Hình tượng loài chim trong văn hóa

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Các loài chim theo nghĩa rộng là tất cả các giống loài điểu cầm thuộc lớp chim (Aves) đã và đang là một phần của văn hoá con người, theo nghĩa rộng của hành vi xã hội, phong tục tập quán, bao gồm nhưng không giới hạn ở các hình thức biểu hiện như nghệ thuật, âm nhạctôn giáo tín ngưỡng trong hàng ngàn năm qua. Xã hội loài người sử dụng cả gia cầm cả về kinh tế, kể cả thức ăn, và phi kinh tế, cho thể thao, vui chơi và cảm hứng. Chim đã xuất hiện trong thần thoại và tôn giáo của nhiều nền văn hoá từ thời Ai Cập cổ đại trở đi. Ví dụ, nữ thần Hy Lạp Cổ đại Athena có một con cú nhỏ làm biểu tượng của mình, trong khi ở Ấn Độ con công tượng trưng cho Mẹ Trái đất. Chim thường được xem như là biểu tượng, cho dù mang lại may mắn và cái chết, sự thiêng liêng, hoặc được sử dụng trong biểu tượng huy hiệu (heraldry).

Vai trò[sửa | sửa mã nguồn]

Về phương diện giải trí, chim ăn thịt đã được sử dụng trong trò nuôi chim săn, trong khi chim chóc đã được nuôi nhốt vì tiếng hót và màu sắc của chúng. Các loài chim khác đã được đưa ra cho các môn thể thao truyền thống của con người như đá gà và đua chim bồ câu. Ngắm chim (chơi chim) cũng như vậy, đã phát triển để trở thành một hoạt động giải trí lớn. Chim có nhiều hình dạng khác nhau và được thể hiện trong nghệ thuật của con người, bao gồm tranh, điêu khắc, thơ và văn xuôi, âm nhạc, múa ba lê truyền thống (chẳng hạn như vở Hồ thiên nga), phim ảnh và thời trang. Trong một số trường hợp, chẳng hạn như bức tranh chim và hoa của Trung Quốc, loài chim là trung tâm của một thể loại nghệ thuật.

Về mặt sử dụng trong kinh tế, các loài chim đã bị săn tìm thực phẩm từ thời Palaeolithic. Chúng đã bị bắt và nuôi như gia cầm cung cấp thịt và trứng từ ít nhất là thời Ai Cập cổ đại. Một số loài cũng đã được sử dụng để giúp xác định vị trí hoặc để bắt thực phẩm, như với câu cá bằng chim cốc và việc sử dụng mật ong. Các lông vũ từ lâu đã được sử dụng để làm giường, cũng như cho bút viết và cho các mũi tên. Ngày nay, nhiều loài đối mặt với sự suy giảm môi trường sống và các mối đe dọa khác do con người gây ra; Các nhóm bảo tồn hoạt động để bảo vệ chim và gây ảnh hưởng tới các chính phủ để làm như vậy.

Quan niệm[sửa | sửa mã nguồn]

Các loài chim đã được xem như một biểu tượng, và được sử dụng như vậy, mặc dù nhận thức của các loài chim khác nhau trên khắp các nền văn hoá: một số loài chim có một hình ảnh tích cực ở một số khu vực, một hình ảnh tiêu cực ở những tộc người khác. Những con cú được biểu đạt với sự may mắn, phép thuật, và cái chết ở các phần của châu Phi hoặc điềm xui xẻo ở Việt Nam nhưng được xem là biểu tượng của sự học giả, khôn ngoan (Wisdom) ở hầu hết người châu Âu.

