trong quá trình 6 ngày sáng tạo nên trời đất và muôn vật [cần dẫn nguồn].

Các ngày lễ trọng thể[sửa | sửa mã nguồn]

Hội thánh cử hành 7 Lễ trọng thể được ghi chép trong Lê-vi-ký 23: Lễ Vượt Qua, Lễ Bánh Không Men, Lễ Trái Đầu Mùa (Lễ Phục Sinh), Lễ Ngũ Tuần, Lễ Kèn Thổi, Lễ Chuộc Tội, Lễ Lều Tạm. Hội thánh cử hành các ngày lễ trọng thể theo như Giao Ước Mới mà Đức Chúa Jêsus đã lập nên phân biệt với những lễ trọng thể trong Cựu Ước.

Ngày Sa-bát[sửa | sửa mã nguồn]

Hội thánh giữ ngày Sa-bát thứ Bảy theo như lời phán của Đức Chúa Trời trong Sáng thế ký 2:1 (tham khảo thêm Mác 16:9). Ngày Sa-bát thứ Bảy được Kinh thánh biểu hiện là một dấu giữa Đức Chúa Trời và người dân của Ngài (Ê-xê-chi-ên 20:12, Xuất Ê-díp-tô Ký 31:13), và đây là ngày mà các thánh đồ phải giữ sự thờ phượng theo như sự làm gương của Đức Chúa Jêsus cũng giữ ngày Sa-bát 2000 năm về trước (Luca 4:16).

Các thánh đồ hội thánh giữ 3 lễ thờ phượng vào ngày Sa-bát. Giữa các buổi thờ phượng, các thánh đồ tham gia những hoạt động của hội thánh như học Kinh Thánh, xem video của hội thánh và phát biểu Kinh Thánh giữa các tín đồ.[14]

Về hình tượng[sửa | sửa mã nguồn]

Hội thánh tin rằng theo như sự dạy dỗ của Đức Chúa Trời về việc cấm làm ra bất kỳ hình tượng nào và thờ lạy (Xuất Ê-díp-tô Ký 20:4), những vật dụng như thập tự giá, tượng đúc hay tượng chạm... không được dựng hoặc đặt trên nóc hoặc bất kỳ nơi nào bên trong hội thánh.[15][16]

Nguồn gốc của loài người và sự chuộc tội[sửa | sửa mã nguồn]

Hội thánh tin rằng tất cả loài người trên trái đất này vốn dĩ là những thiên sứ ở trên trời. Những thiên sứ này đã phạm tội với Đức Chúa Trời ở trên trời và bị đuổi xuống trái đất như là một cơ hội thứ hai để được quay trở về Thiên Đàng [cần dẫn nguồn]. Họ cho rằng cách duy nhất để chúng ta có thể trở về quê hương Nước Thiên Đàng[17] đó là giữ Lễ Vượt Qua Giao Ước Mới với bánh và rượu nho (thịt và huyết của Đức Chúa Jêsus) và làm theo mọi sự dạy dỗ của Kinh thánh được khôi phục lại bởi Ahn Sahng-hong [cần dẫn nguồn]. Hội thánh tin vào sự tồn tại của Đức Chúa Trời Mẹ, là Vợ Mới (Jang Gil-ja) đang ban nước sự sống vào những ngày sau rốt (Khải Huyền 22:17).

Nghi thức Báp-têm[sửa | sửa mã nguồn]

Hội thánh cử hành nghi thức báp-têm[18] như là bước đầu tiên để nhận lấy sự cứu rỗi. Phép báp-têm phải được cử hành nhân danh của Đức Cha (Giê-hô-va), Đức Con (Jêsus) và Đức Thánh Linh (Ahn Sahng-hong) [cần dẫn nguồn].

Cầu nguyện[sửa | sửa mã nguồn]

Hội thánh tin rằng sự cầu nguyện phải nhân danh Đức Thánh Linh Ahn Sahng-hong vào những ngày sau cùng và nữ tín đồ phải mang khăn trùm đầu khi cầu nguyện theo như 1 Cô-rinh-tô 11:1-16.[14] .

Hoạt động truyền đạo[sửa | sửa mã nguồn]

Các tín đồ của hội thánh thường đi gõ cửa, đến các trung tâm thương mại, công viên, trường đại học... để chia sẻ Kinh thánh và truyền giáo.

