Thanh Tuyền (ca sĩ)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Thanh Tuyền (ca sĩ)
Thanh Tuyen (1).jpg
Thanh Tuyền vào năm 2008
Thông tin nghệ sĩ
Nghề nghiệp ca sĩ
Thể loại nhạc vàng, nhạc quê hương
Ca khúc tiêu biểu "Chiều mưa biên giới", "Nỗi buồn hoa phượng", "Kiếp nghèo", "Duyên kiếp", "Biển tình"

Thanh Tuyền (tên thật là Phạm Như Mai, sinh ngày 29 tháng 10 năm 1949) là một ca sĩ thành công với dòng nhạc vàng Việt Nam. Bà đã thành danh tại miền Nam Việt Nam từ trước năm 1975 và sau này tiếp tục nổi tiếng ở hải ngoại. Thanh Tuyền đã tổ chức liveshow biểu diễn đặc biệt kỷ niệm 50 năm ca hát tại Việt Nam[1] và đây cũng chính là liveshow cuối cùng của Thanh Tuyền ở Việt Nam vì chỉ hai tháng sau, Cục Nghệ thuật Biểu diễn (Việt Nam) đã ngưng cấp phép biểu diễn cho bà, lúc đó là vào ngày 28 tháng 2 năm 2013.[2]

Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Trước 1975[sửa | sửa mã nguồn]

Thanh Tuyền gặp được nhiều may mắn khi đến với lĩnh vực nghệ thuật. Thanh Tuyền ký hợp đồng với hãng đĩa Continental của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông vào hè 1964, rồi chuyển về Sài Gòn học trường Lê Văn Duyệt (nay là Trường Trung học phổ thông Võ Thị Sáu, quận Bình Thạnh) cho đến hết lớp 12.

Từ mùa hè năm 1964 cho đến đầu năm 1965, tên tuổi Thanh Tuyền đã nổi bật trên các đài phát thanh của Việt Nam Cộng Hòa, một phần do giọng hát thiên phú, một phần do giám đốc hãng dĩa Continental là nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông đã dồn mọi nỗ lực trong việc "lăng xê" dòng suối trong của Đà Lạt này trên báo chí cũng như trên đài phát thanh, nên từ thành thị đến thôn quê, đâu đâu người ta cũng nhắc nhở tới tên Thanh Tuyền nhưng rất ít được nhìn thấy ca sĩ này vì phương tiện truyền thông thời kì đó còn thô sơ.[3]

Vào năm 1966, khi bà về cộng tác với hãng đĩa Asia (tức Sóng Nhạc) qua sự giới thiệu của cha nuôi là Mạnh Phát thì Thanh Tuyền mới thật sự được biết đến rất nhiều với "Đà Lạt Hoàng Hôn" và nhất là "Nỗi Buồn Hoa Phượng".

Dù cộng tác với những hãng đĩa khác, trong số có hãng đĩa Việt Nam, nhưng Thanh Tuyền vẫn có sự thỏa thuận với nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông là vẫn tiếp tục thu thanh một số nhạc phẩm cho hãng đĩa của ông. Bà cho biết thêm là lúc đó bà chỉ thu đĩa và hát cho đài phát thanh vì chưa đủ 18 tuổi để hát ở vũ trường vào thời đó. Một thời gian sau, bà góp mặt lần đầu tiên trong một chương trình nhạc của nhạc sĩ Phạm Mạnh Cương trên đài truyền hình và liên tục trong nhiều chương trình khác. Lúc đó khán thính giả mới biết đến hình ảnh của Thanh Tuyền.

