Hệ ngôn ngữ Önge

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Hệ ngôn ngữ Önge
Nam Andaman
Phân bố
địa lý
Quần đảo Andaman
Ngôn ngữ con:
Glottolog: jara1244[1]
{{{mapalt}}}
Distribution of the Ongan languages prior to 1850 (Fig. 1) and in 2005 (Fig. 2)

Hệ ngôn ngữ Önge, còn gọi là hệ ngôn ngữ Nam Andaman hay hệ ngôn ngữ Jarawa–Önge, là một hệ ngôn ngữ nhỏ, chỉ gồm hai ngôn ngữ là tiếng ÖngeJarawa, được nói ở miền nam quần đảo Andaman.

Hai ngôn ngữ:

  • Tiếng Önge hay Onge (⟨ö⟩ biểu thị âm /ə/); 96 người nói (Önge) năm 1997, đa số đơn ngữ
  • Jarawa hay Järawa; ước tính khoảng 200 người nói (Jarawa) năm 1997, đa số đơn ngữ

Một ngôn ngữ thứ ba, tiếng Jangil, đã tuyệt chủng trong khoảng thời gian 1895-1920, được ghi nhận là không thể thông hiểu với tiếng Jarawa, nhưng có nhiều nét tương đồng.

Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]

Các ngôn ngữ Andaman được xếp vào hai hệ ngôn ngữ, Andaman Lớn và Önge, cùng với một ngôn ngữ không được ghi nhận, tiếng Sentinel. Sự tương đồng giữa hệ Andaman Lớn và Önge chủ yếu là ở hình thái học ngôn ngữ, cả hai hầu như không có từ vựng chung. Các nhà ngôn ngữ học, gồm cả những nhà nghiên cứu lâu năm như Joseph Greenberg, đều có rằng các ngôn ngữ Andaman không tạo nên một hệ ngôn ngữ thống nhất.[2] Có đề xuất rằng hệ Önge có quan hệ xa với hệ ngôn ngữ Nam Đảo, tạo thành một hệ gọi là Nam Đảo–Önge,[3] nhưng đề xuất này không nhận được nhiều sự đồng tình.

Hai ngôn ngữ Önge tương đối gần gũi:

Sự tương ứng trong hệ thống phụ âm[4]
Önge nguyên thủy *p *b *t *d *kʷ *k *j *w *c *m *n *l *r
Jarawa p, b b t d hʷ, h h ɡ, j j w c ɟ m n ɲ ŋ l r
Önge b b t, d d, r kʷ, h k, ɡ ɡ, Ø j w c, ɟ ɟ m n ɲ ŋ l, j r/j/l, Ø
Sự tương ứng trong hệ thống nguyên âm[4]
Önge nguyên thủy *i *u *a *e *o (*ə)
Jarawa i u a e, ə, o o (ə)
Önge i u a e, ə, o o (ə)

*ə có vẻ là tha âm của *e trước âm mũi cuối từ.

Tài liệu[sửa | sửa mã nguồn]

  • Blevins, Juliette (2007), “A Long Lost Sister of Proto-Austronesian? Proto-Ongan, Mother of Jarawa and Onge of the Andaman Islands” (PDF), Oceanic Linguistics 46 (1): 154–198, doi:10.1353/ol.2007.0015  (available here)
  • Das Gupta, D. and S. R. Sharma. A Handbook of the Önge Language. Anthropological Survey of India: Calcutta 1982.
  • E. H. Man, Dictionary of the South Andaman Language, British India Press: Bombay 1923.
  • Senkuttuvan, R. 2000. The Language of the Jarawa: Phonology. Calcutta: Anthropological Survey of India, Government of India, Ministry of Culture, Youth Affairs, and Sports, Dept. of Culture.
  • Sreenathan, M. 2001. Jarwa - Language and Culture. Anthropological Survey of India, Ministry of Culture, Government of India, Kolkata

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert và đồng nghiệp biên tập (2013). “Jarawa–Onge”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 
  2. ^ Greenberg, Joseph (1971). "The Indo-Pacific Hypothesis." Current Trends in Linguistics Vol. 8, ed. by Thomas A. Sebeok, 807.71. The Hague: Mouton.
  3. ^ Blevins, Juliette (2007), “A Long Lost Sister of Proto-Austronesian? Proto-Ongan, Mother of Jarawa and Onge of the Andaman Islands” (PDF), Oceanic Linguistics 46 (1): 154–198, doi:10.1353/ol.2007.0015 
  4. ^ a ă Blevins (2007:163–164)

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]