Sten

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tiểu liên Sten
Pistolet maszynowy STEN, Muzeum Orła Białego.jpg
Súng tiểu liên Sten Mk II.
Loại Súng tiểu liên
Nguồn gốc  Anh Quốc
Lược sử hoạt động
Trang bị 1941-1979
Quốc gia sử dụng Xem phần Các quốc gia sử dụng
Sử dụng trong Thế chiến thứ hai
Chiến tranh Triều Tiên
Chiến tranh Việt Nam
Chiến tranh Đông Dương
Sự kiện Vịnh Con Lợn
Nội chiến Lào
Nội chiến Campuchia
Nội chiến Trung Quốc
Chiến tranh biên giới Lào-Thái Lan
Cách mạng Cuba
Chiến tranh Afghanistan (1978–1992)
Chiến tranh Afghanistan (2001-nay)
Chiến tranh Lạnh
Nội chiến Angola
Chiến tranh Việt Nam-Campuchia
Chiến tranh biên giới Việt-Trung, 1979
Nội chiến Sierra Leone
Nội chiến Congo
Xung đột Ả Rập-Israel
Chiến tranh Trung-Ấn
Chiến tranh Ấn Độ - Pakistan
Lược sử chế tạo
Nhà thiết kế Reginald V. Shepherd
Harold J. Turpin
Năm thiết kế 1940
Nhà sản xuất Royal Small Arms Factory, Enfield, BSA, ROF Fazakerley, ROF Maltby, ROF Theale và nhiều hãng khác.
Giai đoạn sản xuất 1941–1945
Số lượng chế tạo 4,6 triệu khẩu (tất cả các biến thể)
Các biến thể Mk I, Mk II, Mk IIS, Mk III, Mk IV, Mk V và Mk VI.
Thông số kỹ chiến thuật
Khối lượng 3,2 kg
Chiều dài 30 in

Đạn 9x19mm Parabellum
Cơ cấu hoạt động Nạp đạn bằng phản lực bắn
Tốc độ bắn 500 viên/phút
Sơ tốc 365 m/giây
Tầm bắn hiệu quả 100m
Cơ cấu nạp Băng đạn thẳng 32 viên.
Ngắm bắn Điểm ruồi

Sten là một trong những khẩu súng tiểu liên được dùng bởi quân đội Anh và tất cả lực lượng kháng chiến ở châu Âu trong suốt thế chiến thứ hai, nó sử dụng loại đạn 9x19mm. Đây là một trong những khẩu súng tiểu liên nổi tiếng nhất trong thời thế chiến thứ hai, chiến tranh Đông Dươngchiến tranh Việt Nam.

Lịch sử chế tạo[sửa | sửa mã nguồn]

Vào năm 1940, khi nước Anh đang tham gia vào trận không chiến quan trọng, đối mặt với quân đội phát xít. Lo lắng quân Đức sẽ tấn công và xâm lược nước Anh, chính phủ đã phải tìm cách mua thật nhiều tiểu liên Thompson từ nước Mỹ để chuẩn bị chiến đấu với bọn phát xít. Nhưng súng Thompson là một khẩu súng tiểu liên rất đắt tiền thời bấy giờ nên nước Anh đành phải hạn chế việc mua nó lại. Nhà máy sản xuất vũ khí Royal Small Arms Factory và Enfield quyết định thiết kế một khẩu tiểu liên thay thế cho khẩu Thompson, họ nghĩ rằng nên thiết kế một khẩu tiểu liên có tạo hình giống khẩu Lanchester, một mẫu súng sao chép từ tiểu liên MP28 của Đức. Thế là chỉ trong vài ngày sau khẩu Sten đã được ra đời, chính phủ Anh rất hài lòng. Nó đã được đặt tên theo tên của hai người đàn ông bỏ nhiều thời gian và công sức để chế tạo nó. Hai người đó là ông Reginald V. Shepherd và ông Harold Turpin, chữ S và chữ T được lấy ra từ tên Shepherd và Turpin, còn vần EN là nhà máy Enfield hoặc chữ England. Sau đó tiểu liên Sten đã được chấp nhận sản xuất tiếp tục và đưa vào quân sự, nó đã làm thay đổi bộ mặt nước Anh. Chưa đến năm 1941 mà tiểu liên Sten đã được sản xuất đến hơn 4 triệu khẩu với tất cả các biến thể.

