Cúp UEFA Europa League

Cúp UEFA
UEFA Europa League 2010-11
Năm thành lập	1971
Châu lục	Châu Âu (UEFA)
Số đội	80 (vòng 1) 157 (tổng cộng)
Đương kim vô địch	Chelsea (lần đầu tiên)
CLB thành công nhất	Juventus Barcelona Inter Milan Valencia Liverpool (3 lần vô địch)

Biểu trưng của Cúp UEFA trước năm 2004

Biểu trưng của cúp UEFA từ năm 2004-2009

Cúp UEFA Europa League (tiếng Anh: UEFA Europa League; tên cũ: Cúp UEFA; tên thường gọi ở Việt Nam: Cúp C3) là giải bóng đá hàng năm do Liên đoàn bóng đá châu Âu tổ chức cho các câu lạc bộ châu Âu đoạt thứ hạng cao trong các giải vô địch quốc gia nhưng không giành quyền tham dự cúp UEFA Champions League. Kể từ khi giải đấu đổi tên thành UEFA Europa League thì chưa có đội bóng nào bảo vệ thành công chức vô địch. Từ mùa giai 2014-15, đội vô địch được tham dự vòng bảng Champions League năm sau.

Lịch sử

Ý tưởng thành lập giải đấu này của 3 người gồm Sir Stanlay Rous (người Anh), Ernst Thornmen (người Thuỵ Sỹ) và Ottorino Barrasi (người Ý). Ngày 18 tháng 4 năm 1955, Cúp các hội chợ liên thành phố (Inter-Cities Fairs Cup) chính thức được tổ chức với 10 đội bóng của 10 thành phố: Barcelona (Tây Ban Nha), Basel và Lausanne (Thuỵ Sỹ), London và Birmingham (Anh), Copenhagen (Đan Mạch), Frankfurt (Tây Đức), Leipzig (Đông Đức), Milan (Ý) và Zagreb (Croatia). Giải đầu tiên kéo dài trong 3 năm (1955 - 1958) và đội đoạt cúp là Barcelona (các cầu thủ đều của câu lạc bộ FC Barcelona. Giải lần thứ 2 kéo dài trong 2 năm (1958 - 1960) với 16 câu lạc bộ chứ không phải là đội tuyển các thành phố. Các giải sau được tổ chức đều đặn hàng năm. Đến mùa bóng 1971-72, giải đổi tên thành Cúp UEFA.

Từ mùa bóng 1999-00, hai cúp C2 và C3 được sáp nhập làm một và vẫn giữ tên là Cúp UEFA, khi đó, đội đoạt các cúp trong nước sẽ giành quyền tham dự giải đấu này. Thể thức của giải cũng được thay đổi như áp dụng thể thức đấu bảng (từ năm 2004); các đội bị loại ở vòng loại thứ ba và 8 đội xếp thứ 3 ở vòng đấu bảng UEFA Champions League được chuyển sang thi đấu; các đội bóng giành cúp Liên đoàn cũng giành quyền tham dự.

Từ năm 1958 đến 1997, các trận chung kết được tổ chức 2 lượt đi và về (trừ các năm 1964 và 1965). Từ mùa giải 1997-98, trận tranh cúp vô địch chỉ diễn ra 1 lượt trên sân vận động đã chọn trước.

Mùa bóng 2009-2010, UEFA tăng số CLB tham dự vòng bảng lên 48 đội và đổi tên giải đấu thành UEFA Europa League.

Chiếc cúp vô địch

Chiếc cúp UEFA được làm bằng bạc, cao 65 cm, nặng 15 kg. Đế của cúp làm bằng đá màu vàng. Chiếc cúp được thiết kế và chế tạo tại Milan, Ý.

