Tezuka Osamu

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Đây là một tên người Nhật; họ tên được viết theo thứ tự Á Đông (họ trước tên sau): họ là Tezuka. Tuy nhiên, tên người Nhật hiện đại bằng ký tự La Tinh thường được viết theo thứ tự Tây phương (tên trước họ sau).
Tezuka Osamu
手塚 治虫
Tezuka.jpg
Tên khai sinh Tezuka Osamu (手塚 治?)
Sinh 3 tháng 11, 1928(1928-11-03)
Toyonaka, Ōsaka, Nhật Bản
Mất 9 tháng 2, 1989 (60 tuổi)
Chiyoda, Tokyo, Nhật Bản
Quốc tịch Nhật BảnNhật Bản
Lĩnh vực
Tác phẩm Astro Boy
Sư tử trắng Kimba
Chim lửa
Black Jack
Chữ ký Tezuka signature.png
Trang web [1]

Tezuka Osamu (手塚 治虫, sinh với tên 手塚 治 (Thủ Trủng Trị Trùng) Tezuka Osamu?, 3 tháng 11 năm 19289 tháng 2 năm 1989) là một hoạ sĩ truyện tranh, người làm chuyển động, nhà sản xuất phim, bác sĩ y khoanhà hoạt động xã hội người Nhật. Sinh ra ở tỉnh Ōsaka, ông được biết đến nhiều nhất như người sáng tạo ra các loạt manga như Astro Boy, Sư tử trắng Kimba, Black JackChim lửa. Các sáng tác đa dạng, những kỹ thuật tiên phong và những sự định nghĩa lại mang tính đổi mới về thể loại đã mang lại cho ông những danh hiệu như "cha đẻ của manga", "bố già manga" và "thần manga". Ngoài ra, ông thường được coi như một Walt Disney của Nhật Bản, người đã đóng vai trò là nguồn cảm hứng chính trong những năm định hình phong cách của Tezuka.[1]

Thiếu thời[sửa | sửa mã nguồn]

Tezuka là con cả trong một gia đình có ba đứa con ở thành phố Toyonaka, tỉnh Ōsaka.[2][3] Biệt danh của ông là gashagasha-atama (gashagasha là từ tiếng lóng chỉ sự lộn xộn, atama nghĩa là cái đầu). Mẹ của ông thường an ủi anh bằng cách bảo ông nhìn lên bầu trời xanh, mang tới cho ông sự tự tin. Những câu chuyện của người mẹ cũng là nguồn khơi gợi cảm hứng cho sự sáng tạo của ông. Tezuka lớn lên ở thành phố Takarazuka, tỉnh Hyōgo, và mẹ ông thường đưa ông tới rạp hát Takarazuka. Các vở kịch của đoàn kịch Takarazuka được biểu diễn bởi phụ nữ, bao gồm các nhân vật nam. Đoàn kịch Takarazuka được biết đến với những vở nhạc kịch lãng mạn, thường nhằm vào khán giả nữ, do đó có ảnh hưởng lớn đến những tác phẩm sau này của Tezuka, bao gồm cả các thiết kế trang phục của ông. Ông đã từng nói rằng, ông có một "tinh thần hoài cổ" sâu sắc đối với Takarazuka.[4]

Tezuka bắt đầu vẽ truyện tranh vào khoảng năm thứ hai của mình ở trường tiểu học. Vào khoảng năm thứ năm, ông tìm thấy một con bọ có tên là "Osamushi". Nó giống tên của ông đến mức ông nhận Osamushi là bút danh của mình. Ông đã nhận ra một điều, rằng ông có thể sử dụng manga như một phương tiện giúp thuyết phục mọi người chăm sóc thế giới. Sau Thế chiến II, ông đã tạo ra tác phẩm đầu tiên của mình (ở tuổi 17), Nhật ký Ma-chan và sau đó là Shin Takarajima (Tân đảo giấu vàng), bắt đầu thời đại hoàng kim của manga, một cơn sốt sánh ngang với truyện tranh của Mỹ ở cùng thời điểm.[5]