So sánh với đạo Cơ Đốc truyền thống[sửa | sửa mã nguồn]

Hội Thánh của Đức Chúa Trời Hiệp hội Truyền giáo Tin Lành Thế giới có nhiều quan điểm trái ngược với Cơ Đốc giáo chính thống. Hội thánh này tự nhận rằng họ đang làm theo các lời dạy và giữ các kỳ lễ của giao ước mới trong Kinh thánh, giống như hội thánh sơ khai trong thời Chúa Jêsus. Họ cũng tin rằng Đức Chúa Trời Cha và Đức Chúa Trời Mẹ đã đến trong xác thịt một người bình thường ở Hàn Quốc, ứng nghiệm lời tiên tri của Kinh Thánh. Khi những giáo lý này vấp phải sự chỉ trích, họ dạy rằng đây cũng chính là sự bức hại mà những Kitô hữu thuở ban đầu đã phải chịu đựng vì tin vào Jêsus trong xác thịt người bình thường trong lần đến đầu tiên của ông.[19] Việc coi Ahn Sahng-hong và Zahng Gil-jah là Chúa Trời bị Cơ Đốc giáo chính thống chỉ trích mạnh mẽ[20] và Hội thánh này bị Hội đồng Quốc gia các Giáo hội tại Hàn Quốc chính thức lên án là phạm thượng, dị giáocuồng giáo.[21][22]

Tại Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Tại Việt Nam, Hội Thánh của Đức Chúa Trời được truyền vào từ năm 2001.[23]

Trong tháng 4 năm 2018, các phương tiện truyền thông bắt đầu đưa tin về hội này như một tà giáo. Công an đã điều tra một số thành viên của hội bị cho là truyền đạo trái pháp luật tại Hải Phòng,[24] Hà Nội, Quảng Ninh,[25], Quảng Trị[26], Bình Dương,[27]Thanh Hóa[28], Hưng Yên,[29] Phú Thọ, Ninh Bình, Thái Bình, Hà Nam, Bắc Giang.[30] Một số trường tại Vĩnh Long ra các thông báo yêu cầu sinh viên tránh tiếp xúc với các thành viên của "Hội thánh Đức chúa trời".[31] Công an tỉnh Vĩnh Long, An Giang và thành phố Cần Thơ cũng tiến hành điều tra những người đang tuyên truyền về hội này.[32]