Các nhà văn thiên nhiên như Mark CockerRichard Mabey, xem xét tình yêu của con người đối với chim, bọn họ cho rằng mọi người cảm thấy sự thân thiện của chim, được lấy cảm hứng từ họ để tạo ra nghệ thuật. Những cảm giác như vậy, lần lượt, đã kích thích ý định để bảo tồn chim và môi trường sống của chúng. Một nền văn học dân gian phong phú về chủ nghĩa biểu tượng đã xuất hiện quanh chim; Nó đã được ghi lại vào đầu thế kỷ XX như là một thứ đã biến mất khỏi ký ức.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Cocker, Mark; Mabey, Richard (2005). Birds Britannica. Chatto & Windus. pp. ix-x, 436-437 and passim. ISBN 0-7011-6907-9.
  • Enriquez, P.L.; Mikkola, H. (1997). "Comparative study of general public owl knowledge in Costa Rica, Central America and Malawi, Africa". pp. 160–66 In: J.R. Duncan, D.H. Johnson, T.H. Nicholls, (Eds). Biology and conservation of owls of the Northern Hemisphere. General Technical Report NC-190, USDA Forest Service, St. Paul, Minnesota. 635 pp.
  • Dupree, N. (1974). "An Interpretation of the Role of the Hoopoe in Afghan Folklore and Magic". Folklore. 85 (3): 173-93. JSTOR 1260073. doi:10.1080/0015587X.1974.9716553.
  • Wheye, Darryl; Kennedy, Donald (2008). Humans, Nature, and Birds: Science Art from Cave Walls to Computer Screens. Yale University Press. p. 36. ISBN 978-0-300-12388-3.
  • Thankappan Nair, P. (1974). "The Peacock Cult in Asia". Asian Folklore Studies. 33 (2): 93-170. JSTOR 1177550. doi:10.2307/1177550.
  • Clarke, CP (1908). "A Pedestal of the Platform of the Peacock Throne". The Metropolitan Museum of Art Bulletin. 3 (10): 182-83. JSTOR 3252550. doi:10.2307/3252550.
  • Lukas, S.E.; Benedikt, R.; Mendelson, J.H.; Kouri, E.; Sholar, M.; Amass, L. (1992). "Marihuana attenuates the rise in plasma ethanol levels in human subjects". Neuropsychopharmacology. 7 (1): 77-81. PMID 1326277.
  • Smith, S. (2011). "Generative landscapes: the step mountain motif in Tiwanaku iconography." (Automatic PDF download). Ancient America. 12: 1-69.
  • Dransart, P. (2002). Earth, Water, Fleece and Fabric: An Ethnography and Archaeology of Andean Camelid Herding. Routledge. pp. 64, 79.
  • Deacy, Susan; Villing, Alexandra (2001). Athena in the Classical World. Koninklijke Brill NV, Leiden, The Netherlands, ISBN 9004121420.
  • Fowler, Alastair (2014). Milton: Paradise Lost. Routledge. pp. 227–228. ISBN 978-1-317-86573-5.
  • Murphy-Hiscock, Arin (2012). Birds - A Spiritual Field Guide. Adams Media. pp. 48–49. ISBN 1-4405-2688-5.
  • Tennyson, A.; Martinson, P. (2006). Extinct Birds of New Zealand, Te Papa Press, Wellington ISBN 978-0-909010-21-8
  • Warner, Arthur George; Warner, Edmond (2013). The Shahnama of Firdausi. Routledge. p. 235. ISBN 978-1-136-39505-5.
  • Meighan, C. W. (1966). "Prehistoric Rock Paintings in Baja California". American Antiquity. 31 (3): 372-92. JSTOR 2694739. doi:10.2307/2694739.
  • "Woman Encircled by the Flight of a Bird, 1941 by Joan Miro". Joan Miro Paintings, Biography, and Quotes. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2016.
  • Warhol, Tom. Birdwatcher's Daily Companion: 365 Days of Advice, Insight, and Information for Enthusiastic Birders, Marcus Schneck, Quarry Books, 2010, p. 158
  • Attar, Farid al-Din (1984). Darbandi, Afkham; Davis, Dick, eds. The Conference of the Birds. Penguin Classics. ISBN 978-0-14-044434-6.
  • Brooks, Cleanth; Warren, Robert Penn (1968). Stillinger, Jack, ed. The Ode to a Nightingale. Keats's Odes. Prentice-Hall. pp. 44–47.