Đời tư[sửa | sửa mã nguồn]

Tezuka là một hậu duệ của Hattori Hanzō,[6] một ninja và samurai nổi tiếng phục vụ trung thành Tokugawa Ieyasu trong suốt thời Chiến quốc (Sengoku) tại Nhật Bản. Con trai ông, Tezuka Makoto, đã trở thành một đạo diễn phim và anime.[7] Tezuka đã dẫn dắt nhiều mangaka nổi tiếng như Ishinomori ShōtarōNagai Gō.

Tezuka rất thích thú sưu tập sâu bọ, côn trùng học, Walt Disney, bóng chày, và đã cấp phép cho phiên bản "trưởng thành" của sư tử trắng Kimba như biểu tượng cho đội bóng chày Seibu Lions của Giải bóng chày chuyên nghiệp Nippon.[7][8] Tezuka đã gặp trực tiếp Walt Disney trong Hội chợ thế giới New York 1964. Trong một bài viết năm 1986 trong nhật ký riêng của ông, Tezuka đã nói rằng Disney muốn thuê ông cho một dự án khoa học giả tưởng tiềm năng. Tezuka là một người hâm mộ của Superman và bản thân ông được là chủ tịch danh dự của câu lạc bộ Superman Fan Club ở Nhật Bản.[9]

Tezuka là một người theo thuyết bất khả tri, nhưng được chôn cất trong một nghĩa trang Phật giáo ở Tokyo.[10]

Cuối đời và vinh danh[sửa | sửa mã nguồn]

Tezuka Osamu qua đời vì bệnh ung thư dạ dày vào ngày 9 tháng 2 năm 1989 ở Tokyo, hưởng thọ 60 tuổi. Những lời nói cuối cùng của ông là "Tôi xin anh, hãy để tôi làm việc!"; ông nói với một y tá đã cố gắng lấy đi dụng cụ vẽ của mình.[11]

Năm 1994, tại thành phố Takarazuka nơi mà Tezuka được sinh ra, người ta đã xây một bảo tàng để tưởng nhớ ông.[3] Năm 1997, những con tem có hình của Tezuka cũng đã được sản xuất. Cũng bắt đầu từ năm 2003, công ty đồ chơi Nhật Bản Kaiyodo đã sản xuất một loạt các sản phẩm đồ chơi dạng tượng dựa trên các nhân vật trong các tác phẩm của Tezuka, bao gồm Princess Knight, Unico, Hi no Tori hay Phoenix, Dororo, Marvelous Melmo, Ambassador Magma và nhiều tác phẩm khác. Cho đến hiện tại, đã có ba loạt sản phẩm được đưa ra thị trường. Một loạt sản phẩm độc lập khác về Astro Boy cũng đã được sản xuất. Các lịch treo tường về Tezuka hàng năm là một hoạt động truyền thống của người hâm mộ Tezuka khắp Nhật Bản.

Di sản của ông vẫn tiếp tục được tôn vinh trong số các mangaka và nhà làm chuyển động. Các nghệ sĩ như Miyazaki Hayao (Sen và Chihiro ở thế giới thần bí) và Toriyama Akira (Dr. SlumpDragon Ball)[12] đã trích dẫn Tezuka như là nguồn cảm hứng cho các tác phẩm của họ.

Từ 2003 tới 2009, Urasawa Naoki và Nagasaki Takashi đã chuyển thể một phần của truyện Astro Boy thành loạt truyện tranh vụ án giết người bí ẩn Pluto.[13]

Khoảng đầu thế kỉ 21, Tezuka Makoto, con trai của Tezuka Osamu đã thành lập công ty Tezuka Productions để tiếp tục sự nghiệp của cha.

