Krym

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Crimea)
Bước tới: menu, tìm kiếm
Cộng hòa tự trị Krym
Автономна Республіка Крим (tiếng Ukraina)
Автономная Республика Крым (tiếng Nga)
Qırım Muhtar Cumhuriyeti (tiếng Tatar Krym)
Flag of Crimea.svg Crimea Emblem.gif
Quốc kỳ Huy hiệu
Vị trí của Krym
Krym (đỏ) phía nam Ucraina (xanh nhạt).
Vị trí của Krym
Vị trí của Krym (lục sẫm) trong Ukraina (lục nhạt) trên bản đồ châu Âu.
Khẩu hiệu
Процветание в единстве  (Nga)
Protsvetanie v edinstve  (chuyển tự)
"Thịnh vượng trong thống nhất"
Quốc ca
Нивы и горы твои волшебны, Родина  (Nga)
Nivy i gory tvoi volshebny, Rodina  (chuyển tự)
Các cánh đồng và đỉnh núi của mẹ thật tuyệt vời, Tổ quốc ơi
Hành chính
Chính phủ lãnh thổ tự trị thuộc Ukraina
Tổng thống Ukraina Viktor Yushchenko2
Thủ tướng Krym Viktor Plakida
Chủ tịch Quốc hội Anatoliy P. Hrytsenko
Ngôn ngữ chính thức Tiếng Ukraina1
Thủ đô Simferopol-COA.gif Simferopol
44°56′B, 34°6′Đ
Thành phố lớn nhất Thủ đô
Địa lý
Diện tích 26.100 km²
10.038 mi²
Múi giờ EET (UTC+2); mùa hè: EEST (UTC+3)
Lịch sử
18 tháng 10 1921 Thành lập3
30 tháng 6 1945 Hủy bỏ4
12 tháng 2 1992 Tái lập5
Dân cư
Dân số ước lượng (2007) 1.973.185 người (hạng 148)
Dân số (2001) 2.033.700 người
Mật độ (hạng 116)29,3 người/mi²
Đơn vị tiền tệ hryvnia (UAH)
Thông tin khác
Mã ISO 3166-1 UA
Tên miền Internet crimea.ua
Mã điện thoại 380
Do tiếng Ukraina là ngôn ngữ quốc gia duy nhất tại Ukraina, nên các thứ tiếng khác không là chính thức. Tuy nhiên, các công việc nhà nước chỉ được thực hiện bằng tiếng Nga, nên nó là ngôn ngữ chính thức de facto. Tiếng Krym Tatar cũng được sử dụng.
Nguyên thủ Krym là tổng thống Ukraina (hiện tại Viktor Yushchenko).
Krym ASSR là một phần của Liên bang Nga.
Quyền tự trị của Krym ASSR bị bãi bỏ và chuyển thành tỉnh Krym của RSFSR.
Tỉnh Krym được chuyển thành Cộng hòa tự trị Krym như là một phần của Ukraina.
Crimea republic map.png

Krym (hay Cộng hoà Tự trị Krym (tiếng Ukraina: Крим, Автономна Республіка Крим, Avtonomna Respublika Krym; tiếng Nga: Крым, Автономная Республика Крым, Avtonomnaya Respublika Krym), ở Việt Nam được gọi với phiên âm thông dụng là Crưm, là một nước tự trị miền nam của Ukraina nằm trên một bán đảo cùng tên phía bắc của biển Đen.

Lãnh thổ Krym bị dân xứ khác chiếm đóng nhiều lần trong lịch sử, như dân Cimmeria, Hy Lạp, Iran, Goth, Huns, Bulgaria, Hy Lạp (Byzantin), Kipchak, Mông Cổ. Vào thế kỷ 13 người dân VeniceGenoa cũng sang chiếm đóng một phần đất Krym và sau đó là Đế quốc Ottoman vào thế kỷ 15-18. Đế quốc Nga cai trị Krym vào thế kỷ 18-20. Quân Đức Quốc xã chiếm Krym trong Đệ nhị Thế Chiến và ngày nay Krym tuy mang danh nghĩa tự trị nhưng phụ thuộc Ukraina.

Người Mông Cổ sống tại Krym là cư dân gốc của vùng này, chiếm khoảng 13% dân số. Họ từng bị chính quyền Stalin đuổi sang châu Á nhưng sau này một số lớn trở về sinh sống lại tại Krym.[1]

Hiện tại, bán đảo Krym là khu vực tự trị thuộc Ukraina và có phần lớn dân số nói tiếng Nga. Sau khi Liên bang Xô Viết tan rã năm 1991, bán đảo Krym vẫn thuộc chủ quyền Ukraine. Tuy nhiên, năm 1994, người dân Krym đã tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý đòi quyền tự trị biên giới và lập quan hệ thân thiết với Nga.

Tham khảo [sửa]

  1. ^ Deportation of Crimean Tatars by Stalin