Tiếng Ba Tư

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tiếng Ba Tư
فارسی
Farsi.svg
Phát âm [fɒrˈsi]
Sử dụng tại Iran, Afghanistan, Tajikistan, Uzbekistan, Pakistan, Bahrain. Cũng dùng trong số các ngoại kiều Iran, Afghanistan, Uzbekistan, Tajikistan; đặc biệt tại USA, Nga, Đức, Canada, Turkmenistan, Pháp, Thụy Điển, UAE, Kuwait, Bahrain, Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ.
Khu vực Trung Đông, Trung Á
Tổng số người nói khoảng 82 triệu bản địa,[1] khoảng 62 triệu như là ngôn ngữ thứ hai[cần dẫn nguồn], 144 triệu tổng cộng
Hạng ~ 12 (bản địa)
Ngữ hệ Ấn-Âu
Phân nhánh
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại  Iran
 Afghanistan
 Tajikistan[1]
 Turkmenistan[1]
Quy định bởi Viện Ngôn ngữ và Văn học Ba Tư
Viện Khoa học Afghanistan
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1 fa
per (B)
fas (T)
ISO 639-3 tùy trường hợp:
fas – Persian
prs – Đông Ba Tư
pes – Tây Ba Tư
tgk – Tajik
aiq – Aimaq
bhh – Bukhara
deh – Dehwar
drw – Darwazi
haz – Hazara
jpr – Dzhidi
phv – Pahlavani
Persian Language Location Map2.png

Các khu vực với cư dân nói tiếng Ba Tư như tiếng mẹ đẻ.
Bảng chữ cái Ba Tư
Sơ đồ vùng lãnh thổ sử dụng tiếng Ba Tư
Chữ cái Ba Tư
Chữ số Ba Tư

Tiếng Ba Tư, ( /ˈpɜrʒən/ hoặc /ˈpɜrʃən/; فارسی fārsi Bản mẫu:IPA-fa) hay đôi khi có các cách gọi khác nhau như Persi, Farsi (فارسی) hoặc Farsi (فارسی), ngày nay là ngôn ngữ phổ thông ở Iran chiếm khoảng 55% dân số. Ngoài tiếng Ba Tư, người Iran còn dùng các ngôn ngữ khác như ngôn ngữ thứ hai là tiếng Ả Rập, bên cạnh đó là New Aramaic, tiếng Armenia, tiếng Gruzia, tiếng Rumanitiếng Thổ Nhĩ Kỳ. Tiếng Ba Tư cũng được sử dụng nhiều ở TajikistanAfghanistan.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Ngôn ngữ cổ của Iran là tiếng Avesta.

Sau khi thôn tính đế chế Ba Tư năm 642, người Ả Rập đã sửa đổi cách gọi Farsi thành Parsi. Sau cuộc chinh phục này, tiếng Ba Tư ngày nay có khoảng 40% ngôn từ có nguồn gốc tiếng Ả Rập.

Chữ viết[sửa | sửa mã nguồn]

Cấu tạo nét chữ bị thay đổi khác so với trong bảng chữ cái tùy theo vị trí mà nó đứng trong từ: đầu, giữa hay cuối. Tiếng Ba Tư được đọc và viết từ phải sang trái, từ trên xuống dưới. Cách phát âm tiếng Ba Tư theo kiểu giọng châu Âu.

Nguồn tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Kuhrt, A. (2013). The Persian Empire: A Corpus of Sources from the Achaemenid Period. Routledge. ISBN 978-1136016943. 
  • Frye, Richard Nelson (1984). Handbuch der Altertumswissenschaft: Alter Orient-Griechische Geschichte-Römische Geschichte. Band III,7: The History of Ancient Iran. C.H.Beck. ISBN 978-3406093975. 
  • Schmitt, Rüdiger (2000). The Old Persian Inscriptions of Naqsh-i Rustam and Persepolis. Corpus Inscriptionum Iranicarum by School of Oriental and African Studies. ISBN 978-0728603141. 

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ 2006 CIA Factbook: Iran 39 triệu (58%), Afghanistan 15 triệu (50%), Tajikistan 5,8 triệu (80%), Uzbekistan 1,2 triệu (4,4%)

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]