Nam Trà My

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Nam Trà Myhuyện phía Tây của tỉnh Quảng Nam, Việt Nam.

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Nam Trà My nằm trên ngã ba ranh giới giữa tỉnh Quảng Nam với hai tỉnh Quảng Ngãi và Kon Tum, phía Đông giáp tỉnh Quảng Ngãi, Phía Đông Nam, phía Nam và phía Tây Nam giáp các huyện thuộc tỉnh Kon Tum. Phía Tây Bắc giáp huyện Phước Sơn, phía Bắc giáp huyện Bắc Trà My, đều là các huyện của tỉnh Quảng Nam. Nam Trà My là huyện miền núi, nằm dưới chân dãy Ngọc Linh. Diện tích tự nhiên của huyện là 82.235 ha, tức là 822,35 km². Dân số vào thời điểm chia tách địa giới hành chính năm 2003 là 19.876 người, gồm các dân tộc Ca Dong (Xê Đăng), M'Nông, Co và dân tộc Kinh (chiếm chưa đến 2% dân số toàn huyện).

Huyện Nam Trà My nằm trên quốc lộ 40B nối tỉnh Quảng Nam và tỉnh Kon Tum toàn tuyến: khoảng hơn 250 km.

- Diện tích: 82.253ha. Rừng chiếm   41.646  Tổng diện tích.

- Dân số: 24.511 người

- Website: www.namtramy.gov.vn

- Địa lý: Phía Tây giáp huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam; Phía Đông giáp huyện Sơn Tây tỉnh Quảng Ngãi, và huyện KonPlong tỉnh Kon Tum, Phía Bắc giáp huyện Bắc Trà My tỉnh Quảng Nam, Phía Nam, Tây Nam, Đông Nam giáp các huyện Đắk Glei, TuMơRông thuộc tỉnh Kon Tum

- Khí hậu: Có nền khí hậu nhiệt đới gió mùa; có 02 mùa rõ rệt; mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 1 năm sau, mùa khô, từ tháng 2 đến tháng 8; nhiệt độ thấp nhất 70C, nhiệt độ cao nhất 320c; Lượng mưa trung bình hằng năm 670-770mm. Độ cao trung bình 800m so với mực nước biển.

- Giao thông: Nằm ở trung tâm của hai tỉnh lỵ Kon Tum và Quảng Ngãi, hiện nay đã hình thành các tuyến đường nhánh nối liền giữa Huyện Nam Trà my với các tỉnh lân cận như tuyến đường: Trà Leng - Phước Sơn nối đường Hồ Chí Minh; Quốc lộ 40B - Đăk Tô nối đường Hồ Chí Minh; Tuyến đường Đông Trường sơn (Lạc Dương - Lâm Đồng - Thạnh Mỹ - Nam Giang)

- Thổ nhưỡng: Đất đai, thổ nhưỡng chủ yếu là đất Feralit đỏ vàng.

- Kinh tế: chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, trồng sâm và các loại cây dược liệu, chưa hình thành khu công nghiệp, hiện nay có nhà máy thuỷ điện Trà Linh 3 và thủy điện sông tranh 2.

- Sản phẩm đặc sản của địa phương: Gạo đỏ, Mật ong, Quế Trà My, các loại cây dược liệu đặc biệt là cây Sâm Ngọc linh.

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Nam Trà My có 10 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm các xã: Trà Don, Trà Leng, Trà Vân, Trà Vinh, Trà Tập, Trà Dơn, Trà Nam, Trà Cang, Trà Mai, Trà Linh.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Nam Trà My từng là một phần của huyện Trà My cũ của tỉnh Quảng Nam. Ngày 20 tháng 6 năm 2003, Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành nghị định số 72/2003/NĐ-CP, chia tách huyện Trà My của tỉnh Quảng Nam thành hai huyện Bắc Trà My và Nam Trà My như ngày nay.

Đặc sản[sửa | sửa mã nguồn]

Cùng với Bắc Trà My, huyện là vùng trồng quế nổi tiếng của tỉnh Quảng Nam. Do có điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu phù hợp: độ cao địa hình khoảng 400–800 m nên biên độ nhiệt giữa ngày và đêm lớn, khí hậu nhiệt đới lại được đèo Hải Vân chắn hết gió lạnh thổi từ phía Bắc, rất thích hợp với cây quế, nên cây quế phát triển rất tốt ở các xã Trà Dơn, Trà Leng, Trà Tập, Trà Mai, Trà Vân. Cây quế vùng này có hàm lượng tinh dầu rất cao. Ngoài Quế, Nam Trà My còm có một số dược liệu nổi tiếng khác như Sâm Ngọc Linh, Sơn Tra Ngọc Linh, Sâm Nam...

