Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Nàng Bạch Tuyết)
Bước tới: menu, tìm kiếm
Bạch Tuyết nằm trong quan tài, tranh vẽ của Alexander Zick.

Bạch Tuyết và bảy chú lùn (tiếng Anh: Snow White and the Seven Dwarfs; tiếng Đức: Schneewittchen) là một câu truyện cổ tích nguyên được anh em nhà Grimm, bộ đôi sưu tập truyện cổ nổi tiếng người Đức thu thập và cho xuất bản đầu thế kỷ 19. Bản dịch sang tiếng Anh đầu tiên là vào khoảng năm 1820[1][2]. Do tiết chuyện kỳ thú và sinh động, câu chuyện đã được dịch ra khoảng 20 thứ tiếng trên thế giới. Câu chuyện này cần phân biệt với Bạch Tuyết và Hồng Hoa, cũng là một câu chuyện cổ của anh em nhà Grim.

Nó đã được hãng phim Walt Disney dựng nên một bộ phim hoạt họa nổi tiếng cùng đề tài năm 1937 và cho đến nay, bộ phim này vẫn còn được nhiều người, cả các tầng lớp thiếu nhi cũng như những người ham mê hoạt họa ưa thích. Hãng phim Disney đã cho sửa chỉnh nguyên bản phim nhựa và chuyển sang DVD để xuất bản năm 2001. Đây là một công trình hết sức công phu vì mỗi hình ảnh phải được cho vào máy tính, chỉnh sửa lại màu sắc và đường nét, vì nguyên bản phim nhựa, do thời gian và ảnh hưởng của không khí, bị bong và nham nhở rất nhiều.

Tình tiết truyện[sửa | sửa mã nguồn]

Hoàng hậu hỏi gương thần.
Bạch Tuyết chạy vào rừng.
Các chú lùn tìm thấy Bạch Tuyết đang say ngủ.
Bạch Tuyết tiễn các chú lùn.
Hoàng hậu cải trang lừa Bạch Tuyết.
Hoàng hậu đầu độc Bạch Tuyết.
Bạch Tuyết được đánh thức bởi Hoàng tử.
Hoàng hậu đến buổi lễ cưới.

Ngày xửa ngày xưa, giữa mùa đông tuyết rơi trắng như bông, một bà hoàng hậu ngồi khâu bên cửa sổ. Bà mải nhìn tuyết nên kim đâm phải tay, ba giọt máu rơi xuống tuyết. Thấy máu đỏ với tuyết trắng thành một màu tuyệt đẹp, bà nghĩ bụng: "Ước gì ta đẻ được một người con gái, da trắng như tuyết, môi đỏ như máu và tóc đen như gỗ khung cửa này".

Sau đó ít lâu, bà đẻ được một người con gái da trắng như tuyết, môi đỏ như máu và tóc đen như mun; vì vậy bà đặt tên con là Bạch Tuyết. Bạch Tuyết vừa ra đời thì mẹ chết. Một năm sau, vua đi lấy vợ khác. Bà này đẹp lắm nhưng kiêu căng tự phụ, không muốn ai đẹp bằng mình. Bà có một cái gương thần, mỗi khi soi, bà hỏi:

Gương kia ngự ở trên tường,
Nước ta ai đẹp được dường như ta?

Thì gương đáp:

- Tâu lệnh bà, bà là người đẹp nhất nước ạ.

Biết gương nói thật, bà rất sung sướng. Nhưng Bạch Tuyết càng lớn càng đẹp. Năm lên bảy, cô đẹp như tiên sa, đẹp hơn cả hoàng hậu. Một hôm hoàng hậu lại hỏi gương, thì gương đáp:

Xưa kia bà đẹp nhất trần,
Ngày nay Bạch Tuyết muôn phần đẹp hơn.