Tezuka từng là bạn (và ảnh hưởng rõ rệt về mỹ thuật) của một hoạ sĩ truyện tranh Brazil nổi tiếng, Mauricio de Sousa. Năm 2012, Maurício xuất bản một loạt truyện hai kỳ trong loạt truyện Monica Teen, trong đó có xuất hiện một số nhân vật chính của Tezuka, như Astro Boy, Black Jack, Sapphire và Kimba, tham gia cùng Monica và bạn của cô trong một chuyến phiêu lưu trong rừng mưa Amazon chống lại một tổ chức buôn lậu đang chặt hạ hàng trăm ngàn cây. Đây là lần đầu tiên Tezuka Productions cho phép các nghệ sĩ nước ngoài sử dụng các nhân vật của Tezuka.[14]

Phong cách[sửa | sửa mã nguồn]

Những sáng tác và việc tiên phong trong thể loại cũng như phong cách viết truyện tranh của ông đã khiến ông được nhiều người gọi là "cha đẻ của manga", "vị thánh tổ của manga". Nét đặc trưng về những đôi mắt lớn của các nhân vật trong truyện tranh Nhật Bản là do ông khởi xướng, dựa vào các nhân vật hoạt hình bấy giờ như Betty Boopchuột Mickey. Như một dấu ấn cho sự nghiệp của ông, bộ "Complete Manga Works of Tezuka Osamu" có khoảng 400 phần, hơn 80.000 trang; đó chưa là con số đầy đủ. Toàn bộ các tác phẩm của ông có hơn 700 truyện manga với khoảng 170.000 trang.

Ban đầu ông được đào tạo theo ngành bác sĩ nhưng ông đã cống hiến cuộc đời mình cho sản xuất và sáng tác truyện manga. Phần lớn các truyện này chưa bao giờ được dịch từ tiếng Nhật vì vậy cũng không đến được với độc giả phương Tây. Ông bắt đầu sự nghiệp truyện tranh của mình từ khi còn là sinh viên đại học và sử dụng kiến thức y học và khoa học của mình để viết những truyện khoa học viễn tưởng - manga. Thật ra Tezuka không thích làm bác sĩ, ông sợ máu. Thế nhưng, ông ứng dụng kiến thức y khoa của mình vào tác phẩm nổi tiếng thế giới chính là Bác sĩ quái dị.

Những nhân vật nổi tiếng mà ông tạo ra: Astro Boy (ở Nhật Bản là Tetsuwan Atomu), Bác sĩ quái dị, Nữ Công Tước (Loạt truyện tranh manga về nữ giới đầu tiên), Phượng Hoàng (ở Nhật Bản là Hi no Tori), sư tử trắng Kimba (Có thể đây là nguồn cảm hứng cho hãng Disney tạo nên bộ phim hoạt hình "Vua sư tử") và Adolf. "Tác phẩm để đời" của ông là "Phượng Hoàng"[15] - một câu chuyện về sự sống và cái chết, liên quan đến truyền thuyết về sự bất tử cho những ai uống máu của phượng hoàng.

Tezuka lãnh đạo xưởng phim hoạt hình Mushi Pro ('Bug Production'), đây cũng là mô hình tiên phong trong lĩnh vực hoạt hình truyền hình ở Nhật Bản. Tên của xưởng phim bắt nguồn từ từ kanji ("虫"), được dùng để viết tên ông.

Nhiều họa sĩ Manga trẻ tuổi chưa thành danh cũng đã từng sống tại chung cư Tokiawa-so nơi mà Tezuaka đã từng sống. (Chữ "-so" có nghĩa là rẻ tiền). Những người đã từng ở gồm Ishinomori Shotaro; Akatsuka Fujio; với Abiko MotouFujimoto Hiroshi (những người đã làm việc với nhau với bút danh Fujiko Fujio).