Các trận chung kết

Năm	Chung kết			Sân vận động
	Vô địch	Tỷ số	Hạng nhì
Cúp Inter-Cities Fairs
1958	London XI	2-2	Barcelona	Stamford Bridge, London
	Barcelona	6-0	London XI	Camp Nou, Barcelona
	FC Barcelona thắng với tổng tỷ số 8-2
1960	Birmingham City	0-0	FC Barcelona	St Andrews, Birmingham
	FC Barcelona	4-1	Birmingham City	Camp Nou, Barcelona
	FC Barcelona thắng với tổng tỷ số 4-1
1961	Birmingham City	2-2	A.S. Roma	St Andrews, Birmingham
	A.S. Roma	2-0	Birmingham City	Olimpico, Roma
	A.S. Roma thắng với tổng tỷ số 4-2
1962	Valencia	6-2	Barcelona	Luis Casanova, Valencia
	FC Barcelona	1-1	Valencia	Camp Nou, Barcelona
	Valencia thắng với tổng tỷ số 7-3
1963	Dynamo Zagreb	1-2	Valencia	Maksimir, Zagreb
	Valencia	2-0	Dynamo Zagreb	Luis Casanova, Valencia
	Valencia thắng với tổng tỷ số 4-1
1964	Real Zaragoza	2-1	Valencia	Camp Nou, Barcelona
1965	Ferencváros	1-0	Juventus	Olimpico, Torino
1966	FC Barcelona	0-1	Real Zaragoza	Camp Nou, Barcelona
	Real Zaragoza	2-4	FC Barcelona	La Romareda, Zaragoza
	FC Barcelona thắng với tổng tỷ số 4-3
1967	Dynamo Zagreb	2-0	Leeds United	Maksimir, Zagreb
	Leeds United	0-0	Dynamo Zagreb	Elland Road, Leeds
	Dynamo Zagreb thắng với tổng tỷ số 2-0
1968	Leeds United	1-0	Ferencváros	Elland Road, Leeds
	Ferencváros	0-0	Leeds United	Nepstadion, Budapest
	Leeds United thắng với tổng tỷ số 1-0
1969	Newcastle United	3-0	Újpesti Dózsa	St. James' Park, Newcastle
	Újpesti Dózsa	2-3	Newcastle United	Szusza Ferenc, Budapest
	Newcastle United thắng với tổng tỷ số 6-2
1970	Anderlecht	3-1	Arsenal	Parc Astrid, Brussels
	Arsenal	3-0	Anderlecht	Highbury, London
	Arsenal thắng với tổng tỷ số 4-3
1971	Juventus	2-2	Leeds United	Olimpico, Torino
	Leeds United	1-1	Juventus	Elland Road, Leeds
	Leeds United thắng bằng bàn thắng sân khách
Cúp UEFA
1972	Wolverhampton Wanderers	1-2	Tottenham Hotspur	Molineux, Wolverhampton
	Tottenham Hotspur	1-1	Wolverhampton Wanderers	White Hart Lane, London
	Tottenham Hotspur thắng với tổng tỷ số 3-2
1973	Liverpool	3-0	Borussia Mönchengladbach	Anfield, Liverpool
	Borussia Mönchengladbach	2-0	Liverpool	Bökelberg, Mönchengladbach
	Liverpool thắng với tổng tỷ số 3-2
1974	Tottenham Hotspur	2-2	Feyenoord Rotterdam	White Hart Lane, London
	Feyenoord Rotterdam	2-0	Tottenham Hotspur	De Kuip, Rotterdam
	Feyenoord Rotterdam thắng với tổng tỷ số 4-2
1975	Borussia Mönchengladbach	0-0	F.C. Twente	Bökelberg, Mönchengladbach
	F.C. Twente	1-5	Borussia Mönchengladbach	Diekman, Enschede
	Borussia Mönchengladbach thắng với tổng tỷ số 5-1
1976	Liverpool	3-2	Club Brugge	Anfield, Liverpool
	Club Brugge	1-1	Liverpool	Olympic, Brugge
	Liverpool thắng với tổng tỷ số 4-3
1977	Juventus	1-0	Athletic Bilbao	Olimpico, Torino
	Athletic Bilbao	2-1	Juventus	San Mamés, Bilbao
	Juventus thắng bằng bàn thắng sân khách
1978	S.C. Bastia	0-0	PSV Eindhoven	Stade Armand Cesari, Bastia
	PSV Eindhoven	3-0	S.C. Bastia	Philips, Eindhoven
	PSV Eindhoven thắng với tổng tỷ số 3-0
1979	Red Star Belgrade	1-1	Borussia Mönchengladbach	Red Star, Belgrade
	Borussia Mönchengladbach	1-0	Red Star Belgrade	Bökelberg, Mönchengladbach
	Borussia Mönchengladbach thắng với tổng tỷ số 2-1
1980	Borussia Mönchengladbach	3-2	Eintracht Frankfurt	Bökelberg, Mönchengladbach
	Eintracht Frankfurt	1-0	Borussia Mönchengladbach	Wald, Frankfurt
	Eintracht Frankfurt thắng với tổng tỷ số 4-2
1981	Ipswich Town	3-0	AZ 67	Portman Road, Ipswich
	AZ 67	4-2	Ipswich Town	Olympic, Amsterdam