Năm 19 tuổi, Thanh Tuyền mới bắt đầu đặt chân vào hát tại các vũ trường. Đầu tiên là vũ trường Tự Do của ông Ngô Văn Cường. Sau đó một thời gian, bà sang cộng tác với chương trình Hoàng Thi Thơ tại vũ trường Maxim's. Đối với những sinh hoạt về đêm của Sài Gòn, Thanh Tuyền đã có một dạo trở thành một tiếng hát rất ăn khách.[cần dẫn nguồn]

Từ năm 1967 - 1968 Thanh Tuyền hát song ca cùng ca sĩ Chế Linh rất thành công đã trở thành một hiện tượng được nhắc đến nhiều nhất vào thời gian đó và cho đến ngày nay vẫn được mọi người ngưỡng mộ.[3] Hiện tượng này cũng được tạo dựng nên bởi nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông vào thời kỳ Chế Linh đang cộng tác với hãng đĩa Continemtal của ông. Vì muốn có sự thay đổi và nhất là tránh cho thính giả nhàm chán với những nhạc phẩm đơn ca nên ông đã đưa ra sáng kiến là để Thanh Tuyền song ca với Chế Linh. Đĩa nhạc đầu tiên trong đó có nhạc phẩm "Hái Trộm Hoa Rừng" của Trương Hoàng Xuân được tung ra thị trường và trở thành "ăn khách" một cách không ngờ. Những hãng đĩa khác sau đó đã tiếp tục khai thác để mời Thanh Tuyền-Chế Linh hát cặp.[cần dẫn nguồn]

Sau 1975[sửa | sửa mã nguồn]

Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, Thanh Tuyền ở lại Việt Nam và tiếp tục sinh hoạt văn nghệ với Đoàn kịch nói Kim Cương. Năm 1978, Thanh Tuyền cùng gia đình di cư đến Hoa Kỳ và định cư ở Washington rồi đến Houston, Texas. Trước khi bị ngưng cấp phép biểu diễn bà đã từng nhiều lần về quê hương làm từ thiện, và tổ chức liveshow biểu diễn[4]. Liveshow vào ngày "tận thế" 21 tháng 12 năm 2012 chính là liveshow cuối cùng mà Thanh Tuyền biểu diễn tại Việt Nam[1]. Bởi ngày đầu năm sau, vào ngày 30-1-2013, Thanh Tuyền bị ngưng cấp phép biểu diễn ở Việt Nam. Vì sau khi có văn bản kiến nghị của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh về việc ngưng cấp phép cho các ca sĩ hải ngoại từng được cấp phép biểu diễn trong nước vì tham gia trong chương trình Asia 71 kỷ niệm 32 năm hoạt động của Trung tâm Asia với nhiều tiết mục bị cho là bôi xấu Việt Nam. Ngày 28 tháng 2 năm 2013, Thanh Tuyền và một vài ca sĩ khác bị chính thức ngừng cấp phép biểu diễn ở Việt Nam[2]

Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Thanh Tuyền có tất cả 4 người con (hai trai hai gái) đều thích âm nhạc, trong số chỉ có Shayla theo nghiệp của mẹ. Con trai cả của chị năm nay 29 tuổi hiện đang phục vụ trong quân đội Hoa Kỳ, chị kế của Shayla theo học ngành dược và người con trai út 16 tuổi của chị còn đang đi học. Gia đình bà, ngoài bà và cô em Sơn Tuyền - lần đầu tiên được bà đưa vào hát trong băng nhạc "Thanh Tuyền 6" - bà còn có một người em gái khác tên Ngọc Tuyền có một giọng hát hay và đã từng đi hát tại Việt Nam, nhưng chẳng may Ngọc Tuyền bị mất khi mới được 31 tuổi.

