Chiến tranh nha phiến lần thứ nhất

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Chiến tranh nha phiến lần thứ nhất
Một phần của Chiến tranh Nha phiến
Destroying Chinese war junks, by E. Duncan (1843).jpg
Nemesis phá hủy tàu chiến Trung Quốc junks trong Trận Chuenpee thứ nhì, 7 tháng 1 năm 1841
.
Thời gian 18 tháng 3 năm 1839 – 29 tháng 8 năm 1842[1]
(3 năm, 5 tháng, 1 tuần và 4 ngày)
Địa điểm Trung Quốc
Kết quả Anh chiến thắng, Điều ước Nam Kinh
Thay đổi lãnh thổ Đảo Hồng Kông nhượng cho Anh
Tham chiến
Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland Vương quốc Liên hiệp Anh và Ireland
Trung Quốc
Chỉ huy
Lực lượng
19.000 quân[2] 200.000 quân
Tổn thất
69 tử trận
451 bị thương
18.000–20.000 bị tử trận hoặc bị thương (ước)
.
Nguồn thương vong:[2]

Chiến tranh nha phiến lần thứ nhất (1839-1842), còn được gọi là chiến tranh nha phiến và Chiến tranh Anh-Trung Quốc, là cuộc chiến tranh giữa Vương quốc Liên hiệp Anh và Irelandnhà Thanh trên quan điểm trái ngược nhau của họ về quan hệ ngoại giao, thương mại, và hành chính tư pháp cho người nước ngoài[3].

Trong thế kỷ 17 và 18, nhu cầu đối với hàng hóa Trung Quốc (đặc biệt là lụa, đồ sứ, và trà) tại thị trường châu Âu đã tạo ra một sự mất cân bằng thương mại do các thị trường hàng hóa phương Tây ở Trung Quốc hầu như không tồn tại; Trung Quốc chủ yếu dựa vào chế độ tự cung tự cấp và người châu Âu không được phép truy cập vào bên trong của Trung Quốc. Bạc châu Âu đổ vào Trung Quốc khi các chế độ Quảng Châu (nhất cảng thông thương), thiết lập vào giữa thế kỷ 17, giới hạn thương mại đường biển đến Quảng Châu và với thương nhân Trung Hoa của Mười ba nhà máy. Công ty Đông Ấn Anh đã có quyền độc quyền phù hợp với thương mại của Anh. Công ty Đông Ấn Anh bắt đầu bán đấu giá cây thuốc phiện được trồng trên các đồn điền của họ ở Ấn Độ cho các thương nhân nước ngoài độc lập để đổi lấy bạc. Thuốc phiện sau đó được vận chuyển đến bờ biển Trung Quốc và bán cho thương lái Trung Quốc và họ bán lẻ thuốc bên trong Trung Quốc. Điều này ngược lại dòng chảy của bạc và số lượng ngày càng gia tăng người nghiện thuốc phiện đã cảnh báo các quan chức Trung Quốc.

Vài năm 1839, Hoàng đế Đạo Quang đã bác bỏ đề nghị hợp pháp hoá và thu thuế thuốc phiện, đã bổ nhiệm Lâm Tắc Từ xử lý vấn đề bằng cách bãi bỏ việc buôn bán thuốc phiện. Lâm Tắc Từ đã tịch thu khoảng 20.000 két thuốc phiện (khoảng 1.210 tấn hoặc 2.660.000 bảng Anh) mà không đưa ra bồi thường, thương mại bị phong toả, và thương nhân nước ngoài chỉ giới hạn với khu vực của họ[4]. Chính phủ Anh, mặc dù không chính thức phủ nhận quyền của Trung Quốc kiểm soát nhập khẩu thuốc phiện, phản đối việc tịch thu bất ngờ này và sử dụng sức mạnh hải quân và pháo binh của mình gây chiến với quân nhà Thanh và giành thắng lợi nhanh chóng[3]. Hiệp ước Nam Kinh đã được ký kết vào ngày 29 tháng tám 1842 đánh dấu sự kết thúc của chiến tranh nha phiến lần thứ nhất giữa Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland và nhà Thanh của Trung Quốc. Đây là hiệp ước bất bình đẳng đầu tiên bất lợi cho Trung Quốc. Thất bại của hiệp ước trong việc thỏa mãn các mục tiêu của Anh về quan hệ ngoại giao và thương mại được cải thiện đã dẫn tới chiến tranh nha phiến lần thứ hai(1856–60).[5]. Tại Trung Quốc, cuộc chiến này được xem là bắt đầu lịch sử Trung Quốc hiện đại.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Le Pichon, Alain (2006). China Trade and Empire. Oxford University Press. pp. 36–37. ISBN 0-19-726337-2.
  2. ^ a ă Martin, Robert Montgomery (1847). China: Political, Commercial, and Social; In an Official Report to Her Majesty's Government. Volume 2. James Madden. pp. 80–81.
  3. ^ a ă Tsang, Steve (2007). A Modern History of Hong Kong. I.B.Tauris. p. 3–13, 29. ISBN 1-84511-419-1.
  4. ^ Farooqui, Amar (tháng 3 năm 2005). Smuggling as Subversion: Colonialism, Indian Merchants, and the Politics of Opium, 1790–1843. Lexington Books. ISBN 0739108867. 
  5. ^ Tsang 2004, p. 29