Krym
| Cộng hòa tự trị Krym Автономна Республіка Крим (tiếng Ukraina) Автономная Республика Крым (tiếng Nga) Qırım Muhtar Cumhuriyeti (tiếng Tatar Krym) |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
|
|||||
|
Krym (đỏ) phía nam Ucraina (xanh nhạt).
Vị trí của Krym (lục sẫm) trong Ukraina (lục nhạt) trên bản đồ châu Âu.
|
|||||
| Khẩu hiệu | |||||
| Процветание в единстве (Nga) Protsvetanie v edinstve (chuyển tự) "Thịnh vượng trong thống nhất" |
|||||
| Quốc ca | |||||
| Нивы и горы твои волшебны, Родина (Nga) Nivy i gory tvoi volshebny, Rodina (chuyển tự) Các cánh đồng và đỉnh núi của mẹ thật tuyệt vời, Tổ quốc ơi |
|||||
| Hành chính | |||||
| Chính phủ | lãnh thổ tự trị thuộc Ukraina | ||||
| Tổng thống Ukraina | Viktor Yushchenko2 | ||||
| Thủ tướng Krym | Viktor Plakida | ||||
| Chủ tịch Quốc hội | Anatoliy P. Hrytsenko | ||||
| Ngôn ngữ chính thức | Tiếng Ukraina1 | ||||
| Thủ đô | |||||
| Thành phố lớn nhất | Thủ đô | ||||
| Địa lý | |||||
| Diện tích | 26.100 km² 10.038 mi² |
||||
| Múi giờ | EET (UTC+2); mùa hè: EEST (UTC+3) | ||||
| Lịch sử | |||||
|
Tự trị thời Đế quốc Nga / Liên Xô
|
|||||
| 18 tháng 10 1921 | Thành lập3 | ||||
| 30 tháng 6 1945 | Hủy bỏ4 | ||||
| 12 tháng 2 1992 | Tái lập5 | ||||
| Dân cư | |||||
| Dân số ước lượng (2007) | 1.973.185 người (hạng 148) | ||||
| Dân số (2001) | 2.033.700 người | ||||
| Mật độ | (hạng 116)29,3 người/mi² | ||||
| Đơn vị tiền tệ | hryvnia (UAH) |
||||
| Thông tin khác | |||||
| Mã ISO 3166-1 | UA | ||||
| Tên miền Internet | crimea.ua | ||||
| Mã điện thoại | 380 | ||||
| Do tiếng Ukraina là ngôn ngữ quốc gia duy nhất tại Ukraina, nên các thứ tiếng khác không là chính thức. Tuy nhiên, các công việc nhà nước chỉ được thực hiện bằng tiếng Nga, nên nó là ngôn ngữ chính thức de facto. Tiếng Krym Tatar cũng được sử dụng. Nguyên thủ Krym là tổng thống Ukraina (hiện tại Viktor Yushchenko). Krym ASSR là một phần của Liên bang Nga. Quyền tự trị của Krym ASSR bị bãi bỏ và chuyển thành tỉnh Krym của RSFSR. Tỉnh Krym được chuyển thành Cộng hòa tự trị Krym như là một phần của Ukraina. |
|||||
Krym (hay Cộng hoà Tự trị Krym (tiếng Ukraina: Крим, Автономна Республіка Крим, Avtonomna Respublika Krym; tiếng Nga: Крым, Автономная Республика Крым, Avtonomnaya Respublika Krym), ở Việt Nam được gọi với phiên âm thông dụng là Crưm, là một nước tự trị miền nam của Ukraina nằm trên một bán đảo cùng tên phía bắc của biển Đen.
Lãnh thổ Krym bị dân xứ khác chiếm đóng nhiều lần trong lịch sử, như dân Cimmeria, Hy Lạp, Iran, Goth, Huns, Bulgaria, Hy Lạp (Byzantin), Kipchak, Mông Cổ. Vào thế kỷ 13 người dân Venice và Genoa cũng sang chiếm đóng một phần đất Krym và sau đó là Đế quốc Ottoman vào thế kỷ 15-18. Đế quốc Nga cai trị Krym vào thế kỷ 18-20. Quân Đức Quốc xã chiếm Krym trong Đệ nhị Thế Chiến và ngày nay Krym tuy mang danh nghĩa tự trị nhưng phụ thuộc Ukraina.
Người Mông Cổ sống tại Krym là cư dân gốc của vùng này, chiếm khoảng 13% dân số. Họ từng bị chính quyền Stalin đuổi sang châu Á nhưng sau này một số lớn trở về sinh sống lại tại Krym.[1]
Hiện tại, bán đảo Krym là khu vực tự trị thuộc Ukraina và có phần lớn dân số nói tiếng Nga. Sau khi Liên bang Xô Viết tan rã năm 1991, bán đảo Krym vẫn thuộc chủ quyền Ukraine. Tuy nhiên, năm 1994, người dân Krym đã tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý đòi quyền tự trị biên giới và lập quan hệ thân thiết với Nga.
Tham khảo [sửa]
|
||||||||||||||