Trình diễn trên sân khấu[sửa | sửa mã nguồn]

Trung tâm Thúy Nga[sửa | sửa mã nguồn]

STT Tiết mục Thể hiện với Chương trình Năm
1 Ngày Đó (Jo Marcel) solo Paris By Night 8 1989
2 Xin Thời Gian Qua Mau (Lam Phương) solo Paris By Night 10 1990
3 Màu Hoa Thiên Lý (Hoàng Thi Thơ) solo Paris By Night 47 1999
4 Phố Vắng Anh Rồi (Mạnh Phát) solo Paris By Night 52 1999
5 Anh Đi Chiến Dịch (Phạm Đình Chương) solo Paris By Night 94 2008
6 LK Chiều Mưa Biên Giới, Mấy Dặm Sơn Khê (Nguyễn Văn Đông) Mai Thiên Vân Paris By Night 96 2009
7 Kiếp Nghèo (Lam Phương) solo Paris By Night 97 2009
8 LK Hai Lối Mộng, Chuyện Chúng Mình, Tàu Đêm Năm Cũ (Trúc Phương) Hương Lan Paris By Night 98 2009
9 LK Tiễn Đưa (Song Ngọc, Nguyên Sa), Về Mái Nhà Xưa (Nguyễn Văn Đông) Khánh Ly Paris By Night 100 2010

Trung tâm Asia[sửa | sửa mã nguồn]

STT Tiết mục Thể hiện với Chương trình Năm
1 Chuyện Ba Người (Quốc Dũng) solo ASIA 1 1992
2 Về Dưới Mái Nhà (Xuân Tiên) solo ASIA 10 1995
3 Hàn Mặc Tử (Trần Thiện Thanh) solo ASIA 11 1996
4 Nỗi Buồn Hoa Phượng (Thanh Sơn) solo ASIA 12 1996
5 LK Sầu Lẻ Bóng, Lẻ Bóng, Nếu Hai Đứa Mình, Hai Mùa Mưa, Căn Nhà Ngoại Ô (Anh Bằng) Thanh Thúy ASIA 15 1997
6 Kiếp Nghèo (Lam Phương) solo ASIA 18 1998
7 Chiều Mưa Biên Giới (Nguyễn Văn Đông) solo ASIA 19 1998
8 Chuyến Đi Về Sáng (Mạnh Phát) Chế Linh ASIA 21 1998
9 Con Đường Mang Tên Em (Trúc Phương) Chế Linh ASIA 24 1999
10 Biển Tình (Lam Phương) solo ASIA 25 1999
11 Phút Cuối (Lam Phương) Chế Linh ASIA 26 1999
12 LK Mai Lỡ Mình Xa Nhau (Lưu Trần Lê), Đừng Nói Xa Nhau (Châu Kỳ) Chế Linh ASIA 27 1999
13 Lẻ Bóng (Anh Bằng) solo ASIA 28 2000
14 Bài Hương Ca Vô Tận (Trầm Tử Thiêng) Chế Linh ASIA 29 2000
15 Hội Trùng Dương (Phạm Đình Chương) Thanh Lan, Hoàng Oanh ASIA 31 2000
16 Người Ở Lại Đưa Đò (Trầm Tử Thiêng) solo ASIA 32 2001
17 Mấy Nhịp Cầu Tre (Hoàng Thi Thơ) solo ASIA 33 2001
18 Ngày Xưa Anh Nói (Trúc Đăng) Chế Linh ASIA 34 2001
19 Phận Tơ Tằm solo ASIA 37 2002
20 Tám Điệp Khúc (Anh Việt Thu) solo ASIA 38 2002
21 Đón Xuân Này Nhớ Xuân Xưa (Châu Kỳ) solo ASIA 39 2002
22 Hoa Nở Về Đêm (Mạnh Phát) solo ASIA 40 2003
23 Đò Dọc (Trầm Tử Thiêng) Sơn Tuyền ASIA 41 2003
24 Tạ Từ Trong Đêm (Trần Thiện Thanh) solo ASIA 42 2003
25 Mẹ Chồng Của Tôi Ngọc Huyền ASIA 43 2004
26 LK Dấu Chân Kỷ Niệm (Thúc Đăng), Tình Khúc Chiều Mưa (Nguyễn Ánh 9), Nếu Một Ngày Tuấn Vũ, Sơn Tuyền ASIA 44 2004
27 LK Em Là Tất Cả (Lam Phương), Hai Vì Sao Lạc (Anh Việt Thu) Tuấn Vũ ASIA 45 2005
28 LK Chuyện Buồn Ngày Xuân (Lam Phương), Chắp Tay Nguyện Cầu Thanh Thúy ASIA 46 2005
29 Hạ Buồn (Thanh Sơn) solo ASIA 47 2005
30 LK Chiều Mưa Biên Giới, Sắc Hoa Màu Nhớ (Nguyễn Văn Đông) Ngọc Huyền ASIA 48 2005
31 Hà Tiên (Lê Dinh) solo ASIA 49 2005
32 Chuyện Tình Mộng Thường (Trần Thiện Thanh) Thanh Toàn ASIA 50 2006
33 Lá Diêu Bông (Trần Tiến) solo ASIA 51 2006
34 LK Đà Lạt Hoàng Hôn (Minh Kỳ, Dạ Cầm), Thương Về Miền Đất Lạnh (Minh Kỳ) Anh Khoa ASIA 52 2006
35 LK Tình Chết Theo Mùa Đông (Lam Phương), Nhớ Một Chiều Xuân (Nguyễn Văn Đông) Chế Linh ASIA 53 2006
36 LK Đưa Em Vào Hạ, Bài Hương Ca Vô Tận (Trầm Tử Thiêng) Bảo Yến ASIA 54 2007
37 LK Quen Nhau Trên Đường Về (Thăng Long), Đường Xưa Lối Cũ (Hoàng Thi Thơ) Minh Hiếu ASIA 55 2007
38 Khúc Tình Ca Hàng Hàng Lớp Lớp (Nguyễn Văn Đông) Thanh Phong ASIA 56 2007
39 Người Mẹ Bán Nón (Thiên Duy) solo ASIA 71 2013
40 Chiều Cuối Tuần (Trúc Phương) solo ASIA 74 2014
41 Biết Nói Gì Đây (Huỳnh Anh) Tuấn Vũ ASIA 75 2014
42 Hải Ngoại Thương Ca (Nguyễn Văn Đông) solo ASIA 76 2015

