Liên minh Bưu chính Quốc tế

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Liên minh Bưu chính Quốc tế
Universal Postal Union (tiếng Anh)
Union postale universelle (tiếng Pháp)
Flag of UPU.svg
Cờ Liên minh Bưu chính Quốc tế
Loại hình Cơ quan của Liên Hiệp Quốc
Tên gọi tắt UPU
Lãnh đạo Cờ của Kenya Bishar Hussein
Hiện trạng Hoạt động
Thành lập 9 tháng 10 năm 1874
Trụ sở Cờ của Thụy Sĩ Berne, Thụy Sĩ
Trang web http://www.upu.int/

Liên minh Bưu chính Quốc tế hay Liên hiệp Bưu chính Quốc tế[1] (tiếng Anh: Universal Postal Union hay viết tắt UPU, tiếng Pháp: Union postale universelle) là một tổ chức quốc tế điều hợp các chính sách bưu chính trong các quốc gia thành viên và vì thế đây là hệ thống bưu chính toàn cầu. Mỗi quốc gia thành viên của liên minh đồng ý một bộ gồm các thỏa thuận chung dùng cho các chức năng bưu chính quốc tế. Tổng hành dinh của Liên minh Bưu chính Quốc tế được đặt tại Berne, Thụy Sĩ.

Tổng quan[sửa | sửa mã nguồn]

Trước khi thành lập Liên minh Bưu chính Quốc tế, một quốc gia phải ký một hiệp ước bưu chính riêng biệt với mỗi quốc gia khác mà mình muốn chuyển thư quốc tế đi và về. Hoa Kỳ đã kêu gọi cho một hội nghị bưu chính quốc tế mà sau đó được tổ chức vào năm 1863. Việc này dẫn đến việc Heinrich von Stephan, thuộc hoàng gia Vương quốc Phổ và sau này là Bộ trưởng Bưu điện Đức thành lập Liên minh Bưu chính Quốc tế, tổ chức quốc tế xưa hạng ba (sau Ủy ban Trung ương đặc trách Giao thông trên sông Rhine và Liên minh Viễn thống Quốc tế). Nó được thành lập vào năm 1874 dưới tên gọi "Liên minh Tổng Bưu chính" (General Postal Union) khi Hiệp ước Berne được ký kết vào ngày 9 tháng 10 năm 1874. Năm 1878, tên được đổi thành "Liên minh Bưu chính Quốc tế".

Liên minh Bưu chính Quốc tế xác định rằng:

  1. nên có giá nhất định ít hoặc nhiều đồng bộ hơn cho thư gởi đi khắp nơi trên thế giới;
  2. các thẩm quyền bưu chính nên đối xử công bằng đối với thư quốc tế và quốc nội; và
  3. mỗi quốc gia nên giữ lại tất cả số tiền thu được qua việc bán tem quốc tế.

Một trong những kết quả quan trọng nhất của hiệp ước Liên minh Bưu chính Quốc tế là chấm dứt sự cần thiết như đã từng như thế trước đây đòi hỏi phải gắn tem thư của bất cứ quốc gia nào mà thư từ hay bưu kiện sẽ được trung chuyển qua; Liên minh Bưu chính Quốc tế nói rằng tem của các quốc gia thành viên đều được chấp nhận suốt đường vận chuyển quốc tế.

Sau khi Liên Hiệp Quốc được thành lập, Liên minh Bưu chính Quốc tế trở thành một cơ quan đặc trách của Liên Hiệp Quốc.

Năm 1969 Liên minh Bưu chính Quốc tế giới thiệu một hệ thống trả tiền mới mà theo đó cước phí có thể được trả giữa các quốc gia dựa theo sự sai khác tổng trọng lượng thư giữa các quốc gia tương ứng. Hệ thống mới này công bằng hơn đối với lưu lượng thư mỗi ngày theo chiều này nhiều hơn chiều ngược lại. Khi việc này làm ảnh hưởng đến chi phí giao các tạp chí, Liên minh Bưu chính Quốc tế thảo ra một hệ thống "hạn ngạch" mới, được sử dụng năm 1991.

