Lễ Phật Đản

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Phật Đản)
Bước tới: menu, tìm kiếm


Phật Đản (chữ Nho 佛誕; sa. Vaisakha; p. Visakha, nghĩa là ngày sinh của đức Phật) là ngày kỷ niệm Đức Phật sinh ra tại vườn Lâm-tì-ni, năm 624 TCN, diễn ra vào ngày 15 tháng 4 âm lịch hàng năm. Theo truyền thống Phật giáo Đông Á ngày này chỉ là ngày kỷ niệm Phật Đản sinh; tuy nhiên, theo Phật giáo Nam truyềnPhật giáo Tây Tạng thì ngày này là ngày Tam hiệp (Phật đản, Phật thành đạo và Phật nhập Niết-bàn). Trước năm 1959 các nước Đông Á, thường tổ chức ngày lễ Phật đản vào ngày mồng 8 tháng 4 âm lịch[1]. Nhưng Đại hội Phật giáo thế giới lần đầu tiên, tại Colombo, Tích Lan, 25 tháng 5 đến 8 tháng 6 năm 1950, các phái đoàn đến từ 26 nước là thành viên đã thống nhất ngày Phật đản quốc tế là ngày rằm tháng Tư âm lịch[2].

Mục lục

Lịch sử [sửa]

Phật Đản là ngày lễ trọng đại được tổ chức hằng năm bởi cả hai truyền thống Nam tôngBắc tông. Ngày nay người ta thường biết đến Phật Đản qua tên gọi Vesak. Vesaktiếng Sinhala có thể được đọc trại ra từ Vaishākha trong tiếng Pali, là tên gọi của tháng Hai lịch pháp Ấn Độ giáo. Ở Ấn Độ, BangladeshNepal, Vesak còn được gọi là Visakah Puja (lễ hội Visakah), Buddha Purnima (?) hay Buddha Jayanti (?); Thái Lan gọi là Visakha Bucha; Indonesia gọi là Waisak; Tây Tạng gọi là Saga Daw; Lào gọi là Vixakha BouxaMyanma gọi là Ka-sone-la-pyae (nghĩa là Ngày rằm tháng Kasone, cũng là tháng thứ hai trong lịch Myanma).

Ngày 15 tháng 12 năm 1999, theo đề nghị của 34 quốc gia, để tôn vinh giá trị đạo đức, văn hóa, tư tưởng hòa bình, đoàn kết hữu nghị của Đức Phật, Đại Hội đồng Liên Hợp quốc tại phiên hợp thứ 54, mục 174 của chương trình nghị sự đã chính thức công nhận Đại lễ Vesak là một lễ hội văn hóa, tôn giáo quốc tế của Liên Hợp quốc, những hoạt động kỷ niệm sẽ được diễn ra hàng năm tại trụ sở và các trung tâm của Liên Hợp quốc trên thế giới từ năm 2000 trở đi.

Ý nghĩa và tầm quan trọng [sửa]

Phật Đản là ngày lễ quốc gia của nhiều nước Á Châu như Sri Lanka, Malaysia, Thái Lan, Singapore, Indonesia, Hồng Kông, Việt Nam, và Đài Loan...

Tại Ấn Độ [sửa]

Lễ Phật Đản năm 2011 tại Jetavana, Ấn Độ

Tại Myanmar [sửa]

Tại Myanmar, ngày Vesak cũng gọi là ngày của Kason. Kason là tháng thứ 2 trong 12 tháng theo lịch Myanmar. Đây là tháng nóng nhất trong năm. Nên trong khuôn khổ lễ hội Vesak, người dân nơi đây, với lòng thành kính, đặt những chậu nước tinh khiết trên đầu đội đến những tự viện tưới xuống cây Bồ-đề. Họ tưới cây Bồ-đề để cảm ơn giống cây này đã che chở đức Thế Tôn trong những ngày thiền định trước khi chứng đạo và ước nguyện năng lực giải thoát luôn trưởng dưỡng trong họ.

