Tay xà

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tay xà

Trong võ Nhất Nam, tay xà là một thế mô phỏng động tác quăng, quật, luồn, cuộn của các loài trăn vốn rất phổ biến ở vùng Thanh-Nghệ, nó có độ nảy, độ xiết, độ mở và độ uốn lượn rất linh hoạt. Xà theo nghĩa đen là Rắn, là quấn, là lướt, vít, xiết... theo nghĩa bóng là nhu công, là khéo léo, là dẻo, là xoắn vặn, là tỳ riết, là đảo lơi, là du ập... Tay xà là một bộ tay thường được sử dụng trong võ thuật, với cách công thủ bằng hình thức chụm đầu ngón tay như đầu Rắn, đầu Rùa (nên còn có tên là tay quy).

Kỹ thuật[sửa | sửa mã nguồn]

Yêu cầu kiểu tay này là các ngón tay chụm ép chặt vào nhau thành một khối hình búp măng, mu bàn tay luôn có chiều hướng vuông góc với cẳng tay. Tay xà là bộ tay khó luyện tập nhưng nếu luyện tập thành công thì người tập võ có một bộ tay rất linh hoạt, ẩn chứa nhiều đòn có khả năng biến chiêu độc đáo, làm đối phương khó đoán đỡ, trong những trường hợp đánh đòn gần, nếu kết hợp được kiểu tay chỏ (song - hợp) sẽ tàng trữ một hiệu lực công thủ không thể lường hết. Tuy nhiên, bộ tay này có các nhược điểm là: đòn đánh lực va chấn yếu, ít có khả năng cản phá những va chấn có tính chất đối công; điểm đánh nếu không có tính chất lựa chọn sẽ không có hiệu quả, khó luyện tập.

Trong thực tế, người ta có thể sử dụng một số hình thức như sau: Ẩn thượng xà (thủ tay xà phía trên), Ẩn hạ xà (thủ tay xà phía dưới), Ẩn song thượng xà (thủ 2 tay xà song song phía trên), Ẩn nhị hạ xà (thủ 2 tay xà phía dưới), Trực kim xà (đánh ra bằng đầu ngón tay chụm lại giống như con rắn mổ thẳng ra), Tả kim xà (đánh ra bằng đầu ngón tay chụm theo vòng cung từ phía bên phải vòng vào), Hữu kim xà (đánh ra bằng đầu ngón tay chụm theo vòng cung từ phía bên trái vòng vào), Song kim xà (đánh ra bằng đầu ngón tay của cả hai tay cùng lúc), Đả thượng hạ xà (đánh ra bằng tay xà từ trên xuống), Vả lôi xà, Đả hậu xà (đánh ra bằng tay xà về phía sau).

Trong võ Nhất Nam, Xà quyền là bài quyền mềm mại, uốn lượn, nhanh khéo, hiểm độc, lấy thủ pháp đường cong, xoắn ập để phá đòn, đả công... Đây là một trong các kỹ thuật nhu đả công, nhu hấp lực của phái Nhất Nam. Bộ tấn của Xà quyền đều lấy " cung tiểu bộ " làm gốc, một chân trụ, một chân để hờ, tư thế luôn biến động, chao đảo theo thế xoắn vặn, di chuyển của chân. Thay đổi trọng tâm liên tục giữa hai chân.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]