Nguyễn Quang Thùy

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Nguyễn Quang Thùy (chữ Hán: 阮光垂; ? - 1802), là con vua Quang Trung và là Tiết chế thủy bộ chư quân miền Bắc của nhà Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam.

Nguyễn Quang Thùy
阮光垂
Hoàng tử Việt Nam (chi tiết...)
Hoàng tử Đại Việt
Trị vì17921802
Tiền nhiệmQuang Trung
Kế nhiệmNhà Tây Sơn sụp đổ Gia Long(triều Nguyễn)
Thông tin chung
Thê thiếp[[.]]
Tên húyNguyễn Quang Thùy (阮光垂)
Niên hiệu
Thân phụQuang Trung
Thân mẫuPhạm Thị Liên hoặc Bùi Thị Nhạn[1]
Sinh1783
Mất1802 (18–19 tuổi)

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Nguyễn Quang Thùy là con trai vua Quang Trung, nhưng không phải là anh em cùng mẹ với Nguyễn Quang Toản[2].

Không rõ ông tham dự việc quân vào năm nào. Chỉ biết sau trận đại thắng mùa xuân Kỷ Dậu (1789), vua Quang Trung lập Nguyễn Quang Toản làm Hoàng thái tử, phong Nguyễn Quang Bàn làm Tuyên công lĩnh chức Đốc trấn Thanh Hóa, thì Nguyễn Quang Thùy được phong làm Khanh công lãnh chức Tiết chế thủy bộ chư quân miền Bắc [3].

Ngày 26 tháng 7 năm Kỷ Dậu (1789), khi có chỉ dụ của vua nhà ThanhCàn Long phong cho vua Quang Trung làm An Nam quốc vương, thì Nguyễn Quang Thùy có nhiệm vụ tiếp đón sứ bộ tại Thăng LongLỗi chú thích: Không có </ref> để đóng thẻ <ref>.

Ngày 1 tháng 6 năm Nhâm Tuất (1802) chúa Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi vua tại Phú Xuân, lấy niên hiệu là Gia Long. Sau đó, vua nhà Nguyễn mang đại quân ra Bắc.

Liệu không thể cản phá nổi, vua Cảnh Thịnh (lúc này đổi niên hiệu là Bửu Hưng) cùng đoàn tùy tùng (trong đó có Nguyễn Quang Thùy) bỏ thành, vượt sông Nhĩ Hà (sông Hồng), chạy đến sông Lạng Giang (thuộc Bắc Ninh), trú trong chùa Thọ Xương.

Sách Quốc triều sử toát yếu chép:

...Trú trong chùa Thọ Xương, dân toan bắt, Quang Thụy (tức Quang Thùy) thắt cổ chết. Quang Toản, Quang Duy, Quang Thiệu và bọn tư mã (Nguyễn) Văn Dụng, (Nguyễn) Văn Tứ đều bị dân bắt, bỏ cũi đem nạp tại thành Thăng Long[4].

Tuy nhiên, theo Phan Thúc Trực tác giả sách Quốc sử di biên, thì Nguyễn Quang Thùy không chết ở đấy, mà chết bên cầu Quất Lâm (Bắc Ninh). Ông kể:

(Nguyễn) Quang Thùy chạy đến Trú Hữu (thuộc Bảo Lộc, Bắc Ninh)...Những kẻ hào mục trong huyện là Tri Bẩm, Giáo Lượng, Suất Đằng liền truy lần theo dấu vết. Quang Thùy chạy đến đồn Như Khuyết, bảo với quân sĩ rằng: "Bọn ngươi đã tiễn ta đến đất Trú Hữu rồi, bây giờ các ngươi nên trở về...". Các quân sĩ đều đáp "dạ, dạ", nhân đó dựng kích ở trước cửa đồn, chắp tay inh ỏi một lúc rồi bỏ chạy hết. Bấy giờ (bên Thùy) chỉ còn độ vài chục người.
Đi đến cầu Quất Lâm, (Quang) Thùy biết sự thế nguy cấp, không thể làm gì được nữa bèn chém vợ và ngựa trước, sau đó thắt cổ chết. Bọn hào mục Trần Duy Dao lập tức đem đầu Thùy về dâng lên đại quân. Sau, đem đầu đi bêu lên cây ở phường Kê...[5]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Bùi Thị Nhạn
  2. ^ Mẹ Nguyễn Quang Thùy là ai, các sách ghi không thống nhất. Sách Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam chép ông là con trưởng của vua Quang Trung, nhưng mẹ ông là một người hầu (tr.618). Sách Nhà Tây Sơn (tr.115) của Quách Tấn thì cho rằng mẹ ông là Hoàng hậu Phạm Thị Liên (vợ đầu của vua Quang Trung, nhưng bà này mất sớm. Các sách Quốc triều sử toát yếu (tr.74), Quốc sử di biên (tr. 70), Lê quý dật sử (tr.95) và Việt Nam sử lược (tr. 494) đều chép Quang Thùy là em Nguyễn Quang Toản, nhưng không ghi rõ là em như thế nào.
  3. ^ Theo Lê quý dật sử (tr. 95). Tước Khanh công là ghi theo Từ điển nhân vật lịch sử Việt NamViệt sử tân biên. Sách Lê quý ký sự ghi là Khang công. Sách Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam ghi chức vụ của ông là Bắc thành tiết chế thủy bộ chư quân.
  4. ^ Quốc triều sử toát yếu, tr. 74.
  5. ^ Quốc sử di biên (tr. 72). Phường Kê tức phố Hàng Gà (Hà Nội) ngày nay.

Sách tham khảo chính[sửa | sửa mã nguồn]