TỔNG QUAN VỀ CÂY SÂM NGỌC LINH:

Cây sâm Ngọc Linh là một cây đặc hữu của vùng núi Ngọc Linh, là cây thuốc quý hiếm của tỉnh Quảng Nam và của Quốc gia

Theo kết quả nghiên cứu khoa học, sâm Ngọc Linh về mặt hóa học, thân và rễ củ sâm Ngọc Linh đã phân lập được 52 saponin, trong đó có 26 saponin thường thấy ở sâm Triều Tiên, sâm Mỹ, sâm Nhật. Trong lá và cọng lá đã phân lập được 19 saponin dammaran. Trong đó có 8 saponin có cấu trúc mới. Ngoài thành phần chính là saponin, trong lá và cọng lá sâm Ngọc Linh còn xác định có 17 a cid amin, 20 khoáng chất vi lượng và hàm lượng glucid tinh dầu là 0,1%. Sâm Ngọc Liunh là một loài dược liệu quý vào bậc nhất ở Việt Nam. Nó quý bởi giá trị về chất lượng của nó đã được các nhà  nghiên cứu chứng minh sâm Ngọc Linh có một số đặt điểm hơn cả sâm Trường Bạch (Triều Tiên) và hơn cả sâm Tây Dương (Mỹ). Và nó quý bởi nó đang sinh sống tự nhiên ở độ cao tuyệt đối trên 1.500m so với mặt nước biển. Ổn định ở vùng rừng già hỗn giao nguyên sinh mà tác động của con người gần như không đáng kể. Có tác dụng như:

- Bệnh nhân cảm thấy ăn ngon, ngủ tốt, tăng thể trọng, tăng thị lực, hoạt động trí lực và thể lực được cải thiện;

- Giảm mệt mõi, chống nhược sức lao động do lao động liên tục và quá tải;

- Gia tăng sức đề kháng của cơ thể trong các bệnh lý nhiễm trùng, hiệp lực với một số kháng sinh thông dụng,….

1. Đặc điểm sinh học cây sâm Ngọc Linh

Là loại Cây thân thảo, sống nhiều năm, cao khoảng 0,5m, thân rể(củ) nạc, đường kính từ 2–3 cm. Lá kép hình chân vịt, gồm 3-4 là kép mcoj vòng ; mỗi lá kép thường có 5-7 lá chét thuôn. Tán hoa có đường kính 2,5-5

2. Chu kỳ sinh trưởng phát triển hàng năm của cây sâm

Cây sâm Ngọc Linh trưởng thành (đối với cây mọc tự nhiên cũng như trồng) sau hơn 3 năm tuổi đều bắt đầu chu trình sinh trưởng hàng năm như sau:

- Từ tháng 1 – 3 chồi thân bắt đầu mọc và nhô lên lên khỏi mặt đất mang theo tán hoa., Sau 1-2 tháng lá non đã đạt gần đến độ trưởng thành.

- Từ tháng 4-5 cây bắt đầu nở hoa. Những năm thời tiết mưa sớm cây thường phát triển sớm nên nở hoa vào khoảng cuối tháng 3

- Giai ddoanj quả xanh kéo dài 3-4 tháng. Qủa chín rộ vào tháng 8, cá biệt có cây quả chín muộn đến tháng 10

- Từ tháng 10-12 hàng năm, sau mùa quả chín lá cây bắt đầu vàng úa, sau đó toàn phần trên mặt đất tàn lụi.

3. Đặc điểm sinh thái

Cây sinh trưởng và phát triển trên độ cao từ 1.200m trở lên, độ che phủ từ 70% trở lên, có lớp mùn phủ dày 30–50 cm. Nhiệt độ trung bình 18-250C. Biên độ nhiệt ngày đêm 5-160c. Độ ẩm không khí 75-95%.

Cây sâm Ngọc Linh phân bố chủ yếu ở vùng núi Ngọc Linh, thuộc xã Trà Linh, huyện Nam Trà My và các vùng lân cận thuộc các xã: Trà Cang, Trà Nam có điều kiện tự nhiên gần giống với vùng núi Ngọc Linh.

