Neutrino

Neutrino

Hạt quark dưới phân rã thành proton, điện tử và phản neutrino
Cấu trúc	Hạt sơ cấp
Loại hạt	Fermion
Nhóm	Lepton
Tương tác cơ bản	tương tác yếu và hấp dẫn
Phản hạt	phản neutrino (tương tự như neutrino)
Lý thuyết	νe: 1930 bởi Wolfgang Pauli νμ: cuối thập niên 1940 ντ: giữa thập niên 1970
Thực nghiệm	νe: 1956 bởi Clyde Cowan, Frederick Reines, F. B. Harrison, H. W. Kruse, và A. D. McGuire. νμ: 1962 bởi Leon Max Lederman, Melvin Schwartz và Jack Steinberger ντ: 2000 tại phòng thí nghiệm DONUT
Ký hiệu	νe, νμ và ντ; νe, νμ, ντ
Số loại	3 - electron, muon và tau
Khối lượng	Rất nhỏ, nhưng không hoàn toàn bằng không.
Điện tích	0
Màu tích	0
Spin	1/2

Neutrino (phát âm: nơ-tri-nô) là hạt sơ cấp thuộc nhóm các hạt lepton, bền, không mang điện tích, khối lượng nghỉ bằng không hay rất nhỏ (các thí nghiệm mới đang chứng tỏ neutrino có khối lượng), với moment từ bằng không. Giống như những hạt lepton khác, neutrino có spin bán nguyên (cụ thể bằng ½) nên thuộc vào nhóm fermion. Do có khối lượng nghỉ rất gần với không, neutrino luôn chuyển động với tốc độ rất gần với tốc độ ánh sáng.

Phân loại

Có ba loại neutrino sau:

• Neutrino electron ν_e, xuất hiện cùng lúc với positron trong phân rã beta β dương tính của neutron.
• Neutrino muon ν_μ, xuất hiện trong phân rã pi π của hạt meson.
• Neutrino tau ν_τ

Neutrino / Phản neutrino
Tên	Ký hiệu	Điện tích	Khối lượng (MeV)
Neutrino electron/ Phản neutrino electron	$\nu_e \, / \, \overline{\nu}_e$	0	<0,0000025
Neutrino muon / Phản neutrino muon	$\nu_\mu \, / \, \overline{\nu}_\mu$	0	<0,17
Neutrino tau/ Phản neutrino tau	$\nu_\tau \, / \, \overline{\nu}_\tau$	0	<18,2

Neutrino đối với thiên văn học

Trong các loại neutrino, chỉ có neutrino điện tử mang giá trị thực tiễn trong thiên văn học do khả năng tương tác rất nhỏ của chúng, nói khác đi là nhờ khả năng xuyên thấu rất lớn của nó. Ví dụ: chiều dài quĩ đạo chuyển động tự do của một hạt neutrino, mang năng lượng 1 MeV, trong kim loại chì là 10¹⁸m, ứng với 100 năm ánh sáng. Với khả năng này, neutrino trong vũ trụ dễ dàng xuyên qua các phản ứng hạch nhân trong các sao và mang đi một phần năng lượng đáng kể của sao (thiên văn học neutrino).

Do tính tương tác yếu nên các neutrino rất khó nắm bắt được, và chúng được giả định là một thành phần của vật chất tối trong vũ trụ.

• 

  Dấu vết khám phá đầu tiên 13/11/1970

• 

  Thiết bị bắt giữ Neutrino

Ứng dụng

Chế tạo các kính thiên văn neutrino giúp chúng ta khám phá phần lõi của mặt trời.

Liên kết ngoài

• Phương pháp mới xác định khối lượng neutrino
• Vũ Trụ Lượng Tử: Cuộc cách mạng trong vật lý hạt cơ bản thế kỷ XXI
• Lời giải cho sự mất tích bí ẩn của các hạt neutrino
• Khám phá bí mật của vũ trụ dưới lòng đất