Hoàng hậu nghe nói giật mình, ghen tức tái mặt đi. Từ đó mỗi khi thấy Bạch Tuyết, hoàng hậu lại tức điên lên. Ngày một thêm kiêu ngạo và đố kỵ, mụ lúc nào cũng bứt rứt. Mụ cho gọi một người đi săn đến bảo: "Ngươi hãy đem con bé này vào rừng cho khuất mắt ta. Giết chết nó đi, mang tim gan nó về đây làm bằng".

Người đi săn vâng lệnh, đem cô bé đi. Khi bác lấy dao ra để giết thì cô bé vô tội van khóc: "Bác ơi, bác đừng giết cháu, cháu xin ở lại trong rừng không về nhà nữa".

Bác thấy cô bé xinh đẹp quá, thương hại bảo nàng hãy chạy vào thật sâu trong rừng. Lúc đó một con lợn nhỏ chạy tới. Bác giết con lợn, lấy tim gan đem về nộp cho hoàng hậu, nói dối là tim gan Bạch Tuyết. Người đàn bà độc ác đó sai đầu bếp xào xáo tim gan cho mụ ăn. Mụ đinh ninh đó là tim gan Bạch Tuyết và ăn kỳ hết.

Một mình thui thủi trong rừng rộng. Bạch Tuyết sợ hãi, nhìn lá cây ngọn cỏ, chẳng biết làm gì. Cô cắm đầu chạy, giẫm phải gai và đá nhọn, chảy cả máu chân. Thú dữ lượn quanh cô, nhưng không đụng chạm đến cô. Cô đi mỏi cả chân, chập tối, thấy một cái nhà nhỏ, liền vào để nghỉ.

Trong nhà, cái gì cũng bé tí ti, nhưng đẹp và sạch lắm. Trên bàn trải khăn trắng tinh có bảy cái đĩa con, mỗi đĩa có một cái thìa con, một cái cốc con. Sát tường kê bảy chiếc giường nhỏ phủ khăn trắng như tuyết. Bạch Tuyết đang đói và khát, liền ăn ở mỗi đĩa một tí rau, một tí bánh, và uống ở mỗi cốc một hớp rượu vang, vì cô không muốn ai phải mất phần. Cô mệt quá, muốn đi ngủ, nhưng không có giường nào nằm vừa, cái thì dài quá, cái lại ngắn quá. Cô thử đến cái thứ bảy mới thấy vừa, liền vào đó ngủ.

Tối mịt, các người chủ căn nhà mới về. Đó là bảy chú lùn làm công việc đào mỏ. Họ thắp bảy ngọn nến lên. Họ bỗng cảm thấy hình như có ai đã đến nhà, vì thấy nó khang khác. Họ chợt nghe thấy tiếng động trên lầu, rồi phát hiện ra một cô gái xinh đẹp ngủ say trên những chiếc giường bé tí của họ. Bạch Tuyết chợt tỉnh giấc và kể về câu chuyện của nàng cho họ nghe. Từ đó Bạch Tuyết ở với các chú lùn. Cô làm công việc nội trợ. Sáng sớm, các chú lùn vào mỏ lấy quặng và vàng cho đến chiều tối. Bạch Tuyết làm thức ăn sẵn để cho họ về ăn.

Sau khi no nê bữa an, Hoàng hậu đinh ninh là ăn tim gan Bạch Tuyết rồi mụ chắc rằng từ nay mình đẹp nhất đời. Mụ đến gần gương và hỏi như thường lệ:

Gương kia ngự ở trên tường,
Nước ta ai đẹp được dường như ta?

Gương đáp:

Xưa kia bà đẹp nhất trần,
Ngày nay Bạch Tuyết muôn phần đẹp hơn.
Nàng ta ở khuất núi non,
Tại nhà của bảy chú lùn xa xa.

Mụ hoàng hậu giật mình vì biết rằng gương không bao giờ nói dối, người đi săn đã lừa bà và Bạch Tuyết còn sống. Mụ bèn nghĩ cách hại Bạch Tuyết. Mụ đứng ngồi không yên vì thấy mình chưa phải là người đẹp nhất nước. Sau đó mụ tìm ra một kế. Mụ bôi mặt và ăn mặc giả làm một bà lão bán hàng xén, không ai nhận ra được. Mụ cải trang rồi vượt bảy ngọn núi đến nhà bảy chú lùn kia, gõ cửa nói: "Lão có hàng đẹp bán đây".

