Khả năng sinh sống trên hành tinh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Hiểu được môi trường sống của hành tinh chủ yếu là ngoại suy các điều kiện trên trái đất, vì đây là hành tinh duy nhất được biết có hỗ trợ sự sống.

Khả năng sinh sống trên hành tinh là thước đo khả năng có môi trường phù hợp cho phép sự sống trên một hành tinh hoặc một vệ tinh tự nhiên của nó.[1] Môi trường sống được không bắt buộc phải có sự sống. Sự sống có thể phát triển trực tiếp trên một hành tinh hoặc vệ tinh hoặc được chuyển đến nó từ một nơi khác, một quá trình giả thuyết được biết đến như là sự lây truyền sự sống. Do việc tồn tại của sự sống ngoài Trái Đất vẫn chưa được khẳng định, nghiên cứu khả năng sinh sống trên hành tinh chủ yếu là sự ngoại suy của các điều kiện trên trái đất và các đặc tính của Mặt TrờiHệ Mặt Trời với các điều kiện phù hợp với việc phát triển sự sống—Đặc biệt là những yếu tố đã duy trì các sinh vật đa bào phức tạp và không chỉ đơn thuần là những sinh vật đơn bào. Nghiên cứu và lý thuyết trong lĩnh vực này là một thành phần của khoa học hành tinh và là lĩnh vực mới nổi của sinh học vũ trụ

Một yêu cầu bắt buộc cho sự sống là có một nguồn năng lượng, và khả năng có sự sống trên hành tinh hàm ý rằng nhiều tiêu chí về địa vật lý, địa hóa học, và vật lý thiên văn phải đạt được trước khi một hành tinh hay một vệ tinh có thể hỗ trợ sự sống. Trong lộ trình sinh học thiên văn của mình, NASA đã xác định các tiêu chuẩn của sự sống chính là "các vùng nước ở thể lỏng rộng lớn,[1] tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổng hợp các hợp chất hữu cơ phức tạp, và nguồn năng lượng để duy trì trao đổi chất".[2]

Để xác định tiềm năng của sự sống trên một hành tinh/vệ tinh, các nghiên cứu tập trung vào cấu tạo, tính chất quỹ đạo, khí quyển, và tương tác hóa học tiềm năng. Các đặc điểm của sao có tầm quan trọng bao gồm khối lượngđộ sáng, biến quang ổn định, và có độ kim loại cao. Các hành tinh/vệ tinh  có đá và nền lục địa ẩm với tiềm năng hóa sinh giống Trái Đất là trọng tâm chính của nghiên cứu sinh học vũ trụ, mặc dù các giả thuyết mạo hiểm hơn đôi khi khảo sát các sinh vật không phải con người và các loại thiên thể khác.

Ý tưởng rằng các hành tinh ngoài trái đất có thể hỗ trợ sự sống là một ý tưởng lâu đời, mặc dù về mặt lịch sử, nó được triết học cũng như vật lý học nói đến.[a] Cuối thế kỷ 20, có hai đột phá trong lĩnh vực này. Việc quan sát và thám hiểm không gian bằng tàu vũ trụ đối với các hành tinh và mặt trăng khác trong Hệ Mặt Trời đã cung cấp thông tin quan trọng về việc xác định tiêu chí môi trường sống và cho phép so sánh về địa lý một cách đáng kể giữa Trái Đất và các thiên thể khác. Việc khám phá các hành tinh ngoài hệ Mặt Trời, bắt đầu vào đầu thập kỷ 1990[3][4] và tăng tốc sau đó, đã cung cấp thêm thông tin cho nghiên cứu về sự sống ngoài Trái đất nếu có. Những phát hiện này khẳng định rằng Mặt trời không phải là duy nhất trong số các sao chứa các hành tinh và mở rộng tầm nhìn nghiên cứu nơi sinh sống vượt ra ngoài Hệ Mặt Trời.

