Minh Hiến Tông
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Minh Hiến Tông (明宪/憲宗) (9/12/1447 – 19/9/1487), là vị hoàng đế thứ 9 của nhà Minh trong lịch sử Trung Hoa.
Tên thật của ông là Chu Kiến Thâm (朱見深), thụy hiệu là Thuần Đế (純帝), miếu hiệu là Hiến Tông (憲宗). Minh Hiến Tông kế vị vua cha Minh Anh Tông và cai trị từ năm 1464-1487 với niên hiệu là Thành Hoá (成化), nên còn gọi là Thành Hoá Đế. Sau khi ông qua đời, Minh Hiếu Tông kế vị ngai vàng.
Tiểu sử [sửa]
Lúc đầu, vào đời vua cha Minh Anh Tông, Chu Kiến Thâm được phong làm Thái tử. Đến năm 1449 khi Anh Tông bị Mông Cổ bắt, Chu Kỳ Ngọc lên ngôi, tức là Cảnh Thái hoàng đế (Minh Đại Tông). Minh Đại Tông - Chu Kỳ Ngọc phế chức Thái tử của Kiến Thâm, để con mình làm thay. Kiến Thâm phải nhẫn nhịn sống dưới sự cai trị của chú mình. Đến khi Mông Cổ Ngõa Lạt thả vua Anh Tông trở về, Đại Tông tôn Anh Tông lên làm Thái Thượng hoàng, nhưng lại giam Anh Tông vào trong Nam cung, cách biệt với bên ngoài. Đến khi Minh Anh Tông khôi phục lại ngai vàng, Minh Đại Tông qua đời vào năm 1457, Chu Kiến Thâm mới được phục lại chức vị Đông cung Thái tử.
Trị vì [sửa]
Đến khi Anh Tông mất, Kiến Thâm kế vị vào lúc ông 17 tuổi. Vừa khi lên ngôi, đặt niên hiệu Thành Hóa, tức là Minh Hiến Tông, vua đã dùng chính sách giảm thuế, củng cố lại triều đình. Nhưng việc đó không được kéo dài, thì quyền hành triều đình bị rơi vào tay một viên hoạn quan tên là Uông Trực. Uông Trực ra sức hoành hành, tự lập ra một xưởng mới gọi là Tây xưởng. Cơ quan Tây xưởng này là một cơ quan mật vụ chuyên dò xét quan lại ở ngoài. Bọn tay sai của Trực và chính Trực nắm giữ cơ quan đó, ra sức hà hiếp nhân dân, nhũng nhiễu cả quan lại, nên từ quan đến dân, từ người giàu đến kẻ nghèo, ai cũng oán hận chúng cả. Minh Hiến Tông thì càng lúc sa đà, chỉ lo ham mê tửu sắc. Sử nhà Minh chép rằng, trong cung vua có tới vạn phi tần, hoạn quan có tới 3000, thậm chí còn nhiều hơn thế nữa. Triều đình và Uông Trực chỉ lo xa xỉ, hại dân hại nước, thuế lệ khắc nghiệt, chính sách phiền hà, khiến lòng dân oán thán. Vì vậy, trong đời Hiến Tông trị vì, có nhiều cuộc khởi nghĩa bùng nổ, nhưng bị triều đình đàn áp một cách khốc liệt. Mãi đến cuối thời Thành Hóa thứ 15 (1479) thì Uông Trực mới bị Hiến Tông nghi ngờ và bãi chức, nhưng hắn là kẻ ngang ngược, khi bị đuổi đi rồi hắn vẫn về Tây xưởng bí mật làm việc. Tới khi Minh Hiếu Tông lên ngôi thì biết được điều này. Uông Trực bị bắt, bị lột hết chức tước và bị đem về triều giam lỏng ở Đại lao. Sau hắn bị giết chết ở ngoài chợ.
Trong hậu cung, Hiến Tông sủng ái Vạn Quý phi lớn hơn vua 19 tuổi, nhưng rất đẹp, khiến Hiến Tông yêu thích. Để giữ vững địa vị của mình, bà ta luôn bí mật giám sát mọi hành động của nhà vua, dù Hiến Tông có đi đâu, làm gì. Vạn Quý phi có sinh ra một đứa con trai vào năm 1466, nhưng không may cho bà là đứa con đó đã chết yểu lúc chưa đầy 1 tuổi. Từ đó bà chẳng sinh được đứa con nào nữa. Vì thế nên bà rất ghét những cung tần nào mang thai của vua. Vì vậy, bà cấu kết cùng các hoạn quan, dò tìm trong cung xem có ai mang thai của Hiến Tông, thì sẽ giết chết người cung tần đó. Bà ta làm vậy vì sợ người phụ nữ mang cốt nhục của Hiến Tông đó sẽ được Hiến Tông sủng ái, thì bà ta sẽ bị ghẻ lạnh.
Nhưng Hiến Tông vẫn có một đứa con trai nối dõi nhờ sự che chở của một hoạn quan và một bà phi là Kỷ thị. Người con trai được đặt tên là Chu Hữu Đường, được nuôi dưỡng bí mật để khỏi bị họ Vạn hãm hại, chính là vua Minh Hiếu Tông sau này.
Năm 1487, sau khi Vạn Quý phi mất do bệnh gan, vua Hiến Tông cũng nhớ bà ta quá mà sinh bệnh rồi qua đời, trị nước được 23 năm, an táng tại Mậu Lăng. Chu Hựu Đường kế vị, là Minh Hiếu Tông.
Chú thích [sửa]
- ^ Tên ban đầu là Kiến Tuấn được đổi thành Kiến Thâm năm 1457 khi vua cha phục hồi ngôi vua như là Thiên Thuận đế
- ^ Ghi chú chung: Ngày tháng tại đây được lấy theo lịch Julius. Nó không phải là lịch Gregory đón trước.
|
|||||||||||||||||
