Giáo phận Kon Tum

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Giáo Phận Kon Tum
Dioecesis Kontumensis
Kontum wooden catholic church.jpg
Địa giới Kon Tum, Gia Lai, Việt Nam
Giám mục Giám mục chính tòa.png Micae Hoàng Đức Oanh
Nhà thờ chính tòa Nhà Thờ Gỗ KonTum
Tòa giám mục 56 Trần Hưng Đạo, Thắng Lợi, tp Kontum, Tỉnh KonTum
Trực thuộc Giáo tỉnh Huế
Nguyên giám mục Phêrô Trần Thanh Chung
Linh mục đoàn 70 (2008)
Số giáo xứ 344 (2008)
Số giáo dân 234.751 (2008)
Website http://giaophankontum.com/

Giáo phận Kon Tum (tiếng Latin: Dioecesis Kontumensis) là một giáo phận Công giáo Rôma tại Việt Nam. Đây là giáo phận Công giáo lâu đời nhất ở vùng Tây Nguyên. Địa giới giáo phận rộng 25.728 km², tương ứng chủ yếu với các tỉnh Gia LaiKon Tum. Dân cư cũng như tín đồ chủ yếu là người dân tộc Xơ Đăng, Ba Na, Giẻ Triêng, Gia Rai...

Đương kim giám mục là Michel Hoàng Ðúc Oanh cai quản giáo phận từ năm 2003.

Lược sử[sửa | sửa mã nguồn]

Đầu năm 1842, Giám mục Tông tòa Đàng Trong Etienne Théodore Cuénot (tên Việt: Thể) đã cử 2 lịnh mục J.C. Miche Mịch, Duclos Lộ cùng thầy giảng Micae Cuông tới vùng Tây Nguyên để khai cuộc truyền giáo. Tuy nhiên, chuyến đi đầu tiên này không thành công, vì vậy liên tiếp trong những năm 1842-1846, Giám mục Cuénoi Thể liên tiếp sai linh mục, thầy giảng và giáo dân tìm đường lên Tây Nguyên qua ngả Quảng Nam, Quảng Ngãi, nhưng việc đều không thành.

Năm 1848, Tự Đức lên ngôi và ban hành chỉ dụ cấm đoán Công giáo. Một nhà truyền giáo trẻ người VIệt là Nguyễn Do đã tìm cách mở đường lên vùng Bắc Tây Nguyên lánh nạn. Ông tìm thấy một thung lũng khá rộng, đất đai phì nhiêu nằm trên sông Dak Bla có thể định cư sinh sống, thời bấy giờ vẫn còn rất hoang sơ với cư dân thưa thớt và hầu như không có bóng dáng người Kinh. Hai năm sau đó, 2 linh mục Pháp và 7 thầy giảng người Việt, cùng nhiều tín đồ, phần đông là người tỉnh Bình Định và Quảng Ngãi, đã lánh nạn lên đây sinh sống, định cư, lập thành làng Gò Mít, nay là khu Tân Hương, trung tâm thành phố Kontum. Hai trong 4 trung tâm truyền giáo đầu tiên của vùng Tây Nguyên được đặt ở vùng Kontum ngày nay: Kon Kơ Xâm (do linh mục Combes phụ trách, truyền giáo bộ tộc Bahnar-Jơlơng) và Kon Trang (do linh mục Dourisboure phụ trách, truyền giáo bộ tộc Sêđăng).

Năm 1898, thực dân Pháp lập tòa đại lý hành chính ở nơi đây và trực thuộc Tòa Khâm sứ Quy Nhơn, giao cho linh mục thừa sai P. Viallenton Truyền cai quản. Năm 1907, tòa đại lý đổi thành tòa công sứ Lúc đó tỉnh Kontum bao gồm hai tỉnh Pleiku và Đắk Lắk. Đắk Lắk tách rời khỏi Kontum vào năm 1923, rồi tỉnh Pleiku cũng tách ra vào năm 1929. Ngày 14 tháng 1 năm 1932, Piô XI quyết định thành lập Giáo phận Kon Tum gồm ba tỉnh Kontum, Pleiku, Đăklăk và một phần lãnh thổ Attâpư thuộc Lào, phong Linh mục M. Jannin Phước làm Giám mục hiệu tòa Gadara và bổ nhiệm ông làm Giám quản Tông tòa Giáo phận Kontum.

Ngày 22 tháng 6 năm 1967, Giáo hoàng Phaolô VI ra Sắc chỉ Qui Dei Benignitate, tách tỉnh Đăklăk thuộc Giáo phận Kontum, hợp với các tỉnh Quảng ĐứcPhước Long (từng thuộc các giáo phận Ðà Lạt, để thành lập Giáo phận Ban Mê Thuột. Từ đó, Giáo phận Kontum ổn định địa giới cho đến ngày nay.

Các danh địa giáo phận[sửa | sửa mã nguồn]

Nhà thờ Chánh tòa và Tòa Giám mục[sửa | sửa mã nguồn]

Nhà thờ chánh tòa Kon Tum được xây dựng phần lớn bằng gỗ nên còn được gọi là nhà thờ gỗ, nằm tại thị xã Kon Tum.

Tòa giám mục đặt tại 56 Trần Hưng Đạo, phường Thắng Lợi, thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum

Thánh địa hành hương[sửa | sửa mã nguồn]

Các nhà thờ và tu viện lớn[sửa | sửa mã nguồn]

Các đời giám mục quản nhiệm[sửa | sửa mã nguồn]

STT Tên Thời gian quản nhiệm Ghi chú
1 † Martial-Pierre Jannin Phước Giám mục phụ tá.png 1933-1940
2 † Jean-Liévin Sion Khâm Giám mục phụ tá.png 1941-1951
3 † Paul-Léon Seitz Kim Giám mục phụ tá.png 1952-1960
Giám mục chính tòa.png 1960-1975
4 † Alexis Phạm Văn Lộc Giám mục chính tòa.png 1975-1995
5 Phêrô Trần Thanh Chung Giám mục phụ tá.png 1981-1995
Giám mục chính tòa.png 1995-2003
6 Micae Hoàng Đức Oanh Giám mục chính tòa.png 2003-nay

Ghi chú:

  • Giám mục chính tòa.png: Giám mục chính tòa
  • Giám mục phụ tá.png: Giám mục phó, phụ tá hoặc Giám quản Tông tòa, Đại diện Tông tòa

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]