Tại Trung Hoa [sửa]

Tại Trung Quốc, Phật giáo đã có mặt gần 2000 năm. Phật giáo từng là tư tưởng chủ đạo cho chính quyền và người dân trong một số triều đại. Lễ Phật đản được tổ chức từ thời Tam Quốc, đã ảnh hưởng sâu rộng trong xã hội qua nhiều giai đoạn lịch sử. Nhưng ngày nay, Phật giáo không còn ảnh hưởng nhiều trong xã hội Trung Quốc. Người dân biết đến Phật giáo như là một tôn giáo lo ma chay, cúng kiếng, võ thuật… Lễ Phật đản chỉ có thể được tổ chức trong khuôn viên tự viện và ít được xã hội quan tâm. Tuy nhiên, Phật giáo Đài Loan, một phần tinh hoa của Phật giáo Trung Quốc, hiện đang ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống thường nhật của người dân tại lãnh thổ Đài Loan.

Tại Thái Lan [sửa]

Thái Lan là quốc gia Phật giáo đã 5 lần tổ chức Đại lễ Vesak Liên Hiệp Quốc. Vesak Day cũng được gọi là Visaka Bochea Day tạiCampuchiaVixakha Bouxa Day tại Lào. Tại Lào, trong thời gian lễ hội Vesak, khí trời nóng bức và không mưa, người ta thường bắn pháo hoa với ước nguyện sẽ có mưa.

Tại Nhật Bản [sửa]

Tại Nhật Bản, Phật giáo truyền đến từ cuối thế kỷ thứ 6 và là tôn giáo chính trong giai đoạn trung và đầu cận đại. Ngày nay, bên cạnh sự phát triển vượt trội về kinh tế, đời sống tâm linh và tinh thần người dân Nhật Bản đang gặp nhiều khủng hoảng, song Phật giáo Nhật Bản chưa đáp ứng nổi và giải quyết được sự khủng hoảng này. Lễ Phật đản thường gắn liền với lễ hội hoa Anh đào, cũng chỉ giới hạn trong phạm vi tự viện và trong quần chúng Phật tử.

Tại Sri Lanka [sửa]

Ngày hội Vesak Sri Lanka

Tại Sri Lanka, Phật giáo là quốc giáo. Thời gian lễ hội Vesak, người dân được nghỉ lễ. Tính theo lịch pháp Sri Lanka, Đại lễ Vesak diễn ra trong hai đêm trăng tròn tháng Vesak, khoảng tháng 5 Dương lịch. Ngoài những buổi lễ tụng kinh và cầu nguyện mang tính tôn giáo, lễ hội Vesak còn có nhiều chương trình mang tính lễ hội dân gian. Trong những ngày lễ hội, tất cả quán bia rượu và lò giết mổ phải đóng cửa. Người dân nước này phóng sanh một số lượng lớn thú vật, chim, … Họ thường đến thăm và phát quà cho trẻ mồ côi và người già neo đơn. Mặc dù Phật giáo Sri Lanka thuộc truyền thống Nam Tông nhưng trong thời gian này, món chay được bày bán rất nhiều nơi. Hầu hết tư gia Phật tử đều trang trí cờ Phật giáo, lồng đèn và đèn nến… Những nơi công cộng diễn ra nhiều chương trình lễ hội. Trong đó chương trình rước và diễu hành xá-lợi gây ấn tượng và tạo nên xúc cảm nhất đối với người tham dự. Xá-lợi Phật được tôn trí trên lưng những chú voi được trang điểm lộng lẫy với sắc màu mang phong cách Nam Á, theo sau là hàng ngàn Phật tử, diễu hành khắp những đường phố.

Tại Hàn Quốc [sửa]

Tại Hàn Quốc, những người lãnh đạo quốc gia phần lớn là tín đồ Tin Lành, và đã có dấu hiệu không xem Phật giáo là trọng.[cần dẫn nguồn] Nhưng trong những năm gần đây, Phật giáo Hàn Quốc không ngừng phát triển. Ngày Phật đản là ngày lễ quốc gia. Lễ hội Phật đản diễn ra tại nhiều nơi công cộng, và trên những đường phố. Trưng bày và diễu hành lồng đèn là một trong những chương trình ấn tượng và gây nhiều xúc cảm nhất. Năm nay, lễ hội lồng đèn diễn ra từ 25/4 đến ngày chính thức Phật đản, ngày 2/5. Riêng tại thủ đô Seoul, ước tính có khoảng trên 100,000 lồng đèn với nhiều hình dáng và màu sắc đã được trưng bày và biểu diễn trên những đường phố, và dự đoán sẽ có khoảng 300,000 lượt người trong và ngoài nước tham dự lễ hội này.