Hệ thống đặt ra cước phí dành cho thư từ và tạp chí riêng biệt cho các quốc gia nào nhận ít nhất 150 tấn thư hàng năm. Đối với các quốc gia có ít thư, cưới phí nhất định ban đầu vẫn giữ nguyên. Hoa Kỳ có thương thảo riêng với 13 quốc gia châu Âu về cách thức tính tiền cước phí tại nơi thư đến mà bao gồm có giá từng thư cộng giá từng ký, và cũng có đồng ý tương tự với Canada. Liên minh Bưu chính Quốc tế cũng có điều hành hệ thống địa chỉ và tem thư hồi đáp quốc tế qua Văn phòng Hoán đổi Liên lãnh thổ (Extraterritorial Office of Exchange).

Các hoạt động nghiên cứu và phát hành tem[sửa | sửa mã nguồn]

Liên minh Bưu chính Quốc tế, cùng với Hội Phát triển Nghiên cứu và Phát hành tem Thế giới (WADP), đã phát triển hệ thống mã số của hội, gọi tắt là "WNS", được khởi sự vào tháng 1 năm 2002. Trang web của hội (www.wnsstamps.ch/en/) có chỗ điền vào dành cho 160 quốc gia và các vùng lãnh thổ với trên 25.000 tem thư đã được đăng ký từ năm 2002. Nhiều trong số có hình ảnh mà thông thường có bản quyền của quốc gia phát hành nhưng cả Liên minh Bưu chính Quốc tế và Hội cho phép tải trực tuyến.

Các tiêu chuẩn đặt ra của Liên minh Bưu chính Quốc tế[sửa | sửa mã nguồn]

Các tiêu chuẩn là những nhân tố quan trọng trước tiên đối với các hoạt động bưu chính hữu hiệu cũng như liên kết hệ thống toàn cầu. Ban đặc trách tiêu chuẩn của Liên minh Bưu chính Quốc tế phát triển và duy trì một con số càng gia tăng các tiểu chuẩn quốc tế để cải thiện sự hoán đổi thông tin có liên quan đến bưu chính giữa các cơ quan bưu chính khắp nơi và cổ vỏ cho tính tương đối đồng bộ các sáng kiến bưu chính quốc tế và Liên minh Bưu chính Quốc tế. Ban này làm việc với các tổ chức vận chuyển bưu chính, khách hàng, các nhà cung cấp vật liệu, và những người hợp tác khác trong đó có vô số các tổ chức quốc tế khác nhau. Ban đặc trách tiêu chuẩn muốn chắc chắn rằng các tiêu chuẩn mạch lạc này được phát triển trong các lãnh vực như Hệ thống Hoán đổi Dữ liệu Điện tử (Electronic Data Interchange), mã hóa thư từ, các phiếu điền bưu chính. Các tiêu chuẩn của Liên minh Bưu chính Quốc tế được thảo ra theo các qui định có nói trong Phần V của "Thông tin tổng quát về các tiêu chuẩn của UPU" và được Văn phòng Quốc tế của UPU phát hành theo đúng qui định ghi trong Phần VII.

Các hội nghị của Liên minh Bưu chính Quốc tế[sửa | sửa mã nguồn]

Các quốc gia thành viên[sửa | sửa mã nguồn]

Tất cả các quốc gia trong Liên Hiệp Quốc có thể trở thành quốc gia thành viên của Liên minh Bưu chính Quốc tế. 192 quốc gia trong Liên Hiệp Quốc là thành viên của Liên minh Bưu chính Quốc tế trừ Andorra, Quần đảo Marshall, Liên bang MicronesiaPalau vì tình trạng liên quan đến Liên minh Bưu chính Quốc tế chưa được giải quyết. Các quốc gia không phải là thành viên của Liên Hiệp Quốc cũng có thể làm thành viên của Liên minh Bưu chính Quốc tế nếu hai phần ba số các quốc gia thành viên chấp thuận yêu cầu của họ. Vatican là một quốc gia thành viên của Liên minh Bưu chính Quốc tế và là quan sát viên không phải thành viên của Liên Hiệp Quốc.