	Ipswich Town thắng với tổng tỷ số 5-4
1982	IFK Göteborg	1-0	Hamburger SV	Nya Ullevi, Gothenburg
	Hamburger SV	0-3	IFK Göteborg	Volkspark, Hamburg
	IFK Göteborg thắng với tổng tỷ số 4-0
1983	Anderlecht	1-0	SL Benfica	Heysel, Brussels
	SL Benfica	1-1	Anderlecht	Estádio da Luz, Lisbon
	Anderlecht thắng với tổng tỷ số 2-1
1984	Anderlecht	1-1	Tottenham Hotspur	Parc Astride, Brussels
	Tottenham Hotspur	1-1	Anderlecht	White Hart Lane, London
	Tottenham Hotspur thắng bằng loạt đá penalty 4-3
1985	Videoton FC Fehérvár	0-3	Real Madrid	Sóstói, Székesfehérvár
	Real Madrid	0-1	Videoton FC Fehérvár	Santiago Bernabéu, Madrid
	Real Madrid thắng với tổng tỷ số 3-1
1986	Real Madrid	5-1	FC Köln	Santiago Bernabéu, Madrid
	FC Köln	2-0	Real Madrid	Olympic, Berlin
	Real Madrid thắng với tổng tỷ số 5-3
1987	IFK Göteborg	1-0	Dundee United F.C.	Nya Ullevi, Gothenburg
	Dundee United F.C.	1-1	IFK Göteborg	Tannadice Park, Dundee
	IFK Göteborg thắng với tổng tỷ số 2-1
1988	RCD Español	3-0	Bayer Leverkusen	Sarria, Barcelona
	Bayer Leverkusen	3-0	RCD Español	Ulrich Haberland, Leverkusen
	Bayer Leverkusen thắng bằng đá penalty 3-2
1989	S.S.C. Napoli	2-1	VfB Stuttgart	San Paolo, Napoli
	VfB Stuttgart	3-3	S.S.C. Napoli	Neckar, Stuttgart
	S.S.C. Napoli thắng với tổng tỷ số 5-4
1990	Juventus	3-1	Fiorentina	Olimpico, Turin
	Fiorentina	0-0	Juventus	Partenio, Frizence
	Juventus thắng với tổng tỷ số 3-1
1991	Inter Milan	2-0	A.S. Roma	San Siro, Milan
	A.S. Roma	1-0	Inter Milan	Olimpico, Roma
	Inter Milan thắng với tổng tỷ số 2-1
1992	Torino	2-2	Ajax Amsterdam	Delle Alpi, Torino
	Ajax Amsterdam	0-0	Torino	Olympic, Amsterdam
	Ajax Amsterdam thắng bằng bàn thắng sân khách
1993	Borussia Dortmund	1-3	Juventus	Westfalen, Dortmund
	Juventus	3-0	Borussia Dortmund	Olimpico, Torino
	Juventus thắng với tổng tỷ số 6-1
1994	Casino Salzburg	0-1	Inter Milan	Ernst Happel, Viên
	Inter Milan	1-0	Casino Salzburg	San Siro, Milan
	Inter Milan thắng với tổng tỷ số 2-0
1995	Parma AC	1-0	Juventus	Ennio Tardini, Parma
	Juventus	1-1	Parma AC	San Siro, Milan
	Parma AC thắng với tổng tỷ số 2-1
1996	Bayern München	2-0	Bordeaux	Olympic, München
	Bordeaux	1-3	Bayern München	Parc Lescure, Bordeaux
	Bayern München thắng với tổng tỷ số 5-1
1997	Schalke 04	1-0	Inter Milan	Park, Gelsenkirchen
	Inter Milan	1-0	Schalke 04	San Siro, Milan
	Schalke 04 thắng bằng đá penalty 4-1
1998	Inter Milan	3-0	S.S. Lazio	Parc des Princes, Paris
1999	Parma AC	3-0	Olympique de Marseille	Luzhniki, Moskva
2000	Galatasaray S.K.	0-0 (aet) 4-1 (pen)	Arsenal	Parken, Copenhagen
2001	Liverpool	5-4	Deportivo Alavés	Westfalen, Dortmund
2002	Feyenoord Rotterdam	3-2	Borussia Dortmund	De Kuip, Rotterdam
2003	Porto	3-2	Celtic F.C.	Olimpico, Sevilla
2004	Valencia	2-0	Olympique de Marseille	Nya Ullevi, Gothenburg
2005	CSKA Moskva	3-1	Sporting Lisbon	José Alvalade, Lisbon
2006	Sevilla	4-0	Middlesbrough	Philips, Eindhoven
2007	Sevilla	2-2 (aet) 3-1 (pen)	Español	Hampden Park, Glasgow
2008 chi tiết	Zenit St. Peterburg	2-0	Glasgow Rangers	Sân Manchester, Manchester
2009	Shakhtar Donetsk	2-1	Werder Bremen	Sukru Saracoglu, Istanbul
UEFA Europa League
2010	Atlético Madrid	2-1	Fulham	HSH Nordbank Arena, Hamburg
2011	FC Porto	1-0	SC Braga	Dublin Arena, Dublin
2012	Atlético Madrid	3–0	Athletic Bilbao	National, Bucharest
2013	Chelsea	2-1	SL Benfica	Amsterdam ArenA, Amsterdam
2014				Juventus Arena, Torino
2015				Stadion Narodowy, Warszawa

