Hình tượng cá mập trong văn hóa

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Một con cá mập

Những hình ảnh đại diện của các con cá mập rất phổ biến trong văn hóa đại chúng ở thế giới phương Tây với một loạt những sê-ri phim ảnh trên phương tiện truyền thông khắc họa hình ảnh của một cỗ máy ăn thịt và những mối đe dọa, nguy hiểm, rùng rợn.

Tổng quan[sửa | sửa mã nguồn]

Trong tiểu thuyết và bộ phim hàm cá mập (Jaws), cùng với phần tiếp theo của nó khắc họa nên hình ảnh của một cỗ máy giết chóc tàn bạo. Cá mập là mối đe dọa trong các bộ phim khác như biển xanh sâu thẳm Deep Blue Sea. Mặc dù đôi khi chúng được sử dụng cho các hiệu ứng hài hước như trong Finding Nemo và sêri Austin Powers. Những hiệu ứng hài hước đôi khi có thể không chủ ý, như đã thấy trong Batman: The Movie và kênh phim khác nhau như Syfy Dinoshark và Sharktopus. Cá mập có xu hướng để được nhìn thấy khá thường xuyên trong phim hoạt hình bất cứ khi nào một cảnh liên quan đến đại dương. Ví dụ như vậy bao gồm trong phim hoạt hình Tom và Jerry, Jabberjaw, Đô-rê-mon và các chương trình khác được tạo ra bởi Hanna-Barbera.

Cá mập Greenland không được coi là nguy hiểm cho con người, mặc dù có các truyền thuyết Inuit cho rằng loài cá này tấn công kayak.[1] Thịt độc cá mập Greenland có hàm lượng urea cao, đã làm xuất hiện truyền thuyết Inuit Skalugsuak, cá mập Greenland đầu tiên.[2] Truyền thuyết nói rằng một người phụ nữ gội tóc của cô trong nước tiểu và sấy khô nó với một miếng vải. Miếng vải bị thổi vào đại dương để trở thành Skalugsuak.[3] Một truyền thuyết khác của Sedna, một cô gái bị cha mình cắt ngón tay khi dìm nước cô gái. Mỗi ngón tay được cho là đã trở thành một sinh vật biển, bao gồm cá mập Greenland.[3][4]

Phim ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Cá mập tấn công người được phản ánh trong các phim kinh dị của phương Tây và là hiện thân của cỗ máy giết chóc tàn bạo. Một số bộ phim có thể kể đến như:

  • Jaws (1975) – Hàm cá mập về một con cá mập sát thủ khổng lồ làm kinh hoàng những du khách trên một đảo nhỏ, và đánh dấu sự xuất hiện của một trong những đạo diễn lớn nhất mọi thời đại. Điều biến cuốn phim này trở thành một trong những phim cá mập hay nhất là câu chuyện nguyên gốc, đáng sợ và hồi hộp, kỹ xảo rất ấn tượng và dàn diễn viên. Ngày nay cuốn phim này vẫn còn làm hoảng sợ những người xuống nước.
  • Jaws 2 (1978) – Hàm cá mập 2: là một trong những cuốn phim tiếp theo về cá mập. Nhân vật chính của phim, cảnh sát trưởng Martin Prody trở lại trong phim để điều tra kỹ hơn về vùng nước Amity. Cuốn phim không vượt qua được chất lượng của cuốn đầu, nhưng cũng được đánh giá cao. Phim do Jeannot Szwarc đạo diễn.
  • 12 Days of Terror (2004) – 12 ngày kinh hoàng: là một cuốn phim tài liệu từ năm 2004, dựa vào loạt sách cá mập tấn công ở bờ biển New Jersey mùa hè 1916. Cuốn phim dựa vào những sự kiện có thật, khi người ta trải qua 12 ngày kinh hoàng vì một con cá mập trên sông và giết bốn người.
  • Open Water (2003): Phim lấy cảm hứng từ câu chuyện có thật xảy ra năm 1988, kể về chuyến du lịch định mệnh của cặp vợ chồng đang cố hàn gắn tình cảm. Do mải mê lặn, họ bị đoàn du lịch bỏ lại với một con cá mập hung tợn mà không hay biết. Không giống các phim về đề tài cá mập khác, Open Water được làm theo hướng giả tài liệu, khai thác yếu tố tâm lý hoảng sợ của hai nhân vật chính.
  • Deep Blue Sea (1999) – Biển xanh sâu thẳm: là một trong những cuốn phim đắt đỏ nhất và là một trong những cuốn phim về cá mập hay nhất với hiệu ứng đặc biệt. Câu chuyện xung quanh một nhóm các nhà khoa học tin rằng cơ não lấy từ cá mập mako có thể được sử dụng để chữa bệnh Alzheimer. Nhưng những con cá mập chống lại và thoát ra được ngoài đại dương.
  • Blue Water, White Death (1971) – Nước xanh, Chết trắng: là cuốn phim tài liệu hay về Peter Gimbel và một nhóm các nhà nhiếp ảnh, những người ra biển để tìm và quay phim về cá mập trắng. Chuyến đi kéo dài 9 tháng, và họ đã quay được những quái thú này ở nơi sinh sống tự nhiên của chúng.
  • The Reef (2010): Bộ phim kinh dị của Australia là câu chuyện của nhóm bạn trẻ ngao du trên chiếc du thuyền đến nghỉ mát ở biển Indonesia. Khi thuyền lật, họ không còn cách nào khác ngoài việc cố bơi vào một hòn đảo cách đó 12 dặm. Đồng hành với họ là con cá mập trắng to lớn và hung dữ. Đạo diễn Andrew Traucki tạo nên các tình huống kịch tính, buộc nhân vật phải đấu tranh giành giật sự sống.
  • Headed Shark Attack – Cá mập hai đầu tấn công (2012). Kỳ học mùa hè ở biển kết thúc trong 88 phút khi những nữ sinh ngực trần chạy trốn trên một hòn đảo nhỏ vì một con cá mập hai đầu. Phần hay nhất tuyệt đối của nó – hòn đảo bị chìm khi con cá mập đụng vào nó.
  • Sharktopus – Cá mập lên bờ (2010). Các nhà khoa học thiên tài làm việc trong quân đội mất kiểm soát với một sinh vật có đầu cá mập và tua bạch tuộc. Không có quá nhiều điều để thích: Con cá mập bạch tuộc này có thể đi bộ trên các tua của nó. Nó cũng có thể ngồi trên đỉnh một chiếc tàu. Phần hay nhất tuyệt đối của nó – cá mập bạch tuộc ăn một người nhảy bungee.
  • Sand Sharks – Cá mập cát (2011). Những người trẻ tuổi mặc bikini vui vẻ này nhảy lên xuống bãi biển và khôn ngoan không xuống nước, cho tới khi họ phát hiện con cá mập có thể bơi trên cát. Đúng vậy, chúng có thể. Phần hay nhất tuyệt đối – Một tay chạy xe máy đua trên cát bỏ lại con cá có vây đằng sau.
