Châu Thành, Trà Vinh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Châu Thànhhuyện nằm ở phía bắc tỉnh Trà Vinh, phía bắc là thành phố Trà Vinh và con sông Cổ Chiên. Huyện có diện tích 348 km2 và dân số là 148.000 người. Huyện lỵ là thị trấn Châu Thành nằm trên Quốc lộ 54 cách thành phố Trà Vinh 10 km về hướng nam.

Huyện thành lập ngày 29 tháng 9, 1981 trên cơ sở nhập 5 xã của huyện Cầu Ngang với 5 xã huyện Càng Long thuộc tỉnh Cửu Long; các xã này thuộc huyện Châu Thành Đông cũ. Từ ngày 26 tháng 12, 1991 huyện thuộc tỉnh Trà Vinh.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Quận Châu Thành được thành lập năm 1917, thuộc tỉnh Trà Vinh, gồm có 3 tổng: Bình Phước với 9 làng, Trà Phú với 9 làng, Trà Nhiêu Thượng với 9 làng. Ngày 01 tháng 01 năm 1928, địa giới hành chính quận Châu Thành được điều chỉnh lại, gồm có 4 tổng: Trà Nhiêu với 6 làng, Trà Phú với 4 làng, Trà Bình với 4 làng, Bình Phước với 3 làng; quận lỵ đặt tại làng Long Đức.

Ngày 06 tháng 01 năm 1931, quận Châu Thành giao tổng Bình Phước cho quận Càng Long. Sau đó, địa giới hành chính quận lại trở lại như cũ. Ngày 01 tháng 01 năm 1943, quận Châu Thành sáp nhập thêm địa bàn quận Tiểu Cần và điều chỉnh lại 4 tổng là: Ngãi Thạnh với 5 làng, Trà Nhiêu với 3 làng, Trà Bình với 3 làng, Trà Phú với 4 làng.

Sau năm 1956, quận Châu Thành thuộc tỉnh Vĩnh Bình, gồm 3 tổng là: Trà Nhiêu với 3 xã, Trà Bình với 3 xã, Trà Phú với 4 xã. Từ năm 1965, các tổng đều mặc nhiên giải thể. Sau ngày 30 tháng 04 năm 1975, quận Châu Thành đổi tên thành huyện Châu Thành Đông, thuộc tỉnh Cửu Long, gồm 10 xã: Đa Lộc, Hòa Thuận, Hưng Mỹ, Long Đức, Long Hòa, Lương Hòa, Nguyệt Hóa, Phước Hảo, Song Lộc, Thanh Mỹ. Ngày 11 tháng 03 năm 1977, huyện Châu Thành Đông bị giải thể, nhập địa bàn vào các huyện Cầu Ngang và Càng Long. Ngày 29 tháng 09 năm 1989, huyện lấy lại tên Châu Thành với 4 xã: Long Hòa, Hưng Mỹ, Phước Hảo, Hòa Thuận tách từ huyện Cầu Ngang và 5 xã: Đa Lộc, Thanh Mỹ, Lương Hòa, Song Lộc, Nguyệt Hóa tách từ huyện Càng Long; huyện lại đặt tại xã Đa Lộc. Ngày 27 tháng 03 năm 1985, tách đất xã Đa Lộc lập mới xã Hòa Minh.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, tỉnh Cửu Long được chia thành hai tỉnh Vĩnh Long và Trà Vinh, huyện Châu Thành thuộc tỉnh Trà Vinh. Ngày 29 tháng 08 năm 1994, tách xã Đa Lộc thành lập thị trấn Châu Thành. Ngày 02 tháng 03 năm 1998, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 13/1998/NĐ-CP, thành lập thêm 2 xã mới là Mỹ Chánh và Hòa Lợi.