Các tác phẩm truyện tranh của Tezuka[sửa | sửa mã nguồn]

A[sửa | sửa mã nguồn]

B[sửa | sửa mã nguồn]

C[sửa | sửa mã nguồn]

D[sửa | sửa mã nguồn]

E[sửa | sửa mã nguồn]

F[sửa | sửa mã nguồn]

G[sửa | sửa mã nguồn]

H[sửa | sửa mã nguồn]

I[sửa | sửa mã nguồn]

J[sửa | sửa mã nguồn]

L[sửa | sửa mã nguồn]

M[sửa | sửa mã nguồn]

N[sửa | sửa mã nguồn]

O[sửa | sửa mã nguồn]

P[sửa | sửa mã nguồn]

Q[sửa | sửa mã nguồn]

R[sửa | sửa mã nguồn]

S[sửa | sửa mã nguồn]

T[sửa | sửa mã nguồn]

U[sửa | sửa mã nguồn]

V[sửa | sửa mã nguồn]

W[sửa | sửa mã nguồn]

X[sửa | sửa mã nguồn]

Y[sửa | sửa mã nguồn]

Z[sửa | sửa mã nguồn]

Các tác phẩm chuyển thể hoạt hình của Tezuka[sửa | sửa mã nguồn]

Các giải thưởng[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Tezuka Osamu Monogatari, Tezuka Productions, 1992 .
  2. ^ Patten 2004, tr. 145.
  3. ^ a ă Galbraith, Patrick W. (2009). The Otaku Encyclopedia: An Insider's Guide to the Subculture of Cool Japan. Kodansha International. tr. 220–21. ISBN 978-4-7700-3101-3. 
  4. ^ Gravett, Paul (2004). Manga: 60 Years of Japanese Comics. Harper Design. tr. 77. ISBN 1-85669-391-0. 
  5. ^ Wells, Dominic (13 tháng 9 năm 2008). “Osamu Tezuka the master of mighty manga”. The Times (London). Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2010. 
  6. ^ “Birth”, Osamu Permanent Exhibition, Tezuka, truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2011 .
  7. ^ a ă Tiểu sử của Tezuka Osamu tại Internet Movie Database
  8. ^ “The Four Lions of Asia”, Japan, Hockey, Baseball, &c, truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2011 .
  9. ^ “About Tezuka Osamu”. www.tezukaosamu.net. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2015. 
  10. ^ Schodt, Frederik L (2007). The Astro Boy Essays: Osamu Tezuka, Mighty Atom, and the Manga/Anime Revolution. Stone Bridge Press. tr. 141. ISBN 978-1-93333054-9. Gia đình ông có liên hệ với một tông phái Thiền tông, và Tezuka được chôn trong một nghĩa trang Phật giáo của Tokyo, nhưng quan điểm của ông về tôn giáo thực sự khá là không đồng nhất và linh hoạt như quan điểm của ông về chính trị. 
  11. ^ Matsutani Takayuki (ngày tháng không rõ). Phiên bản tiếng Anh của Viz Media của Chim lửa. Trong lời bạt của Takayuki Matsutani, chủ tịch của Mushi Productions.
  12. ^ Shonen Jump interview”. My favorite games. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2013. 
  13. ^ “Pluto”. Jason Thompson's House of 1000 Manga. Anime News Network. 13 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 5 tháng 1 năm 2014. 
  14. ^ Hirayama, Ari (1 tháng 2 năm 2012). “Brazilian cartoonist to publish manga with Osamu Tezuka”. Asahi Shimbun. Truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2012. 
  15. ^ Phiên bản tiếng Việt là: Chim Lửa - bản tiếng Việt nhà xuất bản Trẻ giữ bản quyền
  16. ^ Tên xuất bản ở Việt Nam, Nhà xuất bản Thanh Hóa và Nhà xuất bản Văn Hóa Thông tin xuất bản - Không bản quyền
  17. ^ a ă “小学館漫画賞:歴代受賞者” (bằng tiếng Nhật). Shogakukan. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2007. 
  18. ^ a ă Hahn, Joel. “Giải manga Kodansha”. Comic Book Awards Almanac. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2007. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Cuộc đời của Tezuka đăng trên Chim Lửa của Nhà xuất bản Trẻ năm 2000.