Lâm Thao

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm

Lâm Thao

Huyện
Duong cai.JPG
Một đoạn đường ở thị trấn Hùng Sơn
Hành chính
VùngĐông Bắc Bộ
TỉnhPhú Thọ
Huyện lỵThị trấn Lâm Thao
Phân chia hành chính2 thị trấn, 10 xã
Địa lý
Tọa độ: 21°19′17″B 105°17′17″Đ / 21,32139°B 105,28806°Đ / 21.32139; 105.28806Tọa độ: 21°19′17″B 105°17′17″Đ / 21,32139°B 105,28806°Đ / 21.32139; 105.28806
Diện tích97,69 km2
Dân số (1/4/2019)
Tổng cộng107.989 người[1]
Thành thị18.403 người (17%)
Nông thôn89.586 người (83%)
Mật độ1.105 người/km2
Khác
Websitehttp://lamthao.phutho.gov.vn/

Lâm Thao là một huyện thuộc vùng bán sơn địa của tỉnh Phú Thọ, Việt Nam.

Lâm Thao là huyện có kinh tế phát triển, dân cư đông. Đây là huyện trọng điểm sản xuất lương thực của tỉnh Phú Thọ, có ruộng đồng bằng phẳng, đất đai màu mỡ, mạng lưới giao thông đường bộ, đường sắt, đường thuỷ nối các tỉnh Tây Bắc với Thủ đô Hà Nội, nằm trong tam giác công nghiệp của tỉnh Phú Thọ (Việt Trì – Bãi Bằng – Lâm Thao) nên đã đem lại cho huyện những tiềm năng và lợi thế để phát triển du lịch.

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Lâm Thao nằm ở phía đông tỉnh Phú Thọ, có vị trí địa lý:

Huyện lỵ của huyện là thị trấn Lâm Thao, cách thành phố Việt Trì khoảng 10 km về phía Tây.

Huyện Lâm Thao có diện tích tự nhiên là 9.769,11 ha, dân số năm 2015 là 140.000 người.

Theo thống kê năm 2019, có dân số là 107.989 người.[1]

Huyện Lâm Thao có 12 xã và hai thị trấn, trong đó có 3 xã, thị trấn miền núi: Hùng Sơn, Tiên Kiên, Xuân Lũng và 11 xã, thị trấn thuộc vùng đồng bằng, là cửa ngõ giữa miền núi và đồng bằng, giữa nông thôn và thành thị, giao thông tương đối thuận tiện, có nhiều điều kiện mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, là địa bàn thuận lợi cho việc sản xuất hàng hóa cung cấp cho các vùng khác.

Lâm Thao có địa hình tương đối đa dạng, tiêu biểu của một vùng bán sơn địa, đất đai có địa hình thấp dần từ bắc xuống nam, từ đông sang tây với địa hình phong phú đa dạng thuận lợi cho việc sử dụng đất và sản xuất nông lâm nghiệp, thuận lợi cho việc bố trí kế hoạch xây dựng các công trình giao thông thủy lợi, tiểu thủ công nghiệp.

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Lâm Thao có 12 đơn vị hành chính cấp xã trực thuôc, bao gồm 2 thị trấn: Lâm Thao (huyện lỵ), Hùng Sơn và 10 xã: Bản Nguyên, Cao Xá, Phùng Nguyên, Sơn Vi, Thạch Sơn, Tiên Kiên, Tứ Xã, Vĩnh Lại, Xuân Huy, Xuân Lũng.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Trước đây, phủ Lâm Thao, gồm các huyện: Hạ Hoa (nay là Hạ Hòa), Hoa Khê (nay là Cẩm Khê), Sơn Vi (nay là huyện Lâm Thao), Thanh Ba, vốn thuộc tỉnh Sơn Tây.

Ngày 8 tháng 9 năm 1891, ba huyện Sơn Vi, Thanh Ba, Phù Ninh thuộc phủ Lâm Thao, tỉnh Sơn Tây được nhập vào tỉnh Hưng Hóa.

Ngày 5 tháng 6 năm 1893, huyện Hạ Hòa thuộc phủ Lâm Thao, tỉnh Sơn Tây được nhập vào tỉnh Hưng Hóa.

Năm 1903, tỉnh Hưng Hóa được đổi tên thành tỉnh Phú Thọ.

Ngày 6 tháng 5 năm 1963, sáp nhập hai xã Nhuận Chi và Tiên Phú thuộc huyện Lâm Thao vào huyện Phù Ninh; sáp nhập xã Khải Xuân thuộc huyện Lâm Thao vào huyện Thanh Ba.[2]

Ngày 4 tháng 2 năm 1967, sáp nhập hai xã Văn Lung, Hà Lộc thuộc huyện Lâm Thao vào thị xã Phú Thọ.[3]

Ngày 26 tháng 1 năm 1968, tỉnh Phú Thọ hợp nhất với tỉnh Vĩnh Phúc thành tỉnh Vĩnh Phú, huyện Lâm Thao thuộc tỉnh Vĩnh Phú.

Sau năm 1975, huyện Lâm Thao có 18 xã: Bản Nguyên, Cao Mại, Cao Xá, Chu Hóa, Hà Thạch, Hợp Hải, Hy Cương, Kinh Kệ, Sơn Dương, Sơn Vi, Thạch Sơn, Thanh Đình, Thụy Vân, Tiên Kiên, Tứ Xã, Vĩnh Lại, Xuân Huy, Xuân Lũng.