Ngày 10 tháng 12 năm 2003, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 157/2003/NĐ-CP, về việc điều chỉnh địa giới Hành chính để thành lập xã thuộc các huyện Châu Thành, Cầu Ngang, Càng Long và Trà Cú, tỉnh Trà Vinh. Theo đó, thành lập xã Lương Hòa A thuộc huyện Châu Thành trên Cơ sở 2.348,77 ha diện tích tự nhiên và 8.557 nhân khẩu của xã Lương Hòa.

Cuối năm 2004, huyện Châu Thành có thị trấn Châu Thành và 13 xã là: Hòa Thuận, Hòa Lợi, Phước Hảo, Hưng Mỹ, Nguyệt Hòa, Lương Hòa, Lương Hòa A, Song Lộc, Đa Lộc, Thanh Mỹ, Mỹ Chánh, Hòa Minh, Long Hòa.

Vị trí địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Châu Thành là huyện vùng ven của tỉnh Trà Vinh, nằm bao quanh Thành phố Trà Vinh, có diện tích tự nhiên là 33.485ha, chiếm 15,67% diện tích đất của tỉnh và là huyện có diện tích lớn thứ 3 trong tỉnh.

  • Phía Nam giáp với huyện Trà Cú.

Điều kiện tự nhiên[sửa | sửa mã nguồn]

Châu Thành có địa hình đặc thù, đó là địa hình đồng bằng ven biển với những giồng cát chạy dài. Nhìn chung, địa hình tương đối thấp và bằng phẳng. Độ cao trung bình phổ biến từ 0,4 – 1,2m (chiếm khoảng 87% diện tích toàn huyện). Nơi có địa hình cao nhất (+5 m) là các đỉnh giồng thuộc Đa Lộc - Mỹ Chánh. Nơi có địa hình trũng (+ 0,2 m) thuộc các cánh đồng ở xã Thanh Mỹ và rãi rác ở các xã Phước Hảo, Lương Hòa, Lương Hòa A, Song Lộc, Hòa Thuận. Do sự phân cách giữa các dòng cát và hệ thống sông rạch đã tạo nên địa hình của huyện khá phức tạp và có đặc tính riêng của từng vùng.

Huyện Châu Thành nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa ven biển, có 2 mùa mưa, nắng rõ rệt trong năm. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau.

Nhiệt độ tương đối cao và ổn định, trung bình từ 25 – 28 độ C, nhiệt độ cao nhất 35,8 độ C vào tháng 4 – 5 dl và thấp nhất là 18,7 độ C vào tháng 1 – 2 dl.

Tổng lượng mưa/năm đạt khoảng 1.400-1.500mm tập trung chủ yếu vào mùa mưa (tháng 7,8,9 đạt 300mm/tháng).

Thời gian mưa và lượng mưa có xu hướng giảm dần về phía Nam.

Nhìn chung, điều kiện khí hậu của huyện Châu Thành với đặc điểm nhiệt đới gió mùa, rất thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, do lượng mưa tập trung theo mùa nên thường xảy ra ngập úng cục bộ đối với một số vùng có địa hình thấp, trũng.

Mạng lưới sông rạch:

  • Sông Cổ Chiên: là một trong 3 nhánh sông Tiền, rẽ nhánh từ khu vực Thành phố Vĩnh Long chảy theo hướng Tây – Bắc, Đông – Nam. Đoạn sông Cổ Chiên đi qua huyện Châu Thành dài khoảng 30 Km và được rẽ thành hai nhánh bởi cù lao Long HoàHoà Minh đổ ra biển Đông qua cửa Cung Hầu. Sông rộng trung bình 1,8 – 2,1 km và rất sâu, chịu ảnh hưởng của thuỷ triều nên khả năng tích nước và thoát nước lớn, lưu lượng bình quân 12.000 – 19000 m3/s, hàm lượng phù sa từ 100 – 500g/m3.
  • Sông Láng Thé - Ba Si: được bắt nguồn từ sông Cổ Chiên chạy theo ranh giới hai huyện Càng Long và Châu Thành, chia làm hai nhánh có chiều dài 16,3 km, ảnh hưởng chủ yếu đến đất đai các xã phía Bắc của huyện.
  • Sông Song Lộc có tổng chiều dài 14 km, được hình thành từ nhánh rẽ của sông Ba Si chảy qua địa bàn các xã Song Lộc, Lương Hoà đến kinh Thống Nhất tại xã Thanh Mỹ.
  • Sông Bãi VàngVĩnh Kim bắt đầu từ ranh giới giữa hai huyện Châu Thành và Cầu Ngang chạy theo hướng Đông – Nam dài khoảng 8 km.
  • Sông Giồng Lức (Sông Trà Vinh): chạy dọc Quốc lộ 54 theo hướng Bắc – Nam dài 11 km.
  • Kênh Thống Nhất: là đoạn tiếp nối của sông Giồng Lức thông với sông Hậu qua các huyện Tiểu CầnTrà Cú. Đoạn nằm trên địa bàn Châu Thành dài khoảng 8 km.

Toàn huyện có 355 km kênh mương thuỷ lợi chính, gồm 80 km kênh cấp I và 275 km kênh cấp II, bình quân 1 ha đất canh tác có 12,62m kênh mương thuỷ lợi.

Do nằm ven sông Cổ Chiên và có cù lao Hoà Minh – Long Hoà chạy dài ra sát cửa Cung Hầu nên huyện Châu Thành chịu ảnh hưởng chế độ bán nhật trìêu của biển Đông, thông qua đoạn sông Cổ Chiên vào các hệ thống sông rạch lớn như: Láng ThéBa SiÔ Chát, sông Trà Vinh – Kinh Thống Nhất hệ Tầm Phương, sông Bãi Vàng – Vinh Kim. Ngoài ra, do yêu cầu tiếp ngọt với hai cống ngăn mặn Đa Lộc, Hiệp Hòa vào mùa khô, nguồn nước từ Cầu Quan (sông Hậu) được đưa sang kinh Thống Nhất và Trà Vinh. Trong ngày nước lên xuống hai lần, mỗi tháng có 2 lần triều cường sau ngày 1 và ngày 15 âl và 2 lần triều kèm sau ngày 7 và 23 âl (từ 2 đến 3 ngày), biên độ triều hàng ngày rất lớn, nhất là các khu vực gần cửa sông.

Biên độ tắt dần khi vào nội đồng, đặc biệt vào mùa triều cường (tháng 10,12 dương lịch) đối với vùng kinh Thông Nhất qua ngọn Ô Chát chịu ảnh hưởng chung của sông Cổ Chiênsông Hậu, biên độ triều hàng ngày nhỏ và hầu như không đáng kể vào thời kỳ triều cường nhất trong năm. Một số vùng thấp (Thanh Mỹ – Đa Lộc) có thời gian nước trên đồng không rút được, dù độ ngập không lớn.

Vào mùa khô, triều cường và gió chướng đã đưa nước mặn xâm nhập vào nội đồng, độ mặn trung bình thay đổi từ 2,24‰ -9,96‰ từ cuối tháng 1 đến tháng 6, tuy nhiên tháng tư có độ mặn cao nhất trên 18‰ (Hưng Mỹ). Các cửa sông gần biển thì độ mặn càng cao. Do dự trữ nước nội đồng và nguồn bổ sung từ trên xuống, từ sông Hậu sang nên độ mặn giảm dần khi vào nội đồng.

Kinh tế - xã hội[sửa | sửa mã nguồn]

Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Gồm 1 thị trấn Châu Thành và 13 xã: Đa Lộc, Hòa Lợi, Hòa Minh, Hòa Thuận, Hưng Mỹ, Long Hòa, Lương Hòa, Lương Hòa A, Mỹ Chánh, Nguyệt Hóa, Phước Hảo, Song Lộc, Thanh Mỹ.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]