Ngày 25 tháng 4 năm 2018, Trưởng Ban Tôn giáo Chính phủ Vũ Chiến Thắng yêu cầu các cơ quan chức năng từ trung ương đến địa phương cần lưu tâm đến hoạt động của tổ chức “Hội thánh của Đức Chúa Trời”[33]. Ban Tôn giáo Chính phủ cho biết cần thêm thời gian để kiểm chứng về các nhóm tôn giáo “Đức Chúa Trời mẹ”,[34], cần kiểm chứng các hoạt động của tổ chức này và phân biệt với các nhóm Tin Lành khác có tên gọi tương tự, tránh đánh đồng với các tổ chức Tin Lành nói chung.[35]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Joongang Monthly Magazine”. Joongang Il Bo. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2013. [liên kết hỏng]
  2. ^ “WATV”. WATV. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2013. 
  3. ^ Church of God World Gospel Association v. Ji Won Tak, [1] (Northern Seoul Regional Court Civil Section Number 11 2005-07-08).
  4. ^ 법원, "근거없는 추측비방은 비인격적인 범법행위" . The Christian World Monitor (bằng tiếng Korean). 29 tháng 9 năm 2003. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2013. 
  5. ^ Pháp Luật Online: 7 nhóm cùng có tên Hội thánh Đức Chúa Trời, [2] (2018-06-20).
  6. ^ a ă â b c d đ e ê g h i k l m n o ô ơ p “WATV – History”. WATV.org. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 8 năm 2013. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013. 
  7. ^ “[異色 종교단체 탐구] 하나님의교회 세계복음선교협회 월간조선 – 영향력 있는 사람들에게 영향력 있는 잡지”. Monthly.chosun.com. 21 tháng 2 năm 2009. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2014. 
  8. ^ “하나님의교회, 바다의 날 '대통령단체표창' 수상”. joongboo daily news. 9 tháng 6 năm 2015. 
  9. ^ “Old-Trafford's World Mission Society Church of God bestowed with prestigious Queen's voluntary award”. Messenger Newspapers. 8 tháng 7 năm 2016. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2016. 
  10. ^ Kim, Jin Oh (11 tháng 7 năm 2016). “영국 여왕, 하나님의 교회에 국가 최고 자원봉사상 수여”. ajunews. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2016. 
  11. ^ “affiliated institutions”. 
  12. ^ 28 cũng vậy, Christ đã dâng mình chỉ một lần đặng cất tội lỗi của nhiều người; Ngài lại sẽ hiện ra lần thứ hai, không phải để cất tội đi nữa, nhưng để ban sự cứu rỗi cho kẻ chờ đợi Ngài. - Hê-bơ-rơ 9:28
  13. ^ “WATV – Second Coming Christ”. WATV. World Mission Society Church of God. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2013. 
  14. ^ a ă “WATV – Fundamentals”. World Mission Society Church of God. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2013. 
  15. ^ “WMSCOG Bible Q&A”. World Mission Society Church of God. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2013. 
  16. ^ Lydia DePillis (23 tháng 5 năm 2012). “Broken Windows Theory”. Washington City Newspaper. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2018. 
  17. ^ “Có đường tắt đến Thiên Đàng?”. Báo Văn Hiến Plus. 
  18. ^ 18 Đức Chúa Jêsus đến gần, phán cùng môn đồ như vầy: Hết cả quyền phép ở trên trời và dưới đất đã giao cho ta. 19 Vậy, hãy đi dạy dỗ muôn dân, hãy nhân danh Đức Cha, Đức Con, và Đức Thánh Linh mà làm phép báp-têm cho họ, 20 và dạy họ giữ hết cả mọi điều mà ta đã truyền cho các ngươi. Và nầy, ta thường ở cùng các ngươi luôn cho đến tận thế. - Ma-thi-ơ 28:18-20
  19. ^ World Mission Society Church of God
  20. ^ Church of God World Gospel Association v. Ji Won Tak, [3] (Northern Seoul Regional Court Civil Section Number 11 2005-07-08).
  21. ^ 기독교 이단 사이비 종교 명단과 종교차별 신고 (bằng tiếng Korean). The National Council of Churches in Korea. 13 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2013. 
  22. ^ Research Directorate, Immigration; Refugee Board, Canada (8 tháng 12 năm 2004). “Korea: The Church of God, including the denomination of Christianity to which it adheres, its beliefs and practices; whether there is a congregation of the Church of God in Seoul known as the Church of God Mission Society located at 381-2 Suyu-dong #2, Gangbuk-gu (2002–2004)”. Immigration and Refugee Board of Canada. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2013. 
  23. ^ Đặng Tự Do (29 tháng 4 năm 2018). “Lược sử hình thành và những huyền thoại chung quanh giáo phái Đức Chúa Trời Mẹ”. VietCatholic News. 
  24. ^ “Kịp thời ngăn chặn các đối tượng lợi dụng truyền đạo trái pháp luật”. 27 tháng 3, 2018. 
  25. ^ “Tà đạo kinh hoàng như thôi miên từ Hải Phòng đang vươn vòi Bạch Tuộc khắp nơi - VTC News”. Báo điện tử VTC News. Truy cập 17 tháng 4 năm 2018. 
  26. ^ congan.com.vn (25 tháng 3 năm 2018). “Nội dung chính Báo CATP ngày 26-3-2018”. Báo Công an Thành Phố Hồ Chí Minh. Truy cập 17 tháng 4 năm 2018. 
  27. ^ “Nhóm người xưng 'Hội thánh Đức Chúa Trời' xuất hiện ở Bình Dương”. Báo Điện tử Tiền Phong. Truy cập 25 tháng 4 năm 2018. 
  28. ^ 'Có cả hiệu phó bỏ bê việc theo Hội thánh Đức Chúa Trời'. Tuổi Trẻ Online. Truy cập 27 tháng 4 năm 2018. 
  29. ^ “Xuất hiện nhóm người tự xưng là tín đồ của Hội Thánh Đức Chúa Trời ở Hà Nội”. 
  30. ^ 'Hội Thánh Đức Chúa Trời Mẹ' vươn vòi Bạch Tuộc khắp nơi, Công an Thái Bình chỉ đạo khẩn”. 
  31. ^ “Nhiều trường yêu cầu sinh viên cảnh giác trước Hội thánh đức chúa trời”. Báo điện tử VOV. 21 tháng 4 năm 2018. Truy cập 26 tháng 4 năm 2018. 
  32. ^ “Công an vào cuộc vụ 'Hội thánh Đức chúa trời' xuất hiện ở miền Tây”. Báo điện tử Tiền phong. 23 tháng 4 năm 2018. Truy cập 24 tháng 4 năm 2018. 
  33. ^ “Sự thật về hoạt động của ‘Hội Thánh Đức Chúa Trời’”. Báo Văn Hiến Plus. 
  34. ^ “Việt Nam lưu tâm đến hoạt động của "Hội thánh của Đức Chúa Trời". Đài Á Châu Tự do. Truy cập 26 tháng 4 năm 2018. 
  35. ^ “Ban Tôn giáo Chính phủ lên tiếng về `Hội thánh của Đức Chúa Trời`”. Truy cập 26 tháng 4 năm 2018. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]