Theo Quyết định số 178-CP ngày 5 tháng 7 năm 1977 của Hội đồng Chính phủ, huyện Lâm Thao sáp nhập với huyện Phù Ninh thành huyện Phong Châu (trừ xã Thụy Vân được sáp nhập về thành phố Việt Trì).[4]

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, huyện Phong Châu thuộc tỉnh Phú Thọ vừa được tái lập.[5]

Ngày 28 tháng 5 năm 1997, thành lập thị trấn Lâm Thao trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của xã Cao Mại, một phần diện tích và dân số của xã Chu Hóa.[6]

Ngày 24 tháng 7 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định số 59/1999/NĐ-CP[7]. Theo đó, chia lại huyện Phong Châu thành hai huyện Lâm Thao và Phù Ninh.

Huyện Lâm Thao có thị trấn Lâm Thao (huyện lỵ) và 16 xã: Bản Nguyên, Cao Xá, Chu Hóa, Hà Thạch, Hợp Hải, Hy Cương, Kinh Kệ, Sơn Dương, Sơn Vi, Thạch Sơn, Thanh Đình, Tiên Kiên, Tứ Xã, Vĩnh Lại, Xuân Lũng, Xuân Huy.

Ngày 1 tháng 4 năm 2003, chuyển xã Hà Thạch về thị xã Phú Thọ quản lý.[8]

Ngày 1 tháng 11 năm 2004, thành lập thị trấn Hùng Sơn trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích và dân số của các xã Hy Cương, Tiên Kiên và Chu Hóa.[9]

Ngày 10 tháng 11 năm 2006, chuyển 3 xã Hy Cương, Chu Hóa và Thanh Đình về thành phố Việt Trì quản lý.[10]

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, sáp nhập 3 xã Hợp Hải, Kinh Kệ, Sơn Dương thành xã Phùng Nguyên.[11]

Huyện Lâm Thao có 2 thị trấn và 10 xã như hiện nay.

Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]

Các nguồn tài nguyên[sửa | sửa mã nguồn]

Tài nguyên đất: Kết quả thống kê năm 2008, tổng diện tích đất tự nhiên toàn huyện là: 9769,11ha phân theo ba loại đất chính, bao gồm: đất nông nghiệp: 5953,92ha; đất phi nông nghiệp: 3612,78ha; đất chưa sử dụng 202,41ha.

Tài nguyên nước: Lâm Thao có nguồn tài nguyên nước phong phú đa dạng với các nguồn nước khác nhau như nước sông ngòi, hồ đầm nước ngầm và nước mưa hang năm. Nguồn nước sông ngòi (sông Hồng) có trữ lượng lớn, đóng vai trò chủ đạo trong việc cung cấp nước cho giao thông đường thủy, công nghiệp, xây dựng và các nhu cầu sinh hoạt khác.

Trên địa bàn huyện Lâm Thao có mỏ nước khoáng Tiên Kiên, đã được khai thác nhưng vẫn ở quy mô nhỏ, mỏ Cao Lanh và than bùn được phát hiện ở xã Xuân Lũng, Xuân Huy, thị trấn Hùng Sơn.

Công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Trên địa bàn huyện có CCN Sơn Vi(8,6 ha)

Các làng nghề được cấp giấy chứng nhận:

  • Làng nghề ủ ấm Sơn Vi (xã Sơn Vi)
  • Làng nghề chăn nuôi và chế biến rắn Tứ Xã (xã Tứ Xã)
  • Làng tương Dục Mỹ (làng Dục Mỹ, xã Cao Xá)
  • Nhà máy Supe Photphat và hóa chất Lâm Thao nằm ở thị trấn Lâm Thao.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. [Phú Thọ “Dân số đến 01 tháng 4 năm 2019 - tỉnh Phú Thọ”] (PDF). Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2020. 
  2. ^ “Quyết định 70-NV năm 1963 về việc điều chỉnh địa giới 6 xã thuộc các huyện Lâm Thao, Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ”. 
  3. ^ “Quyết định 14-CP năm 1967 về việc đặt 2 xã của huyện Lâm Thao và 1 xã của huyện Thanh Ba trực thuộc thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ”. 
  4. ^ “Quyết định 178-CP năm 1977 về việc hợp nhất và điều chỉnh địa giới một số huyện thuộc tỉnh Vĩnh Phú”. 
  5. ^ “Nghị quyết về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh”. 
  6. ^ “Nghị định 55-CP năm 1997 về việc thành lập thị trấn thuộc các huyện Yên Lập, Hạ Hòa, Tam Thanh, Phong Châu, Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ”. 
  7. ^ “Nghị định 59/1999/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính và chia các huyện Phong Châu và Tam Thanh, tỉnh Phú Thọ”. 
  8. ^ “Nghị định số 32/2003/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính mở rộng thị xã Phú Thọ, thành lập xã, phường thuộc thị xã Phú Thọ và huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ”. 
  9. ^ “Nghị định 183/2004/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn Hùng Sơn thuộc huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ”. 
  10. ^ “Nghị định số 133/2006/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính xã thuộc huyện Lâm Thao, huyện Phù Ninh để mở rộng thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ”. 
  11. ^ “Nghị quyết 828/NQ-UBTVQH14 năm 2019 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Phú Thọ”. 

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]