Nhà hát Chèo Việt Nam

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Nhà hát Chèo Việt Nam được thành lập từ năm 1951 nhưng chính thức được khánh thành vào năm 1964, hiện nằm tại Khu Văn công Mai Dịch, Quận Cầu Giấy, Hà Nội. Nhà hát Chèo Việt Nam được xem là cái nôi của nghệ thuật chèo chuyên nghiệp, là nơi dàn dựng và biểu diễn hàng chục các vở kinh điển nổi tiếng của môn nghệ thuật chèo. Không chỉ vậy, Nhà hát Chèo Việt Nam còn đi biểu diễn ở các địa phương đào tạo thường xuyên cho 16 nhà hát chèo các tỉnh, được xem là anh cả của các nhà hát Chèo. Nhiều nghệ sĩ của Nhà hát Chèo Việt Nam đã được phong tặng danh hiệu nghệ sĩ nhân dân: Chu Văn Thức, Bùi Trọng Đang, Mạnh Tuấn, Diễm Lộc, Mạnh Phóng, Vũ Văn Nghị, Lý Mầm,..; ngoài ra nhà hát còn có những nghệ sĩ ưu tú nổi tiếng như Bạch Tuyết, Thúy Lan, Vũ Thị Tý, Vũ Ngọc Hưng và Thanh Ngoan.[1] Ngoài biểu diễn trong nước, Nhà hát Chèo Việt Nam đã lưu diễn ở nhiều nước Châu ÂuChâu Á. Cơ quan chủ quản của nhà hát là Cục Biểu diễn nghệ thuật, thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch[2].

Lịch sử hình thành[sửa | sửa mã nguồn]

Nhà hát Chèo Việt Nam là trung tâm biểu diễn, nghiên cứu và đào tạo nghệ thuật Chèo, tiền thân là Tổ Chèo trong Đoàn Văn công Nhân dân Trung ương, thành lập năm 1951 tại Việt Bắc. Cùng với Nhà hát Chèo Quân đội là 2 nhà hát Chèo chuyên nghiệp hoạt động trên diện rộng.

Ngày 06 tháng 05 năm 1964, Bộ Văn hóa ra Quyết định số: 14-VH-QĐ thành lập Nhà hát Chèo Việt Nam trên cơ sở các đơn vị sau đây:

  • Đoàn chèo 1;
  • Đoàn chèo 2.
  • Ban nghiên cứu chèo;
  • Khoa chèo thuộc Trường nghệ thuật sân khấu.

Từ ngày đầu thành lập, Nhà hát đã tập hợp các nghệ nhân ưu tú trong một chương trình khai thác và học tập vốn cổ trong nghệ thuật Chèo. Trên cơ sở đó, Nhà hát đã phục hồi, chỉnh lý, cải biên thành công những vở Chèo truyền thống tiêu biểu như: "Quan Âm Thị Kính", "Lưu Bình – Dương Lễ", "Xuý Vân", "Từ Thức", "Trương Viên"…

Với vai trò một đơn vị đầu ngành, Nhà hát Chèo Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu nghệ thuật, với những vở diễn luôn theo sát những nhiệm vụ chính trị của đất nước trong từng giai đoạn lịch sử. Các vở diễn với mục đích đưa nghệ thuật Chèo truyền thống phát triển và thích ứng với thời đại mới. Nhiều vở diễn đã được đánh giá cao về giá trị tư tưởng và nghệ thuật, đã được tặng huy chương vàng, bạc và các giải thưởng cao trong các kì hội diễn, liên hoan sân khấu Chèo chuyên nghiệp toàn quốc: "Chị Trầm", "Con trâu hai nhà", "Cô gái Sông Lam", "Tình rừng", "Lọ nước thần", "Sông Trà Khúc", "Vòng phấn Cáp-ca-dơ", "Thái hậu Dương Vân Nga", "Lý Nhân Tông kế nghiệp", "Tô Hiến Thành", "Hồ Xuân Hương", "Vua Chổm"... Nhà hát đã lưu diễn phục vụ nhân dân khắp mọi miền Việt Nam, đồng thời cũng có mặt ở nhiều nước trên thế giới, giới thiệu nghệ thuật Chèo truyền thống của Việt Nam với bè bạn khắp năm châu.

Nhà hát Chèo Việt Nam đã được Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Độc lập hạng ba, hạng nhì; Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng nhì; Huân chương Kháng chiến chống Mĩ hạng nhì và nhiều Huân chương Lao động. Nhiều nghệ nhân, nghệ sĩ của Nhà hát đã vinh dự được Nhà nước trao tặng danh hiệu: Nghệ sĩ nhân dân, Nghệ sĩ ưu tú, Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật…

Các đơn vị trực thuộc[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 2016, Nhà hát Chèo Việt Nam có tổng số 203 nghệ sĩ, công nhân viên.[3]

  1. Phòng Hành chính tổng hợp.
  2. Phòng Nghệ thuật.
  3. Phòng Tổ chức biểu diễn.
  4. Đoàn nghệ thuật 1.
  5. Đoàn nghệ thuật 2.
  6. Rạp hát Kim Mã: Rạp hát Kim Mã là nơi biểu diễn chính của Nhà hát Chèo Việt Nam, đồng thời là nơi diễn ra nhiều sự kiện văn hóa - nghệ thuật, chính trị - xã hội của thủ đô. Tại đây, hiện nay Nhà hát Chèo Việt Nam thường xuyên biểu diễn phục vụ khán giả với các chương trình song song trên cả sân khấu lớn và sân khấu nhỏ.