Liên minh Bưu chính Quốc tế có 191 quốc gia thành viên trong đó có các lãnh thổ của Hà Lan như Antille thuộc Hà LanAruba là một thành viên riêng của Liên minh Bưu chính Quốc tế, và các lãnh thổ hải ngoại của Vương quốc Anh, không phải là các quốc gia độc lập. Thành viên mới nhất là Montenegro, gia nhập vào ngày 26 tháng 7 năm 2006.

Trung Hoa Dân Quốc gia nhập vào ngày 1 tháng 3 năm 1914. Sau khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập, Trung Hoa Dân Quốc tiếp tục đại diện cho Trung Quốc tại Liên minh Bưu chính Quốc tế cho đến khi Liên minh Bưu chính Quốc tế quyết định công nhận Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào ngày 13 tháng 4 năm 1972 như đại diện chính thức của Trung Quốc.

Tượng đài Liên minh Bưu chính Quốc tế (Weltpostdenkmal) tại Berne

Nhiều quốc gia không được công nhận khác như SomalilandCộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ miền Bắc Síp phải để thư tín của họ đi qua các quốc gia thứ ba vì Liên minh Bưu chính Quốc tế không cho phép giao thư từ quốc tế trực tiếp (thư từ của Cộng hòa Bắc Síp Thổ Nhĩ Kỳ phải đi qua Thổ Nhĩ Kỳ và thư từ của Somaliland đi qua Ethiopia). Các vùng đất khác không có đại diện Liên minh Bưu chính Quốc tế là Thẩm quyền Quốc gia Palestine (mặc dù điều này có thể sớm thay đổi[2]) và Cộng hòa Sahrawi / Tây Sahara.

Các quốc gia thành viên được ghi dưới đây theo thứ tự chữ cái theo tên chuẩn tiếng Anh ISO 3166 cùng với ngày gia nhập Liên minh Bưu chính Quốc tế (một số quốc gia có ghi nhiều ngày gia nhập). Các lãnh thổ của các quốc gia thành viên có chủ quyền được ghi bên dưới quốc gia đó.

Xếp thứ tự theo chuẩn ISO 3166 tiếng Anh[sửa | sửa mã nguồn]

A[sửa | sửa mã nguồn]

  •  Áo - 1 tháng 7 năm 1875
  •  Azerbaijan - 1 tháng 4 năm 1993
Thành viên của Liên minh Bưu chính Quốc tế

B[sửa | sửa mã nguồn]

C[sửa | sửa mã nguồn]

D[sửa | sửa mã nguồn]

E[sửa | sửa mã nguồn]

F[sửa | sửa mã nguồn]

Các lãnh thổ hải ngoại của Pháp
Các lãnh thổ nằm trong sự quản lý của Liên minh Bưu chính Quốc tế theo điều khoản 23 Hiến chương Liên minh Bưu chính Quốc tế

G[sửa | sửa mã nguồn]

H[sửa | sửa mã nguồn]

I[sửa | sửa mã nguồn]

  •  Iceland - 15 tháng 11 năm 1919
  • Flag of India.svg Ấn Độ - 1 tháng 7 năm 1876
  •  Indonesia - 1 tháng 5 năm 1877
  •  Iran - 1 tháng 9 năm 1877
  •  Iraq - 22 tháng 4 năm 1929
  •  Ireland - 6 tháng 9 năm 1923
  •  Israel - 24 tháng 12 năm 1949
  • Flag of Italy.svg Ý - 1 tháng 3 năm 1957
Đài kỷ niệm bưu chính đặt tại Osaka, Nhật Bản năm 1977, đánh dấu năm thứ 100 Nhật Bản gia nhập Liên minh Bưu chính Quốc tế.