Thống kê

Theo quốc gia

STT Quốc gia Vô địch Hạng nhì 1 Tây Ban Nha 13 8 2 Anh 11 9 3 Ý 10 8 4 Đức 6 7 5 Hà Lan 4 2 6 Bồ Đào Nha 2 4 7 Thụy Điển 2 0 8 Nga 2 0 9 Bỉ 1 3

STT Quốc gia Vô địch Hạng nhì 10 Hungary 1 3 11 Croatia 1 1 12 Thổ Nhĩ Kỳ 1 0 13 Ukraina 1 0 14 Pháp 0 4 15 Scotland 0 2 16 Áo 0 1 17 Serbia 0 1

Theo câu lạc bộ

	Đội bóng	Vô địch	Hạng nhì	Năm vô địch	Năm hạng nhì
1	Juventus FC	3	3	(1977, 1990, 1993)	(1965, 1971, 1995)
2	FC Barcelona	3	1	(1958, 1960, 1966)	(1962)
2	FC Internazionale	3	1	(1991, 1994, 1998)	(1997)
2	Valencia CF	3	1	(1962, 1963, 2004)	(1964)
5	Liverpool FC	3	0	(1973, 1976, 2001)	-
6	Borussia Mönchengladbach	2	2	(1975, 1979)	(1973, 1980)
7	Leeds Utd	2	1	(1968, 1971)	(1967)
7	Tottenham Hotspur	2	1	(1972, 1984)	(1974)
9	Real Madrid CF	2	0	(1985, 1986)	-
9	IFK Göteborg	2	0	(1982, 1987)	-
9	Parma F.C.	2	0	(1995, 1999)	-
9	Feyenoord	2	0	(1974, 2002)	-
9	Sevilla FC	2	0	(2006, 2007)	-
9	FC Porto	2	0	(2003, 2011)	-
9	Atlético Madrid	2	0	(2010, 2012)	-
16	Anderlecht	1	2	(1983)	(1979, 1984)
17	AS Roma	1	1	(1961)	(1991)
17	Real Zaragoza	1	1	(1964)	(1966)
17	Ferencvaros	1	1	(1965)	(1968)
17	Dinamo Zagreb	1	1	(1967)	(1963)
17	Arsenal FC	1	1	(1970)	(2000)
22	Newcastle Utd	1	0	(1969)	-
22	PSV Eindhoven	1	0	(1978)	-
22	Eintracht Frankfurt	1	0	(1980)	-
22	Ipswich	1	0	(1981)	-
22	Bayer Leverkusen	1	0	(1988)	-
22	Napoli	1	0	(1989)	-
22	Ajax	1	0	(1992)	-
22	Bayern Munich	1	0	(1996)	-
22	Schalke 04	1	0	(1997)	-
22	Galatasaray	1	0	(2000)	-
22	CSKA Moskva	1	0	(2005)	-
22	Zenit St. Peterburg	1	0	(2008)	-
22	Shakhtar Donetsk	1	0	(2009)	-
22	Chelsea	1	0	(2013)	-
23	Birmingham City	0	2	-	(1960, 1961)
36	Borussia Dortmund	0	2	-	(1993, 2002)
36	Marseille	0	2	-	(1999, 2004)
36	Español	0	2	-	(1988, 2007)
36	Athletic Bilbao	0	2	-	(1977, 2012)
40	SL Benfica	0	2	-	(1983, 2013)
40	London XI	0	1	-	(1958)
40	Újpest	0	1	-	(1969)
40	Wolverhampton Wanderers	0	1	-	(1972)
40	Twente	0	1	-	(1975)
40	Club Brugge	0	1	-	(1976)
40	Bastia	0	1	-	(1978)
40	Red Star Belgrade	0	1	-	(1979)
40	AZ Alkmaar	0	1	-	(1981)
40	Hamburg	0	1	-	(1982)
40	Videoton	0	1	-	(1985)
40	FC Köln	0	1	-	(1986)
40	Dundee Utd	0	1	-	(1987)
40	VfB Stuttgart	0	1	-	(1989)
40	Fiorentina	0	1	-	(1990)
40	Red Bull Salzburg	0	1	-	(1994)
40	Bordeaux	0	1	-	(1996)
40	Lazio	0	1	-	(1998)
40	Alavés	0	1	-	(2001)
40	Celtic	0	1	-	(2003)
40	Sporting Clube de Portugal	0	1	-	(2005)
40	Middlesbrough	0	1	-	(2006)
40	Glasgow Rangers	0	1	-	(2008)
40	Werder Bremen	0	1	-	(2009)
40	Fulham	0	1	-	(2010)
40	SC Braga	0	1	-	(2011)

Liên kết ngoài

• Trang chủ của Cúp UEFA
• Khám phá sân chơi của những CLB "nhà nghèo"