Trung tâm Vân Sơn[sửa | sửa mã nguồn]

STT Tiết mục Thể hiện với Chương trình Năm
1 LK Trộm Nhìn Nhau Chế Linh Vân Sơn 31 2005
2 LK Thương Hoài Ngàn Năm (Phạm Mạnh Cương), Tình Khúc Chiều Mưa (Nguyễn Ánh 9) solo Vân Sơn 32 2005
3 LK Huế solo Vân Sơn 34 2006
4 Trên Bến Sông Buồn (Tiến Luân) Hương Lan Vân Sơn 35 2006
5 Tiễn Biệt (Tô Thanh Tùng) solo Vân Sơn 36 2007
6 Sầu Lẻ Bóng (Anh Bằng) solo Vân Sơn 38 2007
7 Lối Về Đất Mẹ (Duy Khánh) solo Vân Sơn 39 2008
8 Những Đồi Hoa Sim (Dzũng Chinh) solo Vân Sơn 40 2008
9 Muôn Dặm Tìm Anh solo Vân Sơn 42 2009
10 LK Ru Con, Thuyền Mộng solo Vân Sơn 43 2009
11 Gái Huế Chồng Xa solo Vân Sơn 44 2010
12 Ai Xuôi Vạn Lý (Lê Thương) solo Vân Sơn 45 2010
13 Gõ Cửa (Hoài Linh) solo Vân Sơn 46 2011
14 LK Mùa Hè solo Vân Sơn 47 2011
15 LK Nếu Đời Không Có Anh solo Vân Sơn 48 2012
16 LK Tình Một Ngày, Tình Cũng Trăm Năm (Thanh Tuyền) solo Vân Sơn 49 2013

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]