J[sửa | sửa mã nguồn]

K[sửa | sửa mã nguồn]

L[sửa | sửa mã nguồn]

  •  Lào - 20 tháng 5 năm 1952
  •  Latvia - 1 tháng 10 năm 1921; 17 tháng 6 năm 1992
  •  Liban - 12 tháng 5 năm 1931; 15 tháng 5 năm 1946
  •  Lesotho - 6 tháng 9 năm 1967
  •  Liberia - 1 tháng 4 năm 1879
  •  Libya - 4 tháng 6 năm 1952
  •  Liechtenstein - 13 tháng 4 năm 1962
  • Flag of Lithuania.svg Litva - 1 tháng 1 năm 1922; 10 tháng 1 năm 1992
  •  Luxembourg - 1 tháng 7 năm 1875

M[sửa | sửa mã nguồn]

N[sửa | sửa mã nguồn]

  •  Namibia - 30 tháng 4 năm 1992
  •  Nauru - 17 tháng 4 năm 1969
  •  Nepal - 11 tháng 10 năm 1956
  •  Hà Lan - 1 tháng 7 năm 1875
Netherlands Antilles và Aruba - 1 tháng 7 năm 1875[4]
  •  Nicaragua - 1 tháng 5 năm 1882
  •  Niger - 12 tháng 6 năm 1961
  •  Nigeria - 10 tháng 7 năm 1961
  •  Na Uy - 1 tháng 7 năm 1875

O[sửa | sửa mã nguồn]

  •  Oman - 17 tháng 8 năm 1971

P[sửa | sửa mã nguồn]

Q[sửa | sửa mã nguồn]

  •  Qatar - 31 tháng 1 năm 1969

R[sửa | sửa mã nguồn]

  •  România - 1 tháng 7 năm 1875
  •  Nga - 1 tháng 7 năm 1875
  •  Rwanda - 6 tháng 4 năm 1963

S[sửa | sửa mã nguồn]

T[sửa | sửa mã nguồn]

U[sửa | sửa mã nguồn]

Gia nhập tự đông vì là lãnh thổ Vương miện Anh
Các lãnh thổ hải ngoại của Anh - 1 tháng 4 năm 1877
Các vùng phụ thuộc St Helena
Các lãnh thổ nằm trong sự điều hành của UPU theo điều khoản 23 Hiến chương Liên minh Bưu chính Quốc tế

V[sửa | sửa mã nguồn]

Y[sửa | sửa mã nguồn]

  •  Yemen - 1 tháng 1 năm 1930

Z[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo và ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

Ghi chú
  1. ^ Căn cứ theo tem của VNCH
  2. ^ “Israel and Palestinians to boost postal services with help from UN agency”. Un.org. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2008. 
  3. ^ Initially China was represented by the  Trung Hoa Dân Quốc (ROC) from 1914 to 1972, before the UPU recognized the Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) as the only legitimate representative of China after 13 tháng 4 năm 1972.
  4. ^ Một thành viên riêng biệt thuộc phần châu Âu của Vương quốc Hà Lan
  5. ^ “Members by continents”. UPU. Truy cập ngày 7 tháng 9 năm 2008. 
  6. ^ Kế thừa Quốc gia Việt NamViệt Nam Cộng hòa năm 1976. Bühler, Konrad G. State succession and membership in international organizations. The Hague: Kluwer Law International, 2001. tr 90
Nguồn
  • Codding, G.A. (1964). The Universal Postal Union: coordinator of the international mails. New York: New York University Press. 
  • “General Postal Union; 9 tháng 10, 1874”. The Avalon Project at Yale Law School. The Lillian Goldman Law Library in Memory of Sol Goldman. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2008. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Tọa độ: 46°56′20″B 7°28′31″Đ / 46,93881°B 7,475306°Đ / 46.93881; 7.475306