Bạch Tuyết nhìn qua cửa sổ nói: "Chào bà, bà bán gì đấy?"

Mẹ cất tiếng nói: "Toàn là của đẹp, dây buộc, áo lót đủ các màu". Rồi mụ cho cô xem một chiếc ao lót bằng xa-tanh ngũ sắc.

Bạch Tuyết nghĩ: "Bà này trông có vẻ tử tế, mình cho vào được". Cô bèn mở cửa cho mụ vào và mua chiếc áo lót có dây buộc. Mụ bảo cô: "Con ơi, con buộc vụng lắm, lại đây, bà buộc cho".

Bạch Tuyết không chút e ngại, để mụ buộc hộ. Mụ buộc thoăn thoắt, thít chặt quá, Bạch Tuyết không thở được nữa, ngã lăn ra bất tỉnh nhân sự. Mụ nói: "Bây giờ thì tao mới là người đẹp nhất". Đắc ý xong, rồi mụ vội vã ra về.

Tối đến bảy chú lùn về nhà, thấy Bạch Tuyết nằm xoài trên mặt đất, không động đậy thì hoảng sợ lắm. Họ nhấc cô lên, thấy áo lót buộc chặt quá, bèn cắt đôi ra. Cô lại khe khẽ thở, rồi dần dần sống lại. Sau khi nghe cô kể chuyện vừa xảy ra, các chú lùn bảo cô: "Con mụ bán hàng đúng là mụ hoàng hậu độc ác. Từ rày trở đi cô phải cẩn thận, khi chúng tôi vắng nhà thì chớ có cho ai vào đấy nhé".

Khi về tới nhà, mụ dì ghẻ bèn đến trước gương và hỏi:

Gương kia ngự ở trên tường,
Nước ta ai đẹp được dường như ta?

Gương đáp:

Xưa kia bà đẹp nhất trần,
Ngày nay Bạch Tuyết muôn phần đẹp hơn.
Nàng ta ở khuất núi non,
Tại nhà của bảy chú lùn xa xa.

Nghe nói vậy, hoàng hậu tái mặt đi, máu sôi lên vì căm giận, mụ biết là Bạch Tuyết đã được cứu sống lại. Mụ nói: "Được rồi, thế nào tao cũng lập mưu trừ được mày".

Rồi mụ phù phép làm một cái lược có thuốc độc và mặc giả làm một bà lão khác lần trước. Thế nhưng, lần này Bạch Tuyết vẫn thoát được khiến mụ hết sức tức tối. Mụ vào một cái phòng rất kín trong lâu đài, nơi không ai được bước chân tới. Mụ tẩm thuốc độc vào một quả táo. Quả táo trông rất ngon, nửa đỏ nửa trắng, ai thấy cũng muốn ăn, nhưng cắn một miếng là chết tươi.

Sau khi đã chuẩn bị quả táo, mụ bôi mặt, ăn mặc giả làm một bà bán táo rong, vượt bảy ngọn núi đến nhà bảy chú lùn. Mụ gỗ cửa. Bạch Tuyết thò đầu qua cửa sổ, nói: "Tôi không được phép cho ai vào đâu. Bảy chú lùn đã cấm rồi".

Mụ bán táo kia bảo: "Thôi cũng được. Tôi muốn đẩy chỗ táo này đi. Để tôi cho cô một quả".

Bạch Tuyết nói: "Không, cháu không được phép lấy gì đâu".

Mụ già nói: "Cô sợ ăn phải thuốc độc ư? Trông đây này, tôi bổ quả táo ra làm đôi, cô ăn nửa đỏ đẹp, tôi ăn nửa trắng nhé".

