Tiên nữ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Tiên)
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Tiên
(tiên nữ, phù thủy)
SophieAndersonTakethefairfaceofWoman.jpg
Hình của Sophie Anderson
Sinh vật
Nhómloài vật thần thoại
Tài liệu
Xuất hiện lần đầuTrong tác phẩm dân gian
Quốc giaphía tây Châu Âu
Môi trường sốngRừng
Vườn

Tiên hay tiên nữ, thần tiên, Tiên Tử, bà Tiên, Tiên Lão là sinh vật trong thần thoại hoặc trong truyền thuyết thường là con gái nhưng đôi khi cũng là nam gọi là Tiên Ông, được hình thành từ linh hồn, thường được miêu tả như siêu hình, siêu tự nhiên hoặc siêu nhân.

Tiên nữ thường bị nhầm lẫn với những loài vật thần thoại khác, tuy nhiên tác phẩm văn học dân gian đã sử dụng từ Tiên nữ. Một số khi Tiên Nữ được nhắc tới như là những loài vật có phép thuật, bao gồm yêu tinh hoặc thần lùn, chữ Tiên Nữ chỉ riêng về những loài vật có sức mạnh phi thường.[1]

Tiên (chữ Hán: 仙) trong Đạo Giáo thường dùng chỉ người đã tu luyện lâu năm, thoát trần tục, trẻ mãi không già, trường sinh bất tử, tính tình thanh thoát nhẹ nhàng.


Đặc trưng Tiên Phương Tây[sửa | sửa mã nguồn]

"Tiên" nói chung diễn tả về loài người với sức mạnh phi thương như phép thuật. Nguồn gốc của họ không được rõ ràng trong Văn học dân gian, tuổi thọ khác nhau, hoặc có khi là được phân loại vô Quỷ, hoặc là loài vật phụ thuộc hoàn toàn vào loài người hoặc Thiên thần.[2] Một số nhà văn học dân gian đã từng nêu ý kiến về sự thật nguồn gốc của họ là bộ tộc bị đánh bại và phải sống một cuộc sống ẩn nấp,[3] hoặc trong tín ngưỡng Tôn giáo, thần tiên phải đi trốn khi Công giáo ra đời.[4] những lời giải thích này không nhất thiết phải phù hợp, và nó có thể theo dõi qua nhiều nguồn khác nhau.

Nhiều văn học dân gian nói sự phòng vệ tiên khỏi những điều ác của họ, bởi Sắt lạnh (giống như là thuốc độc để chống tiên nữ, và họ sẽ không dám lại gần) hoặc dùng Bùa từ Thanh lương tràRau thơm, tiên phải tránh tổn hại bằng cách chạy trốn đến chỗ họ biết là sẽ an toàn.[5] Đặc biệt, văn học dân gian miêu tả cách để phòng chống tiên bắt cóc em bé và đánh tráo vào changeling để thay thế, và bắt cóc luôn cả người già.[6] Nhiều chuyện dân gian nói về tiên, và họ xuất hiện như một nhân vật trong truyện hiệp sĩ từ Thời trung cổ, đến truyện thần tiên của Văn học Victorian và cho tới ngày hôm này của văn học hiện đại.

Tuy nhiên trong nền văn hóa hiện đại chân dung của tiên thường là người trẻ, đôi khi có cánh, có đặc tính và vóc dáng của loài người, nếu so sánh nguồn gốc hình dáng của họ rất khác: cao, sáng chói, giống thiên thần(tốt bụng) hoặc lùn, hay giống troll đó là những hình ảnh thường được nhắc tới. Vóc dáng bé nhỏ của tiên đã được nhắc tới nhiều thế kỷ, nhưng tiên xuất hiện trong các tác phẩm giống với vóc dáng loài người; nói chung vóc dáng của tiên có thể từ bé cho tới kích cỡ của người.[7] Dù với những tiên nhỏ, kích cỡ của họ không ảnh hưởng tới khả năng sử dụng phép thuật.[8]

Tượng một tiên nữ (tiên bướm) theo như mô tả trong truyền thuyết

Cánh là bộ phận của tiên được miêu tả đến rất thông thường trong Victorian và về cả những tác phẩm nghệ thuật của tiên, nhưng cánh lại rất hiếm xuất hiện trong văn học dân gian; Đôi khi, trên những cành cúc dại hay theo sau những cánh chim, nàng tiên nhỏ còn biết bay rất điệu nghệ.[9] Ngày nay, tiên thường thường miêu tả với như những Côn trùng có cánh hoặc Bươm bướm.