Quá trình hóa sinh có thể diễn ra ngay sau Big Bang, 13.8 tỷ năm trước, trong một thời kỳ sinh sống khi Vũ trụ mới chỉ  10–17 triệu năm tuổi.[5][6] Theo giả thuyết về tình trạng mất cân bằng, sự sống vi sinh vật được các thiên thạch, tiểu hành tinh và các thiên thể nhỏ của hệ mặt trời phân phối đi các nơi—có thể tồn tại xuyên suốt vũ trụ.[7] Tuy nhiên, Trái Đất là nơi duy nhất trong vũ trụ được biết đến có hỗ trợ sự sống.[8][9] Dự đoán các khu vực có thể sống được xung quanh các ngôi sao khác,[10][11] cùng với sự khám phá ra hàng trăm hành tinh ngoài hệ Mặt Trời và những hiểu biết mới về môi trường sống khắc nghiệt ở đây trên trái đất, gợi ý rằng có thể có nhiều nơi sinh sống hơn trong vũ trụ hơn  cho đến gần đây.[12] Vào ngày 4 tháng 11 năm 2013, các nhà thiên văn học đã báo cáo, dựa trên dữ liệu của sứ mệnh không gian Kepler, rằng có thể có tới 40 tỷ hành tinh  kiểu Trái Đất đang quay quanh các khu vực có thể sống được với sao giống Mặt Trời và các sao lùn đỏ trong Ngân Hà.[13][14] 11 tỷ trong số những hành tinh này ước tính có thể quay quanh các ngôi sao giống Mặt Trời.[15] Hành tinh gần nhất có thể cách Trái Đất 12 năm ánh sáng, theo các nhà khoa học.[13][14]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ This article is an analysis of planetary habitability from the perspective of contemporary physical science. A historical viewpoint on the possibility of habitable planets can be found at Beliefs in extraterrestrial lifeCosmic pluralism. For a discussion of the probability of alien life see the Drake equationFermi paradox. Habitable planets are also a staple of fiction; see Planets in science fiction.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Dyches, Preston; Chou, Felcia (ngày 7 tháng 4 năm 2015). “The Solar System and Beyond is Awash in Water”. NASA. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2015. 
  2. ^ “Goal 1: Understand the nature and distribution of habitable environments in the Universe”. Astrobiology: Roadmap. NASA. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 1 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2007. 
  3. ^ Wolszczan, A.; Frail, D. A. (ngày 9 tháng 1 năm 1992). “A planetary system around the millisecond pulsar PSR1257 + 12”. Nature 355 (6356): 145–147. Bibcode:1992Natur.355..145W. doi:10.1038/355145a0. 
  4. ^ Wolszczan, A (1994). “Confirmation of Earth Mass Planets Orbiting the Millisecond Pulsar PSR:B1257+12”. Science 264 (5158): 538–42. Bibcode:1994Sci...264..538W. JSTOR 2883699. PMID 17732735. doi:10.1126/science.264.5158.538. 
  5. ^ Loeb, Abraham (tháng 10 năm 2014). “The Habitable Epoch of the Early Universe”. International Journal of Astrobiology 13 (04): 337–339. Bibcode:2014IJAsB..13..337L. arXiv:1312.0613. doi:10.1017/S1473550414000196. 
  6. ^ Dreifus, Claudia (ngày 2 tháng 12 năm 2014). “Much-Discussed Views That Go Way Back – Avi Loeb Ponders the Early Universe, Nature and Life”. New York Times. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2014. 
  7. ^ Rampelotto, P.H. (tháng 4 năm 2010). “Panspermia: A Promising Field Of Research” (PDF). Astrobiology Science Conference 2010: Evolution and Life: Surviving Catastrophes and Extremes on Earth and Beyond. Bibcode:2010LPICo1538.5224R. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2014. 
  8. ^ Graham, Robert W. (tháng 2 năm 1990). “NASA Technical Memorandum 102363 – Extraterrestrial Life in the Universe” (PDF). NASA (Lewis Research Center, Ohio). Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2014. 
  9. ^ Altermann, Wladyslaw (2008). “From Fossils to Astrobiology – A Roadmap to Fata Morgana?”. Trong Seckbach, Joseph; Walsh, Maud. From Fossils to Astrobiology: Records of Life on Earth and the Search for Extraterrestrial Biosignatures 12. tr. xvii. ISBN 1-4020-8836-1. 
  10. ^ Horneck, Gerda; Petra Rettberg (2007). Complete Course in Astrobiology. Wiley-VCH. ISBN 3-527-40660-3. 
  11. ^ Davies, Paul (ngày 18 tháng 11 năm 2013). “Are We Alone in the Universe?”. New York Times. Truy cập ngày 20 tháng 11 năm 2013. 
  12. ^ Overbye, Dennis (ngày 6 tháng 1 năm 2015). “As Ranks of Goldilocks Planets Grow, Astronomers Consider What’s Next”. New York Times. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2015. 
  13. ^ a ă Overbye, Dennis (ngày 4 tháng 11 năm 2013). “Far-Off Planets Like the Earth Dot the Galaxy”. New York Times. Truy cập ngày 5 tháng 11 năm 2013. 
  14. ^ a ă Petigura, Eric A.; Howard, Andrew W.; Marcy, Geoffrey W. (ngày 31 tháng 10 năm 2013). “Prevalence of Earth-size planets orbiting Sun-like stars”. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 110: 19273–19278. Bibcode:2013PNAS..11019273P. PMC 3845182. PMID 24191033. arXiv:1311.6806. doi:10.1073/pnas.1319909110. Truy cập ngày 5 tháng 11 năm 2013. 
  15. ^ Khan, Amina (ngày 4 tháng 11 năm 2013). “Milky Way may host billions of Earth-size planets”. Los Angeles Times. Truy cập ngày 5 tháng 11 năm 2013. 

Sách tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ward, Peter; Brownlee, Donald (2000). Rare Earth: Why Complex Life is Uncommon in the Universe. Springer. ISBN 0-387-98701-0. 

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Cohen, Jack and Ian Stewart. Evolving the Alien: The Science of Extraterrestrial Life, Ebury Press, 2002. ISBN 0-09-187927-2
  • Dole, Stephen H. (1965). Habitable Planets for Man (ấn bản 1). Rand Corporation. ISBN 0-444-00092-5. 
  • Fogg, Martyn J., ed. "Terraforming" (entire special issue) Journal of the British Interplanetary Society, April 1991
  • Fogg, Martyn J. Terraforming: Engineering Planetary Environments, SAE International, 1995. ISBN 1-56091-609-5
  • Gonzalez, Guillermo and Richards, Jay W. The Privileged Planet, Regnery, 2004. ISBN 0-89526-065-4
  • Grinspoon, David. Lonely Planets: The Natural Philosophy of Alien Life, HarperCollins, 2004.
  • Lovelock, James. Gaia: A New Look at Life on Earth. ISBN 0-19-286218-9
  • Schmidt, Stanley and Robert Zubrin, eds. Islands in the Sky, Wiley, 1996. ISBN 0-471-13561-5
  • Webb, Stephen If The Universe Is Teeming With Aliens... Where Is Everybody? Fifty Solutions to the Fermi Paradox and the Problem of Extraterrestrial Life New York: January 2002 Springer-Verlag ISBN 978-0-387-95501-8

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Bản mẫu:Sự sống ngoài Trái Đất