Thành tích[sửa | sửa mã nguồn]

  • Năm 2017, Cuộc thi Tài năng trẻ Diễn viên sân khấu Tuồng, Chèo chuyên nghiệp toàn quốc diễn ra ở Thanh Hóa, Chèo Việt Nam và chèo Thái Bình cùng xếp thứ nhất với 2 HCV thuộc về Hà Văn Cường, Trần Minh Hải và 2 HCB thuộc về Hà Thị Thảo, Lại Xuân Cường.
  • Năm 2016, Tại cuộc thi Nghệ thuật Sân khấu chèo chuyên nghiệp toàn quốc diễn ra ở Ninh Bình, Nhà hát Chèo Việt Nam giành huy chương vàng với vở diễn “Dây Tràng hạt diệu kỳ” và nhiều giải thưởng khác, xếp hạng 4 theo thành tích huy chương.
  • Năm 2014, Tại "Cuộc thi tài năng trẻ diễn viên sân khấu Chèo chuyên nghiệp toàn quốc - 2014" diễn ra ở Ninh Bình, Nhà hát Chèo Việt Nam giành 02 HCV (Trần Thị Hiền, Trần Thái Sơn) và 02 HCB (Lê Văn Thơm, Vũ Tất Dũng).[4] Cùng với Nhà hát Chèo Ninh Bình là hai đơn vị về nhất theo thành tích huy chương.
  • Năm 2013, Tại cuộc thi Nghệ thuật Sân khấu chèo chuyên nghiệp toàn quốc 2013 diễn ra ở Hải Phòng[5] Nhà hát Chèo Việt Nam giành Huy chương bạc vở diễn “Đường trường duyên phận”. Giải cá nhân có 06 Huy chương vàng (Hà Thảo, Bá Dũng,NSƯT Minh Thu, NSƯT Thu Hương, Kim Liên, Bích Ngọc) và 04 Huy chương bạc (Thái Sơn, Bách Hợp, Tuấn Tài, Tất Dũng). Cơ cấu giải thưởng cuộc thi có tổng 03 vở diễn đạt HCV và 06 vở diễn đạt HCB, 42 HCV cá nhân, 68 HCB cá nhân. Nhà hát còn giành các giải Tác giả xuất sắc: Trần Đình Văn; Nhạc sĩ xuất sắc: Nhạc sĩ Đào Tuấn Hải; Họa sĩ thể hiện xuất sắc: Họa sĩ Nguyễn Hồng Long. Xếp thứ 4/17 đoàn tham dự theo thành tích huy chương.
  • Năm 2011, Tại Liên hoan Sân khấu Chèo về đề tài hiện đại – 2011 diễn ra ở Thái Bình,[6] Chèo Việt Nam giành Huy chương vàng vở diễn “Giếng thơi trong lòng phố”. Giải cá nhân có 04 Huy chương vàng (NSƯT. Văn Bằng, Minh Nhan, Hiền Lương) và 09 Huy chương bạc (Lã Khương, Kim Liên, Mạnh Hùng, Hiền Thảo, Dũng Toàn, NSTNT. Bá Dũng, Thanh Thảo, Trần Hải, Tất Dũng). Giải Nhạc sĩ xuất sắc: Nhạc sĩ Đăng Toàn, vở Giếng thơi trong lòng phố. Cơ cấu giải thưởng cuộc thi có tổng 03 vở diễn đạt HCV và 03 vở diễn đạt HCB, 27 HCV cá nhân, 50 HCB cá nhân. Xếp hạng 1/13 đoàn tham dự theo thành tích huy chương.
  • Năm 2009, Tại Hội diễn sân khấu Chèo chuyên nghiệp toàn quốc - 2009 diễn ra ở Quảng Ninh[7] Nhà hát Chèo Việt Nam giành Huy chương bạc vở diễn “Mảnh gương nhân sự” (Cơ cấu giải hội diễn có 02 vở diễn đạt Huy chương vàng và 05 vở diễn đạt Huy chương bạc). Giải cá nhân có 04 Huy chương vàng (Lã Khương, Thu Hằng, Thu Hương, Vũ Văn Đông) và 05 Huy chương bạc (NSUT Minh Thu, Kim Liên, Bá Dũng, Văn Hải, NSƯT Phúc Lợi). Xếp thứ 3/17 đoàn tham dự về số lượng huy chương.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]