Quân đoàn 1, Quân đội Nhân dân Việt Nam
Quân đoàn 1 (còn gọi: Binh đoàn Quyết thắng) trực thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam là quân đoàn đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam, được thành lập ngày 24/10/1973 tại Ninh Bình[1]. Trong chiến dịch Hồ Chí Minh (26 - 30.4.1975), Quân đoàn 1 đã đánh chiếm Bộ Tổng tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng hòa (30.4.1975).
- Trụ sở Bộ tư lệnh: Thị xã Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình.
Tư lệnh: Thiếu tướng Nguyễn Tân Cương
Chính ủy: Thiếu tướng Mai Văn Lý. (2009)
Mục lục |
Lịch sử [sửa]
Năm 1972 sau thắng lợi của trận Điện Biên Phủ trên không của Việt Nam buộc Mỹ phải ký Hiệp định Paris, theo đó năm 1973 Mỹ phải rút toàn bộ quân đội về nước. Tháng 7 năm 1973, Ban Chấp hành Trung ương Đảng tiến hành hội nghị lần thứ 21, ra nghị quyết về tăng cường quân sự tiến tới thống nhất đất nước. Chấp hành nghị quyết, tháng 10 năm 1973 Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng đề nghị Bộ Chính trị Trung ương Đảng đã phê chuẩn việc thành lập các quân đoàn chủ lực. Theo đó, ngày 24 tháng 10 năm 1973, Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Quân ủy Trung ương, Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ký quyết định (số 142/QĐ-QP) thành lập Quân đoàn 1 đóng quân trên địa bàn Tam Điệp, Ninh Bình[2]. Ban chấp hành Dảng bộ gồm 7 uỷ viên, do Lê Quang Hoà làm Bí thư, Lê Trọng Tấn - Tư lệnh quân đoàn, Phó Bí thư và Hoàng Minh Thi ủy viên Thường vụ.
Theo quyết định của Bộ Quốc phòng, cơ cấu tổ chức của Quân đoàn gồm:
- Bộ Tư lệnh Quân đoàn.
- Ba cơ quan Quân đoàn: Bộ Tham mưu, Cục Chính trị, Cục Hậu cần.
- Các đơn vị khi thành lập: Sư đoàn bộ binh 308, Sư đoàn bộ binh 312, Sư đoàn bộ binh 320B (sau đổi thành 390), Sư đoàn phòng không 367, Lữ đoàn tăng thiết giáp 202, Lữ đoàn pháo binh 45, Lữ đoàn công binh 299 và Trung đoàn thông tin 140 [2].
Ngày 15 tháng 3 năm 1975, trong khi Chiến dịch Tây Nguyên đang thu được thắng lợi giòn dã, Quân đoàn 1 được lệnh di chuyển vào nam sẵn sàng tham chiến. Trong chiến dịch Hồ Chí Minh (26 - 30.4.1975), Quân đoàn 1 đã đánh chiếm Bộ Tổng tham mưu Quân đội Sài Gòn (30.4.1975).
Tổ chức, biên chế [sửa]
- Bộ Tham mưu và các Cục: Chính trị, Hậu cần, Kỹ thuật.
- Sư đoàn Bộ binh 308 (Đoàn B08) tại Xuân Mai, Chương Mỹ, Hà Nội
- Sư đoàn Bộ binh 312 (Đoàn B12) tại Phổ Yên, Thái Nguyên
- Sư đoàn Bộ binh 390 (Đoàn B90) tại Bỉm Sơn - Thanh Hóa
- Lữ đoàn Pháo binh 368 (Đoàn B68) tại Bỉm Sơn, Thanh Hóa
- Lữ đoàn Phòng không 241 (Đoàn H41) tại Quỳnh Lưu, Nho Quan, Ninh Bình
- Lữ đoàn Xe tăng 202 (Đoàn H02) tại Phú Lộc, Nho Quan, Ninh Bình.
- Lữ đoàn Công binh 299 (Đoàn H99) tại Yên Thủy, Hòa Bình
- Trường Quân Sự - Quân đoàn 1 tại thị xã Tam Điệp, Ninh Bình
- Viện Quân y 145 tại Thị xã Tam Điệp, Ninh Bình
Thành tích và Tặng thưởng [sửa]
- Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (1985).
- Huân chương Quân công hạng Nhất (2008)
- Trong Binh Đoàn có 55 tập thể và 46 cán bộ, chiến sĩ được trao tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; Binh Đoàn và 2 tập thể được tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh; 1 tập thể được tặng thưởng Huân chương Độc lập; 302 tập thể và cá nhân được tặng thưởng Huân chương Quân công và hơn 1.000 tập thể, cá nhân được tặng thưởng Huân chương Chiến công cùng nhiều phần thưởng khác.[3]
Chỉ huy, lãnh đạo qua các thời kỳ [sửa]
Tư lệnh [sửa]
- Thiếu tướng Lê Trọng Tấn (1973-1974): Sau này là Đại tướng, Tổng Tham mưu trưởng QĐNDVN.
- Thiếu tướng Nguyễn Hòa (1974-1975): được thăng Trung tướng, Ủy viên Trung ương Đảng
- Thiếu tướng Lê Nam Phong (1979-1983):
- Thiếu tướng Nguyễn Kiệm (1983-1988):
- Thiếu tướng Nguyễn Huy Hiệu (1988-1995): Nay là Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Ủy viên Trung ương Đảng.
- Thiếu tướng Đỗ Trung Dương (1995-1997): Trung tướng, Phó Tổng Tham mưu trưởng. Hiện nay, nghỉ hưu.
- Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nghiên (1997-1998): Sau được thăng Thượng tướng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Tổng Tham mưu trưởng.
- Đại tá Nguyễn Xuân Sắc (1998-2002): nay là Thiếu tướng, phó Giám đốc Học viện Chính trị Quân sự.
- Thiếu tướng Phan Khuê Tảo (2002-2005)
- Thiếu tướng Tô Đình Phùng (2005-2007): Nay là Cục trưởng Cục Quân huấn, Bộ Tổng tham mưu.
- Thiếu tướng Trần Quốc Phú (2007-2009)
- Thiếu tướng Trần Anh Vinh (2009-2010)
- Thiếu tướng Phan Văn Giang (2010- tháng 10/2011): ngày 18/10/2011 được Thủ tướng CP được bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam.
- Thiếu tướng Nguyễn Tân Cương - Tháng 10/2011-
Chính ủy [sửa]
- 1973- 1974: Lê Quang Hòa.
- 1974- : Hoàng Minh Thi
- Thiếu tướng, Nguyễn Văn Động (2007-2008).
- Thiếu tướng, Mai Văn Lý (2008-)
Tham khảo [sửa]
- ^ Bách khoa toàn thư Việt Nam
- ^ a b Lịch sử Quân đoàn 1 (1973-2003)
- ^ Binh Đoàn Quyết Thắng kỷ niệm 35 năm ngày thành lập
Liên kết ngoài [sửa]
- Quân đoàn 1 tập trung nâng cao sức mạnh chiến đấu, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc
- Nguyễn Hòa - Một trong những vị tướng Hà Nội chỉ huy hiệp đồng binh chủng
- Tự hào Binh đoàn Quyết Thắng
|
||||||||