  • Collins, Billy (2010). Bright Wings. New York: Columbia University Press. ISBN 978-0-231-15084-2.
  • Lutwack, Leonard (1994). Birds in Literature. University Press of Florida. ISBN 978-0-8130-1254-4.
  • Taylor, Judy (1996) [1986]. Beatrix Potter: Artist, Storyteller and Countrywoman. Frederick Warne. p. 136. ISBN 0-7232-4175-9.
  • Clark, Suzannah (2001). Music Theory and Natural Order from the Renaissance to the Early Twentieth Century. Cambridge University Press. ISBN 0-521-77191-9.
  • Welsh-Asante, Kariamu (1996). African Dance: An Artistic, Historical, and Philosophical Inquiry. Africa World Press. p. 14. ISBN 978-0-86543-197-3.
  • Greek Drama. Levi, Peter in 'The Oxford History of the Classical World'. Boardman, J.; Griffin, J.; Murray, O. (eds), Oxford University Press, 1986, page 178
  • Thompson, David (2008). 'Have You Seen…?' A Personal introduction to 1,000 Films. Knopf. p. 97. ISBN 978-0-375-71134-3.
  • Crews, Ed. "Once Popular and Socially Acceptable: Cockfighting". Colonial Williamsburg Foundation. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2016.
  • Dunne, Pete (2003). Pete Dunne on Bird Watching. Houghton Mifflin. ISBN 0-395-90686-5.
  • Oddie, Bill (1980). Bill Oddie's Little Black Bird Book. Butler & Tanner. ISBN 0-413-47820-3.
  • Tryjanowski, Piotr; et al. (2015). "Urban and rural habitats differ in number and type of bird feeders and in bird species consuming supplementary food". Environmental Science and Pollution Research International. 22 (19): 15097-15103. PMID 4592493. doi:10.1007/s11356-015-4723-0.
  • Secord, James A. (June 1981). "Nature's Fancy: Charles Darwin and the Breeding of Pigeons". Isis. 72 (2): 162-186.
  • Cummings, Vicki; Jordan, Peter; Zvelebil, Marek (2014). The Oxford Handbook of the Archaeology and Anthropology of Hunter-Gatherers. Oxford University Press. p. 239. ISBN 978-0-19-102526-6.
  • Kelly, Robert L. (2013). The Lifeways of Hunter-Gatherers: The Foraging Spectrum. Cambridge University Press. pp. 53–56. ISBN 978-1-107-02487-8.
  • Marchington, John (1980). History of Wildfowling. A & C Black. ISBN 978-0-713-62053-5.
  • McGonigal, David (2008). Antarctica: Secrets of the Southern Continent. Firefly Books. p. 220. ISBN 978-1-55407-398-6.
  • Short, Lester; Horne, Jennifer; Diamond, A. W. (2003). "honeyguides". In Christopher Perrins. Firefly Encyclopedia of Birds. Firefly Books. pp. 396–397. ISBN 1-55297-777-3.
  • Cushman, Gregory T. (2013). Guano and the Opening of the Pacific World: A Global Ecological History. Cambridge and New York: Cambridge Univ. Press. ISBN 9781107004139.
  • Fuller, Errol (2000). Extinct Birds (2nd ed.). Oxford University Press. ISBN 0-19-850837-9.
  • Steadman, D. (2006). Extinction and Biogeography in Tropical Pacific Birds. University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-77142-7.
  • Moller, Anders P.; Fiedler, W.; Berthold, P. (2010). Effects of Climate Change on Birds. Oxford University Press. ISBN 978-0-199-56975-5.
  • Paul Driessen (ngày 22 tháng 12 năm 2012). "DRIESSEN: Big Wind tax credit exterminates endangered species". Washington Times. In an 86-square-mile area blanketed by the Altamont wind facility, no eagles have nested for more than 20 years even though the area is prime habitat, Mr. Wiegand says. Overall, there has been an 80 percent population decline for the golden eagle in Southern California, he notes.
  • Butchart, S.; Stattersfield, A.; Collar, N. (2006). "How many bird extinctions have we prevented?" (PDF). Oryx. 40 (3): 266-279. doi:10.1017/S0030605306000950.