Trong thế chiến thứ hai[sửa | sửa mã nguồn]

Những người lính dù Anh trang bị Sten Mk V trong Chiến dịch Market Garden.
Thủ tướng Winston Churchill đang bắn thử khẩu Sten Mk II vào ngày 13 tháng 6 năm 1941.
Kháng chiến quân ở Paris đang cầm Sten Mk II để chuản bị phục kích quân Đức.

Khi thế chiến thứ hai bùng nổ, tất cả súng tiểu liên được gửi đến cho quân đội Anh ở tất cả các mặt trận và cũng được bán cho những lực lượng kháng chiến ở châu Âu. Những người kháng chiến bảo rằng thật may mắn khi họ có khẩu Sten vì trước khi Sten ra đời thì họ phải dùng Thompson, MP-40 và một vài khẩu súng trường khác. Hai khẩu tiểu liên đó không có giảm thanh khiến cho những cuộc phục kích và ám sát những sỹ quan cấp cao Đức bị quân lính Đức phát hiện rất nhanh, kết quả là hơn một nữa số người đã bị bắt hoặc bị bắn chết ngay tại chỗ. Nhờ mẫu Sten Mk IIS có thể gắn giảm thanh lẫn cả sự chính sác cao nên việc ám sát của họ đã thành công, có rất nhiều người đã nhận xét rằng Sten có tạo hình rất lạ giống một khẩu súng tự tạo tại nhà hơn là vũ khí trong chiến tranh. Tuy vậy, khẩu Sten cũng bị coi là thiếu tin cậy hơn so với khẩu Thompson hay MP-40, nó không thể hoạt động ổn định trong những môi trường khắc nghiệt như rừng nhiệt đới. Chính vì điều đó đã khiến cho cuộc ám sát một sĩ quan SS, Reinhard Heinrich của hai lính biệt kích người Séc suýt nữa thất bại chỉ vì khẩu Sten của họ bị kẹt đạn và họ phải sử dụng lựu đạn. Có một điều lạ là súng Sten đã được dùng bởi rất nhiều lực lượng Anh trên tất cả các chiến trường nhưng các lực lượng ở châu Phi sử dụng Sten với số lượng ít vô cùng, trong hàng ngàn binh lính chỉ có vài trăm người là dùng khẩu Sten.

Trong chiến tranh Đông Dương và chiến tranh Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Trong thời kỳ chiến tranh Đông Dương, rất nhiều vũ khí của thời thế chiến thứ hai được gửi đến cho quân đội PhápViệt Nam để chiến đấu với quân đội Việt Minh, tiểu liên Sten cũng nằm trong số vũ khí đó. Được trang bị chủ yếu cho bộ binh và kỵ binh, nó được nằm trong danh sách những khẩu súng tiểu liên thông dụng nhất của thời chiến tranh Đông Dương và chiến tranh Việt Nam. Đến năm 1955, khi quân đội Hoa Kỳ xâm lược Việt Nam, quân đội nhân dân Việt Nam lẫn cả những người lính Việt Cộng đều dùng những khẩu tiểu liên Sten và nhiều tiểu liên chiến lợi phẩm khác như PPSh-41, PPS-43, M1A1 Thompson, MAT-49,...để chiến đấu với quân đội Hoa Kỳ.

Những cuộc chiến khác[sửa | sửa mã nguồn]

Sten đã được bán khắp nơi trên thế giới sau chiến tranh Việt Nam, nó là một khẩu tiểu liên ưa thích của nhiều lực lượng nổi dậy từ nhiều cuộc chiến trên thế giới. Vì sử dụng loại đạn nổi tiếng thế giới, 9x19mm, nên việc tìm và mua đạn cho khẩu Sten không khó cho lắm. Đáng chú ý nhất là quân du kích MujahideenTaliban trong chiến tranh Afghanistan cùng với nhiều lực lượng nổi dậy khác ở châu Phi.

Các quốc gia sử dụng[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích và tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]