Tiếng Tatar Xibia

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Tiếng Tatar Xibia
сыбыр тел, sıbır tel
Sử dụng tạiNga
Khu vựcOmsk, Tyumen, Novosibirsk, Tomsk, Kemerovo, Sverdlovsk, Kurgan
Tổng số người nói101.000
Dân tộcngười Tatar Xibia
Phân loạiTurk
Hệ chữ viếtchữ Kirin, chữ Latinh
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3sty
Glottologsibe1250[1]

Tiếng Xibia (сыбыр тел, sıbır tel hay сыбырца, sıbırca) hoặc tiếng Tatar Xibia là một ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ Kipchak. Ngôn ngữ này được sử dụng bởi khoảng 100.000 người, làm nó trở thành một ngôn ngữ chính ở Xibia.

Sự phân loại ngôn ngữ này là một vấn đề đang tranh luận. Một số nhà nghiên cứu coi nó là một ngôn ngữ Turk độc lập. Các học giả khác coi nó là phương ngữ[2][3][4] hay cụm phương ngữ miền đông[5][6][7] của tiếng Tatar.

Nó có ba phương ngữ chính: Tobol-İrtış, Baraba và Tomsk. Ngôn ngữ này được nói tại các khu vực Kurgan, Tyumen, Omsk, Novosibirsk, Tomsk, Kemür, Svedlovsk ở Liên bang Nga. Bên cạnh đó, người dân theo thời gian đã di cư từ Xibia đến Böğrüdelik, Cihanbeyli (Thổ Nhĩ Kỳ) cũng nói tiếng Xibia.[cần dẫn nguồn]

Theo UNESCO, nó là một ngôn ngữ bị đồng hóa và bị de dọa ở Nga.[8] Được tổ chức bởi Viện nghiên cứu ngôn ngữ Turk thuộc Đại học Hacettepe năm 2012, Hội thảo khoa học quốc tế về nghiên cứu ngôn ngữ Turk lần thứ 4 về "Cộng đồng Turk đối mặt với sự hủy hoại ngôn ngữ và văn hóa", đã đánh giá ngôn ngữ Xibia và văn hóa Xibia trong tình trạng cực kỳ nguy cấp.[9]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin biên tập (2013). “Siberian Tatar”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
  2. ^ Bản mẫu:±. Вопросы методики преподавания татарского языка в условиях восточного диалекта. — Bản mẫu:Указание места в библиоссылке, 1958.
  3. ^ Bản mẫu:±. Introduction to Altaic linguistics. — Bản mẫu:Указание места в библиоссылке: Onno Harrassowitz, 1965. — С. 45. — 212 с.
  4. ^ Сравнительно-историческая грамматика тюркских языков. Региональные реконструкции / Э. Р. Тенишев. — Bản mẫu:Указание места в библиоссылке: Наука, 2002. — С. 767. — 732 с.
  5. ^ Bản mẫu:±. Диалекты сибирских татар: опыт сравнительного исследования. — Bản mẫu:Указание места в библиоссылке, 1977.
  6. ^ Bản mẫu:Статья
  7. ^ Bản mẫu:Статья
  8. ^ Siberian Tatar- UNESCO
  9. ^ http://www.sonseslerduyulmadan.hacettepe.edu.tr/

Tài liệu =[sửa | sửa mã nguồn]

  • Сагидуллин, Максим (2008). Фонетика и графика современного сибирскотатарского языка (bằng tiếng Nga). Тюмень: Искер. ISBN 9785875911293.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  • Сагидуллин, Максим (2014). Грамматика современного сибирскотатарского языка (bằng tiếng Nga). Тюменский дом печати. ISBN 9785875912368.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  • Сагидуллин, Максим (2010). Русско–сибирскотатарский словарь / Урысца–сыбырца сүслек (bằng tiếng Nga và Siberian Tatar). Тюмень: Мандр и Ка. ISBN 5930204411.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]