Nguồn gốc ngôn ngữ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Nguồn gốc ngôn ngữ của loài người là chủ đề học thuật được thảo luận trong nhiều thế kỷ. Mặc dù vậy, không đạt được sự thống nhất về nguồn gốc hay tuổi của ngôn ngữ loài người. Một vấn đề làm cho các chủ đề rất khó nghiên cứu là việc thiếu bằng chứng trực tiếp. Do đó, các học giả có nhu cầu nghiên cứu về nguồn gốc của ngôn ngữ phải rút ra kết luận từ các loại chứng cứ khác như hóa thạch, bằng chứng khảo cổ học, sự đa dạng ngôn ngữ hiện đại, nghiên cứu về ngôn ngữ, và những so sánh giữa ngôn ngữ của con người và các hệ thống thông tin liên lạc hiện có các loài động vật khác (đặc biệt là các loài linh trưởng). Nhiều người cho rằng nguồn gốc của ngôn ngữ có thể liên quan chặt chẽ đến nguồn gốc của hành vi con người hiện đại, nhưng có rất ít đồng thuận về những tác động và định hướng của kết nối này.

Sự thiếu hụt bằng chứng trực tiếp đã khiến nhiều học giả coi toàn bộ chủ đề này là không phù hợp cho một nghiên cứu nghiêm túc. Năm 1866, Hiệp hội ngôn ngữ học Paris cấm mọi cuộc tranh luận về vấn đề này, một lệnh cấm có ảnh hưởng đến hầu khắp các nước phương Tây cho đến cuối thế kỷ 20. Ngày nay có nhiều giả thuyết về "thế nào, tại sao, khi nào, nơi nào" ngôn ngữ có thể đã xuất hiện[1]. Mặc dù vậy, sự đồng thuận xem ra hiếm hơn thời một trăm năm trước đây, khi thuyết tiến hóa của chọn lọc tự nhiên của Charles Darwin gây nên một loạt những suy đoán "trong phòng kính" về chủ đề này[2].

Tuy nhiên từ đầu những năm 1990 một số nhà ngôn ngữ học, khảo cổ học, tâm lý học, nhân chủng học, và những người khác đã cố gắng tìm cách giải quyết "vấn đề khó khăn nhất trong khoa học"[3] này với các phương pháp mới. Lưu ý rằng thuyết tiến hóa nhìn nhận sự phát triển của ngôn ngữ như là một mốc quan trọng trong sự phát triển của con người.

Các phương pháp[sửa | sửa mã nguồn]

Tiếp cận nguồn gốc ngôn ngữ diễn ra với nhiều trường phái khác nhau. Một số giả định cơ bản là:

  • "Lý thuyết liên tục" xây dựng trên ý tưởng rằng ngôn ngữ thể hiện rất nhiều sự phức tạp mà người ta không thể tưởng tượng nó chỉ đơn giản là xuất hiện từ hư không. Nó đã phải phát triển từ hệ thống tiền ngôn ngữ trước đó ở tổ tiên là loài linh trưởng.
  • "Lý thuyết gián đoạn" đi theo cách tiếp cận ngược lại - rằng ngôn ngữ là một đặc điểm độc đáo không thể so sánh với bất cứ thứ gì tìm thấy trong số những loài "phi con người", và do đó phải đã xuất hiện khá bất ngờ trong quá trình tiến hóa của con người.
  • Một số lý thuyết nhìn nhận ngôn ngữ chủ yếu như là một khả năng bẩm sinh, phần lớn được mã hóa ở gen.
  • Các giả thuyết khác coi ngôn ngữ như một hệ thống chủ yếu là văn hóa, con người học được thông qua sự tương tác xã hội.

Các giả thuyết[sửa | sửa mã nguồn]

Chỉ dẫn[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Tallerman M., Gibson K. R., 2012. The Oxford handbook of language evolution. Oxford, New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-954111-9. OCLC 724665645
  2. ^ Müller F. M. 1996 [1861]. The theoretical stage, and the origin of language. Lecture 9 from Lectures on the Science of Language. Reprinted in R. Harris (ed.), The Origin of Language. Bristol: Thoemmes Press, p. 7-41.
  3. ^ Christiansen M. H., Kirby S., 2003. Language evolution: the hardest problem in science?. Language evolution, Oxford, New York: Oxford University Press, p. 77–93. ISBN 978-0-19-924484-3. OCLC 51235137.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]