Tại Việt Nam [sửa]

Lễ Phật đản được công nhận là một ngày nghỉ lễ chính thức tại Việt Nam bắt đầu từ năm 1958 do chính phủ Đệ nhất Cộng hòa của chính thể Việt Nam Cộng hòa thông qua.[3]

Năm 2008, Đại lễ Phật Đản Liên Hợp Quốc được tổ chức ở Việt Nam, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia từ ngày 13 đến 17 tháng 5, tức ngày 9 đến 13 tháng 4 âm lịch[4].

Lễ Phật đản năm 2008 tại Sa Đéc

Đề tài của đại lễ Phật Đản VESAK 2008[5]: Tam Hợp trên cơ sở Tình Thương, Hòa Bình và Hòa Hợp

  1. Sự cống hiến của Phật giáo trong việc xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh
  2. Sự thay đổi khí hậu toàn cầu
  3. Những mâu thuẫn trong gia đình
  4. Chiến tranh và hàn gắn
  5. Những thay đổi của xã hội
  6. Giáo dục của Phật giáo
  7. Phật giáo nhập thế
  8. Phật giáo trong giai đoạn kỹ thuật số

Từ sau Đại lễ Phật Đản Vesak 2008, ngày lễ này ngày càng được Phật giáo Việt Nam tổ chức long trọng trên cả nước với nhiều hoạt động phong phú như diễu hành, rước xe hoa, văn nghệ mừng sự ra đời của Đức Phật và các hoạt động từ thiện khác.

Những năm gần đây, ngày Phật Đản được coi là một ngày lễ hội quan trọng, thu hút sự tham gia không chỉ của Phật tử mà còn là của người dân trên mọi miền của Việt Nam.

Lịch [sửa]

Tương ứng với dương lịch: [6]