  • Shark Night (2011): Phim xoay quanh chuyến du lịch của nhóm bạn trẻ ở ngôi biệt thự bên hồ. Cả nhóm bất ngờ bị tấn công bởi hàng chục con cá mập đủ loại, đủ kích cỡ. Từ đây, một âm mưu đen tối và tàn bạo dần được hé lộ. Một người trong số họ đã lợi dụng con cá mập nhốt trong hồ để tạo ra các cảnh tấn công giật gân hòng quay video kiếm lợi nhuận. Đây là bộ phim cá mập đầu tiên làm ở định dạng 3D, được đạo diễn bởi David R. Ellis. Phim có nhiều cảnh bạo lực, máu me và nhạy cảm, khai thác các màn tấn công bất ngờ của cá mập gây thót tim khán giả.
  • Mega Shark Versus Giant Octopus – Cá mập mega đấu với bạch tuộc khổng lồ (2009). Sự nóng lên toàn cầu. Hai con quái thú thời tiền sử bị đóng băng 10 triệu năm trước phục hồi lại mối thù truyền kiếp sau khi được tan băng giải thoát. Không có giàn khoan dầu, cầu, tàu quân sự hay máy bay nào an toàn. Phần hay nhất tuyệt đối – Có hai chuyện: Cá mập mega ăn mất Cầu Cổng Vàng và nhảy lên cao một dặm thẳng đứng để ăn một chiếc máy bay.
  • Swamp Shark – Cá mập đầm lầy (2011). Buôn lậu động vật là chuyện xấu. Cũng tương tự khi thả một con không phải tự nhiên vào nơi hoang dã. Nó có thể làm cho một số cô gái mặc (và không mặc) áo ngực bị nhai. Những chuyện tồi tệ khác cũng xảy ra. Phần hay nhất tuyệt đối – Con cá mập đầm lầy cắn đứt đầu của một gã và để thân lại trên cảng.
  • Bait (2012): Phim được đạo diễn Kimle Rendall khai thác theo hướng mới khi kết hợp với đề tài thảm họa, đặt câu chuyện phim trong bối cảnh hậu thảm họa sóng thần. Phim có nội dung khác quen thuộc của dòng phim kinh dị khi nói về một nhóm người bị mắc kẹt trong không gian kín, lần lượt từng người bị giết hại, chỉ còn lại vài người chiến đấu dũng cảm sống sót. Dù không được đánh giá cao về câu chuyện nhưng Bait lại hấp dẫn khán giả ưa cảm giác mạnh bằng nhiều cảnh máu me rùng rợn được quay bằng kỹ thuật 3D.
  • The Shallows (2016): Bộ phim có nội dung và bối cảnh khá đơn giản khi Nancy (Blake Lively) bị mắc cạn cách bờ 200 mét trong khi một "soái" mập trắng lượn lờ xung quanh. Vợ của Ryan Reynolds gần như là diễn viên duy nhất trong phim. Thời gian ngày một cạn dần khi thủy triều lên cao trong khi vết thương của cô thì chẳng hề thuyên giảm.
  • 47 Meters Down (2017): Phim kể về hai nhân vật của 47 Meters Down phải tìm cách sinh tồn dưới đáy biển sâu 47m. Thử thách tăng lên gấp bội bởi bên cạnh loài cá mập hung tợn đang đợi sẵn, hai cô gái còn phải tính toán đến giới hạn cơ thể bản thân. Bối cảnh phim chủ yếu diễn ra dưới mặt nước sâu thẳm. Đạo diễn Johannes Roberts đã mang đến những thước phim chân thực, nhưng vẫn đậm tính điện ảnh.
  • The Meg (2018): Là tác phẩm khoa học viễn tưởng mang màu sắc kinh dị do Jon Turteltaub làm đạo diễn. Nội dung phim dựa trên cuốn tiểu thuyết Meg: A Novel of Deep Terror của Steve Alten. Phim có sự góp mặt của ngôi sao hành động Jason Statham và mỹ nhân Hoa ngữ Lý Băng Băng, phim diễn tả nỗi sợ hãi với những con cá mập cổ đại Megalodon.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Skipper Uses Knife To Kill 600-Kilo Shark
  2. ^ O’Reilly, Lindsay. "The Greenland Shark", Canadian Geographic, tháng 3/April 2004.. Truy cập 1 tháng 7 năm 2007.
  3. ^ a ă Greenland Shark and Elasmobranch Education and Research Group
  4. ^ Idrobo Masters Thesis, tháng 2 năm 2009.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]