Nhiều loại động vật khác của được diễn tả giống tiên. Có khi là kết quả của sự lột xác trên người của tiên và đã nhầm lẫn với Chó biển (vừa người, vừa chó); hoặc nhầm với Kỳ lân (nước)chó quỷ, xuất hiện để giữ thêm sự không thay đổi về hình dạng.[10]

Trong Cổ tích, Truyền Thuyết hay nhắc tới hai nhân vật Tiên là: Tiên Hắc Ám và Bà Tiên

Bà Tiên xuất hiện trong Truyện Cổ Tích là nhân vật có phép thuật hiền hậu và hay giúp đỡ người tốt, người bất hạnh với mái tóc bạc gương mặt phúc hậu hiền từ và mặc trang phục sáng màu.

Tiên Hắc Ám xuất hiện trong Truyện Cổ Tích là nhân vật có phép thuật độc ác hay hại người với mái tóc dài, gương mặt độc ác và luôn mặc trang phục tối màu.


Đặc trưng Tiên Phương Đông[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm: Tây Du Ký

Tiên trong Đạo Giáo thường sống ở Trên Thiên Đình có phép Thuật và thường hạ phàm giúp đỡ người tốt diệt trừ ma quỷ, giúp con người giải quyết vấn đề khó khăn trong cuộc sống và cũng như giáo dục đạo đức nhân cách cho con người. Đứng đầu là Ngọc Hoàng Thượng Đế cai quản các chúng Tiên.

Các vị Tiên được nhắc đến trong thần thoại Trung Hoa, Cổ tích, Truyền Thuyết Việt Nam với việc Họ được miêu tả có khuôn mặt hiền hậu và Hào Quang chiếu sáng xung quanh nhưng toát lên vẻ cao sang quyền uy.

Khác với Tiên nữ Phương Tây thì Tiên nữ Phương Đông được miêu tả có ngoại hình và vẻ đẹp thanh cao không dính bụi Trần, toả hương thơm dễ chịu. Họ sống ở trên cao cách biệt với Người Trần. Họ được cho là người bất tử và trẻ mãi không già và có tâm hồn thanh cao trong sáng. Nguời xưa tin rằng núi Bồng Lai là nơi Tiên ở và nếu ai đến được nơi đó gặp được Tiên thì sẽ được Tiên ban cho thuốc Tiên chữa mọi loại bệnh và trường sinh bất tử, trẻ mãi không già. Tiên được cho là nhân vật góp phần lập ra Đạo Giáo.


Tiên chia ra các cấp bậc là: Tiểu Tiên, Đại Tiên.

Tiên là một bậc trong Ngũ Chi Đại Đạo

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Briggs (1976) p. xi.
  2. ^ Lewis, C. S. (1994 (reprint)) The Discarded Image: An Introduction to Medieval and Renaissance Literature. Cambridge, Cambridge University Press. p. 122 ISBN 0-521-47735-2.
  3. ^ Silver, Carole B. (1999) Strange and Secret Peoples: Fairies and Victorian Consciousness. Oxford University Press. p. 47 ISBN 0-19-512199-6.
  4. ^ Yeats, W. B. (1988) "Fairy and Folk Tales of the Irish Peasantry", in A Treasury of Irish Myth, Legend, and Folklore. Gramercy. p.1 ISBN 0-517-489904-X.
  5. ^ Briggs (1976) pp. 335–6.
  6. ^ Briggs (1976) p. 25.
  7. ^ Briggs (1976) p. 98.
  8. ^ Yeats (1988) p. 2.
  9. ^ Briggs (1976) p. 148.
  10. ^ Briggs, K.M. (1967) The Fairies in English Tradition and Literature. Chicago, University of Chicago Press. p. 71.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]