Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Ukraina
Українська Радянська
Соціалістична Республіка

30px
1917 — 1991 Flag of Ukraine.svg
Flag of Ukrainian SSR.svg COA Ukrainian SSR.png
Quốc kỳ Quốc huy
Khẩu hiệu quốc gia:
Tiếng Ukraina: Пролетарі всіх країн, єднайтеся!
Dịch nghĩa: Vô sản toàn thế giới, đoàn kết lại!
SovietUnionUkraine.png
Thủ đô Kiev
Ngôn ngữ chính thức Tiếng UkrainaTiếng Nga
Thành lập
Trong Liên Xô:
 - Từ
 - Đến
25 tháng 12, 1917

30 tháng 12, 1922
24 tháng 8, 1991
Diện tích
 - Tổng cộng
 - Nước (%)
Thứ 3 toàn Liên Xô
603.700 km²
không đáng kể
Dân số
 - Tổng cộng 
 - Mật độ
Thứ 2 toàn Liên Xô
51.706.746 (1989)
85,6/km²
Tiền tệ rúp (карбованець)
Múi giờ UTC + 3
Quốc ca Quốc ca CHXHCNXV Ukraina
Huân chương {{{huân chương}}}

Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Ukraina là một quốc gia xã hội chủ nghĩaUkraina và là một trong mười lăm nước cộng hòa hợp thành Liên Xô.

(tiếng Ukraina: Українська Радянська Соціалістична Республіка, Ukrayins’ka Radyans’ka Sotsialistychna Respublika, URSR, tiếng Nga: Украинская Советская Социалистическая Республика, Ukrainskaya Sovetskaya Sotsialisticheskaya Respublika'.)

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

CHXHCNXV Ukraina vào năm 1940

Sau sự đổ vỡ của Đế quốc Nga, một số bè phái bắt đầu tìm cách thành lập một quốc gia Ukraina độc lập, có lúc hợp tác nhưng cũng có lúc mâu thuẫn với nhau. Những người BolshevikMenshevik Ukraina thoạt đầu tham gia vào Cộng hòa Quốc gia Ukraina (UNR), rồi tuyên bố tự trị, và sau đó độc lập vào năm 1917. Những người Bolshevik mong muốn tạo dựng một liên bang với những người Bolshevik Nga, nhưng thiếu sự hỗ trợ rộng rãi trong UNR, đã triệu tập một quốc hội riêng rẽ và tuyên bố thành lập Cộng hòa Xô viết Ukraina (Respublyka Rad Ukrayiny) vào ngày 25 tháng 12, 1917. Cuộc chiến tranh xảy ra sau đó chống lại URN, và một loạt sự liên minh và mâu thuẫn với nhóm vô chính phủ và tân haydamak. Những người Bolshvik Ukraina ban đầu còn yếu ớt, đã bị đẩy ra khỏi Ukraina, và đã bị chính phủ giải tán trong hai lần kéo dài vài tháng (được thành lập lại vào ngày 20 tháng 11, 1918, và 21 tháng 12, 1919). Cuối cùng, với sự hỗ trợ của Quân đội Nga, quốc gia CHXHCNXV Ukraina đã kiểm soát được phần lớn lãnh thổ Ukraina sau Hòa ước Riga giữa Ba Lan-Xô viết.

Vào ngày 30 tháng 12, 1922, cùng với những nước cộng hòa Nga, Belorussia, và Ngoại Kavkaz, CHXHCNXV Ukraina là một trong những thành viên sáng lập Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết (Liên Xô).

Sau Đệ nhị thế chiến, vào năm 1945, một vài sửa đổi Hiến pháp CHXHCNVX Ukraina được thôn qua, cho phép quốc gia hoạt động như một chủ thể riêng rẽ của luật pháp quốc tế trong một số trường hợp và với một chừng mực nào đó, vừa là một phần của Liên Xô. Cụ thể hơn, những sửa đổi này cho phép CHXHCNXV Ukraina trở thành một trong những thành viên sáng lập ra Liên Hiệp Quốc (LHQ) cùng với Liên XôCHXHCNXV Belorussia. Trong thực tế điều này đơn giản có nghĩa là nó cho phép Liên Xô có thêm ghế (và lá phiếu) trong LHQ, vì Ukraina không có tiếng nói độc lập trong các sự kiện quốc tế. Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Ukraina đổi tên thành Ukraina vào ngày 24 tháng 8, 1991, và tách khỏi Liên Xô vào cùng ngày, trở thành một quốc gia độc lập.

Lãnh đạo của Xô viết Ukraina[sửa | sửa mã nguồn]

Áp phích Xô viết bằng tiếng Ukraina: Liên minh không thể phá vỡ của công nhân, nông dân và trí thức là nền tảng xã hội của Liên Xô

Các nhà lãnh đạo của Đảng Cộng sản (Bolshevil) Ukraina, và là những nhà lãnh đạo trên thực tế của nước cộng hòa:

1. Georgy Pyatakov (1918)
2. Stanislav Kosior (1919-1920)
3. Dmitry Manuilsky (1921-1923)
4. Emmanuil Kviring (1923-1925)
5. Lazar Kaganovich (1925-1928)
Stanislav Kosior (1928-1938)
6. Nikita Khrushchev (1938-1947)
Lazar Kaganovich (1947)

Nikita Khrushchev (1947-1949)
7. Leonid Melnikov (1949-1953)
8. Alexei Kirichenko (1953-1957)
9. Nikolai Podgorny (1957-1963)
10. Petro Shelest (1963-1972)
11. Volodymyr Shcherbytsky (1972-1989)
12. Vladimir Ivashko (1989-1990)
13. Stanislav Gurenko (1990-1991)

Phân chia hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

CHXHCNXV Ukraina gồm nhiều oblast (tỉnh) một số trong số này vẫn còn tồn tại đến ngày nay, trong khi số khác đã bị xóa xổ và nhập vào các oblast khác (xem bản đồ).

Thủ đô của CHXHCNXV Ukraina ban đầu là thành phố Kharkov (từ 1918-1934) và từ thời điểm đó là là thành phố Kiyv, thủ đô hiện tại của Ukraina. Vào năm 1954, Krym được Nước Nga Xô viết chuyển cho Ukraina Xô viết.

Các tỉnh[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]