Mụ già tẩm thuốc độc vào quả táo rất khéo, chỉ nửa đỏ có thuốc độc thôi. Bạch Tuyết thèm ăn quả táo quá, thấy mụ ăn táo mà không sao cả, cô bèn cầm lấy phần mụ đưa và quyết định ăn. Cô vừa cắn một miếng thì ngã lăn ra chết. Mụ lườm cô, cười khanh khách, nói: "Trắng như tuyết, đỏ như máu, đen như mun, lần này mấy thằng lùn hết đường cứu sống mày".

Khi về đến cung hoàng hậu hỏi:

Gương kia ngự ở trên tường,
Nước ta ai đẹp được dường như ta?

Gương đáp:

- Tâu hoàng hậu, hoàng hậu đẹp nhất nước ạ.

Lúc đó, lòng mụ mới được thư thái, sự thư thái của kẻ đố kỵ.

Những chú lùn về nhà thấy Bạch Tuyết đã tắt thở nằm dài trên mặt đất. Họ nâng cô dậy, tìm xem có dấu vết chất độc nào không. Họ nới áo cho cô, chải đầu cho cô, lấy nước và rượu tắm rửa cho cô, nhưng chẳng ăn thua gì, cô chết thật rồi. Họ đặt cô lên giường. Cả bảy người ngồi quanh thi hài than khóc ròng rã ba ngày. Họ muốn chôn cô, nhưng thấy sắc mặt cô vẫn tươi, má vẫn ửng hồng như người sống, thì nói: "Ai nỡ vùi cô xuống đất đen". Họ bèn đặt xác cô vào một cỗ quan tài bằng thủy tinh, bốn mặt đều trông thấu qua, rõ mồn một, và khắc tên cô bằng chữ vàng, đề rõ cô là một nàng công chúa. Sau đó, họ đem quan tài lên núi, cắt phiên nhau canh gác. Đến cả loài vật cũng đến viếng Bạch Tuyết, trước hết là cú, rồi đến quạ, sau cùng là một con chim bồ câu.

Xác Bạch Tuyết để trong quan tài đã lâu mà sắc mặt vẫn tươi như ngủ, da vẫn trắng như tuyết, môi vẫn đỏ như máu, tóc vẫn đen như gỗ mun.

Một hôm, có chàng hoàng tử đi săn trong khu rừng về muộn, tới nhà các chú lùn xin ngủ nhờ. Hoàng tử trông thấy trên núi có chiếc quan tài trong có Bạch Tuyết, ngoài đề chữ vàng. Hoàng tử liền bảo các chú lùn đổi tiền để lấy chiếc quan tài, nhưng các chú lùn kiêng quyết từ chối.

Hoàng tử nói: "Thế thì các chú biếu ta vậy, vì ta mà không được trông thấy Bạch Tuyết thì ta không thể sống được. Ta sẽ yêu nàng và chăm sóc nàng, coi nàng là người yêu của ta".

Nghe Hoàng tử nói thế, các chú lùn tốt bụng động lòng thương và bằng lòng đưa quan tài cho chàng. Hoàng tử sai thị vệ khiêng quan tài đi. Người khiêng vấp phải rễ cây, làm nẩy người Bạch Tuyết lên. Bạch Tuyết nôn miếng táo có thuốc độc ra. Tức thì nàng sống lại, mở mắt, nâng nắp quan tài lên, ngồi nhỏm dậy. Sau khi nghe hoàng tử thuật lại câu chuyện, Bạch Tuyết vui vẻ theo gót Hoàng tử về cung. Lễ cưới được cử hành rất long trọng.

Mụ dì ghẻ gian ác cũng được mới đến dự tiệc. Mụ ăn mặc lộng lẫy, bước vào và nhận ra ngay Bạch Tuyết, sững lại, trong lòng vừa sợ hãi, vừa tràn đầy lòng căm giận. Nhà vua bèn sai người nướng đỏ một đôi giày bằng sắt có gông để cùm vào chân, và mụ ta bị nhà vua bắt phải mang đôi giày nóng đỏ và nhảy múa cho đến khi mụ ngã lăn ra chết.