Năm dương lịch Thái Lan Singapore Lào Miến Điện Sri Lanka
15 tháng 4 âm lịch
Campuchia Indonesia Nepal & Ấn Độ Trung Hoa
8 tháng 4 âm lịch
Mã Lai Á
2001 7 Tháng 5 2544PL 7 Tháng 5 6 Tháng 5 2545PL 7 Tháng 5 2545PL 7 Tháng 5 2545PL - 30 Tháng 5 7 Tháng 5
2002 26 Tháng 5 2545PL 27 Tháng 5 26 Tháng 5 2546PL 26 Tháng 5 2546PL 26 April 2546PL - 19 Tháng 5 26 Tháng 5
2003 15 Tháng 5 2546PL 15 Tháng 5 15 Tháng 5 2547PL 15 Tháng 5 2547PL 15 Tháng 5 2547PL - 8 Tháng 5 15 Tháng 5
2004 2 Tháng 6 2547PL 2 Tháng 6 3 Tháng 5 2548PL 4 Tháng 5 2548PL 3 Tháng 5 2548PL - 3 Tháng 5 26 Tháng 5 2 Tháng 6
2005 22 Tháng 5 2548PL 23 Tháng 5 22 Tháng 5 2549PL 23 Tháng 5 2549PL 22 Tháng 5 2549PL - 23 Tháng 5 15 Tháng 5 22 Tháng 5
2006 12 Tháng 5 2549PL 12 Tháng 5 11 Tháng 5 2550PL 12 Tháng 5 2550PL 12 Tháng 5 2550PL - 13 Tháng 5 5 Tháng 5 12 Tháng 5
2007 31 Tháng 5 2550PL 31 Tháng 5 31 Tháng 5 2550PL 30 April 2551PL 1 Tháng 5 2551PL 1 Tháng 5 2551PL 1 Tháng 6 2551PL 2 Tháng 5 24 Tháng 5 31 Tháng 5
2008 19 Tháng 5 2551PL 19 Tháng 5 18 Tháng 5 2551PL 19 Tháng 5 2552PL 19 Tháng 5 2552PL 19 Tháng 5 2552PL 20 Tháng 5 2552PL 20 Tháng 5 12 Tháng 5 19 Tháng 5
2009 8 Tháng 5 2552PL 9 Tháng 5 8 Tháng 5 2552PL 8 Tháng 5 2553PL 8 Tháng 5 2553PL 8 Tháng 5 2553PL 9 Tháng 5 2553PL 8 Tháng 5 2 Tháng 5 9 Tháng 5
2010 28 Tháng 5 2553PL 28 Tháng 5 28 Tháng 5 2553PL 27 April 2554PL 27 Tháng 5 2554PL 28 Tháng 4 2554PL 28 Tháng 5 2554PL 27 Tháng 5 21 Tháng 5 28 Tháng 5
2011 17 Tháng 5 2554PL 17 Tháng 5 17 Tháng 5 2554PL 17 Tháng 5 2555PL 17 Tháng 5 2555PL 17 Tháng 5 2555PL 17 Tháng 5 2555PL 17 Tháng 5 10 Tháng 5 17 Tháng 5
2012 4 Tháng 6 2555PL 5 Tháng 5 5 Tháng 5 2555PL 5 Tháng 5 2556PL 5 Tháng 5 2556PL 5 Tháng 5 2556PL 6 Tháng 5 2556PL 6 Tháng 5 28 April 5 Tháng 5
2013 24 Tháng 5 2556PL 24 Tháng 5 24 Tháng 5 2557PL 25 Tháng 5 17 Tháng 5 24 Tháng 5
2014 13 Tháng 5 2557PL 13 Tháng 5 6 Tháng 5 13 Tháng 5
2015 1 Tháng 6 2558PL 1 Tháng 6 25 Tháng 5 1 Tháng 6
2016 20 Tháng 5 2559PL 21 Tháng 5 14 Tháng 5 21 Tháng 5
2017 10 Tháng 5 2560PL 10 Tháng 5 3 Tháng 5 10 Tháng 5
PL = Phật lịch
Tại Srilanka, ngày Phật Đản được tổ chức đúng ngày 15 tháng 4 Âm lịch, tại Trung Hoa là ngày 8 tháng 4 âm lịch.

Chú thích [sửa]

  1. ^ Some countries have opted to celebrate on the first full moon (May 1) based on the resolution passed at Conference of the World Fellowship of Buddhists in 1950, whereas others have chosen to do so on the second full moon day (May 31), based on the traditional Chinese calendar. The decision to agree to celebrate Vesak as the Buddha’s birthday was formalized at the first Conference of the World Fellowship of Buddhists (W.F.B.) held in Sri Lanka in 1950, although festivals at this time in the Buddhist world are a centuries-old tradition. What is Veska
  2. ^ That this Conference of the World Fellowship of Buddhists, while recording its appreciation of the gracious act of His Majesty, the Maharaja of Nepal in making the full-moon day of Vesak a Public Holiday in Nepal, earnestly requests the Heads of Governments of all countries in which large or small number of Buddhists are to be found, to take steps to make the full-moon day in the month of May a Public Holiday in honour of the Buddha, who is universally acclaimed as one of the greatest benefactors of Humanity. Veska
  3. ^ Niên biểu lịch sử Phật giáo Việt Nam
  4. ^ Tổng duyệt Đại lễ Phật đản VESAK 2008
  5. ^ Vesak 2008 - Đại lễ lớn nhất trong lịch sử Phật giáo Việt Nam
  6. ^ “International VisakhaBuja Date Collection”. เมื่อนานาประเทศ ต่างหันหลังให้ (วันวิสาขบูชา) ไทย. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2012. 

Xem thêm [sửa]

Liên kết ngoài [sửa]

Bảng các chữ viết tắt
bo.: Bod skad བོད་སྐད་, tiếng Tây Tạng | ja.: 日本語 tiếng Nhật | ko.: 한국어, tiếng Hàn Quốc |
pi.: Pāli, tiếng Pali | sa.: Sanskrit संस्कृतम्, tiếng Phạn | zh.: 中文 chữ Hán