4. Gía trị kinh tế:

Trong những năm 1980 về trước, cây sâm chưa được ngeowif dân địa phương biết có giá trị cao, song những năm gần đây cây sâm có giá trị kinh tế rất cao. 01 kg sâm tơi hiện nay có giá trên 20 triệu đồng, những lúc khan hiếm có thể lên đến 30-40 triệu đồng/kg. Nếu chúng ta trồng 01 ha sâm sau 6 năm sẽ thu lợi nhuận trên 2 tỷ đồng/ha. Đây là yếu tố để khuyến khích thu hút các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh vào trồng sâm Ngọc Linh.

5. Công tác bảo tồn và phát triển cây sâm Ngọc Linh trên địa bàn huyện trong thời gian qua

Với những giá trị to lớn đó, trong thời gian qua, UBND tỉnh Quảng Nam và huyện Nam Trà My đã có những chủ trương chính sách nhằm bảo tồn và phát triển cây sâm Ngọc Linh, cự thể như sau:

- Hằng năm, từ các nguồn vốn khác nhau như Nghị quyết 30a, Chương trình 135,… UBND huyện đã hỗ trợ cho nhân dân các xã trung bình từ 20.000 – 30.000 cây sâm giống. Do vậy đến nay trong nhân dân tại 3 xã: Trà Nam, Trà Linh và Trà Cang đang hình thành 27 điểm trồng sâm, với hơn 653.500 cây sâm bao gồm nhiều độ tuổi khác nhau

- Trại sâm giống Tắk Ngo, thôn 2 xã Trà Linh, do UBND huyện Nam Trà My đang quản lý với hơn 20.000 cây giống độ tuổi 3 năm;

- Trại dược liệu Trà Linh trực thuộc Sở Y TẾ tỉnh Quảng Nam quản lý; tổng diện tích đang quản lý là 7,127 ha, với tổng số lượng cây sâm là 167.658 cây

Nhìn chung công tác phát triển cây sâm Ngọc Linh trong thời gian qua trên địa bàn huyện đã đạt được một số kết quả nhất định; đã giúp cho một số hộ nhanh chóng thoát nghèo và vươn lên làm giàu; giải quyết một số vấn đề khó khăn của địa phương.

6. Định hướng phát triển trong thời gian đến

Để tiếp tục bảo tồn và phát triển cây sâm Ngọc Linh trên địa bàn huyện; UBND tỉnh Quảng Nam đã có nhiều văn bản, như:

- Hội đồng nhân dân tỉnh có Nghị quyết số 114 và UBND tỉnh có Quyết định số 2821/QĐ-UBND ngày 17/9/2014 về cơ chế khuyến khích bảo tồn, phát triển sâm Ngọc Linh tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2014 – 2020;

- Chính phủ có ban hành chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn nói chung và đặc biệt đối với cây sâm Ngọc Linh là một trong những loại cây dược liệu quý của Việt Nam vào danh mục được hỗ trợ theo Nghị định 210 của Chính phủ;

- Quyết định số 2117/QĐ-UBND ngày 8/7/2014 của UBND tỉnh Quảng Nam về phê duyệt Đề cương và dự toán Quy hoạch bảo tồn và phát triển cây sâm Ngọc Linh trên địa bàn huyện Nam Trà My tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2015-2020; Theo đó vùng quy hoạch sâm Ngọc Linh bao gồm 7 xã (Trà Nam, Trà Linh, Trà Cang, Trà Don, Trà Tập, Trà Dơn và Trà Leng), với tổng diện tích là 19.000 ha, ở độ cao trung bình từ 1.200 đến trên 2.000m so với mặt nước biển.

Về phía huyện Nam Trà My đã có Nghị quyết của Hội đồng nhân dân huyện về định hướng đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ phát triển vùng sâm như: đường giao thông đến các vùng sâm, Trung tâm nghiên cứu di thực sâm, Trung tâm nhân giống sâm Ngọc Linh bằng phương pháp vô tính, nhà trưng bày sản phẩm sâm Ngọc Linh,…

Hiện nay, đang có các doanh nghiệp khảo sát, lập dự án đầu tư vào phát triển mạng lưới giao thông vào vùng sâm, kinh phí khoảng 460 tỷ đồng.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]