Các phiên bản khác[sửa | sửa mã nguồn]

Trong các bản không phải tiếng Đức, các chú lùn thường là những tên cướp, còn gương thần là một đối thoại giữa Mặt TrờiMặt Trăng. Trong một bản từ Albania được Johann Georg von Hahn sưu tập và xuất bản trong Griechische und albanesische Märchen. Gesammelt, übersetzt und erläutert (1864), nhân vật chính là Bạch Tuyết sống cùng với 40 con rồng, giấc ngủ dài ngày của nàng do một chiếc nhẫn gây nên. Bắt đầu câu chuyện, một vị thầy đã thúc giục một nữ anh hừng giết chính mẹ mình để vị thầy này có thể thay thế vào chỗ người mẹ. Nguồn gốc của truyện cổ tích vẫn còn đang bị tranh cãi, có lẽ không sớm hơn thời Trung cổ. Nhiều học giả cho rằng truyện cổ tích này xuất phát ở đâu đấy từ châu Á.

Lịch sử tác giả[sửa | sửa mã nguồn]

Jacob Ludwig Carl Grimm - sinh ngày 4 tháng 1 năm 1785 tại Hanau, Đức - và em trai Wilhelm Carl Grimm - sinh ngày 24 tháng 2 năm 1786 tại cùng địa điểm - là con của ông Philipp Wilhelm Grimm và bà Dorothea Grimm - tên họ trước khi cưới của bà là Zimmer. Ông bà có chín người con tất cả và Jacob là con thứ hai, Wilhelm là con thứ ba:

  1. Friedrich Hermann Georg Grimm (1783-1784)
  2. Jacob Ludwig Carl Grimm (1785-1863)
  3. Wilhelm Carl Grimm (1786-1859)
  4. Carl Friedrich Grimm (1787-1852)
  5. Ferdinand Philipp Grimm (1788-1844)
  6. Ludwig Emil Grimm (1790-1863)
  7. Friedrich Grimm (1791-1792)
  8. Charlotte (Lotte) Amalie Hassenpflug, tên họ trong khai sinh là Grimm (1793-1833)
  9. Georg Eduard Grimm (1794-1795)

Hai anh em cùng thi học đại học Luật tại trường Đại học Marburg năm 1802 và 1803. Năm 1806, do ảnh hưởng của một tập các bài ca dao (folk poetry collection) của các tác giả Clemens Brentano, Achim von Arnim và Des Knaben Wunderhorn, hai anh em bắt đầu công trình thu thập các câu truyện cổ tích được truyền tụng trong dân gian. Sau khi tốt nghiệp đại học luật với bằng thạc sĩ danh dự (honorary doctorates), họ lại tiếp tục các công trình nghiên cứu của mình về ngôn ngữ học, truyện cổ tích và các nghiên cứu về thời trung cổ, và đã cho xuất bản nhiều công trình của mình. Năm 1812, hai anh em cho xuất bản tập truyện thiếu nhi trong gia đình (Kinder- und Hausmärchen) gồm 86 câu chuyện trong đó. Năm 1814, tập hai của tập truyện trên được in, và có thêm 70 câu truyện nữa. Công trình của họ được tái xuất bản 6 lần liền trong khi họ còn sống. Phiên bản cuối cùng bao gồm 200 câu chuyện cùng 10 truyền thuyết dành cho thiếu nhi. Tập truyện đã trở thành một sản phẩm văn học nổi tiếng của Đức.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Jacob Grimm & Wilhelm Grimm: Kinder- und Hausmärchen; Band 1, 7. Ausgabe (children's and households fairy tales, volume 1, 7th edition). Dietrich, Göttingen 1857, page 264–273
  2. ^ Jacob Grimm; Wilhelm Grimm (19 tháng 10 năm 2014). “The Original Folk and Fairy Tales of the Brothers Grimm: The Complete First...”. Books.google.co.in. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2016. 

Tham chiếu[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]