Kon Tum (thành phố)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Kon Tum (thành phố)
Địa lý
Trực thuộc tỉnh Kon Tum
Trụ sở Ủy ban Nhân dân 94 Nguyễn Huệ, thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum
Diện tích 432,9815 km²
Số xã/phường 10 phường,11
Dân số
Dân số 143.467 người
Mật độ 331 người/km2
Thành phần dân tộc Việt, Xơ-đăng, Ba Na, Giẻ-triêng, Ra-glai (29,26% là dân tộc thiểu số)
Thông tin khác
Điện thoại trụ sở (060)3.862.431
Số fax trụ sở (060)3.866.141
Website http://kontumcity.kontum.gov.vn
Công nhận thành phố 2009
Xếp loại đô thị 3

Thành phố Kon Tum là thành phố tỉnh lỵ của tỉnh Kon Tum, nằm ở phía Nam tỉnh này, bên bờ sông Đắk Bla. Theo tiếng người bản địa Bahnar ở đây, Kon Tum có nghĩa là "làng ở gần hồ nước". Từ trên cao nhìn xuống, thành phố Kon Tum có hình lòng chảo. Thành phố Kon Tum cách Buôn Ma Thuột 246 km, cách Qui Nhơn 215 km và cách Pleiku 49 km.

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Nằm ở phía nam tỉnh Kon Tum. Phía tây giáp huyện Sa Thầy, phía bắc giáp huyện Đắk Hà, phía đông giáp huyện Kon Rẫy và tỉnh Gia Lai. Phía Nam giáp tỉnh Gia Lai.

Thành phố Kon Tum có 43.298,15 ha diện tích tự nhiên.

Dân cư[sửa | sửa mã nguồn]

Thành phố có 137.662 người gồm 20 dân tộc cùng sinh sống.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Các nhà truyền giáo thuộc Pháp đã đến đây từ năm 1851. Nơi đây là trung tâm hành chính cũ của PhápTây Nguyên. Sau năm 1975, thị xã Kon Tum thuộc tỉnh Gia Lai - Kon Tum, gồm 4 phường: Quang Trung, Quyết Thắng, Thắng Lợi, Thống Nhất và 11 xã: Đắk Blà, Đắk Cấm, Đắk La, Đắk Uy, Đoàn Kết, Hòa Bình, Ia Chim, Ia Ly, K'roong, Ngọk Bay, Vinh Quang. Ngày 10 tháng 10 năm 1978, chuyển xã Ia Ly về huyện Sa Thầy quản lý[1]. Ngày 17 tháng 8 năm 1981, chia xã Đoàn Kết thành 2 xã: Đoàn Kết và Chư H'reng; chia xã Đắk Cấm thành 2 xã: Đắk Cấm và Ngọk Réo[2]. Ngày 1 tháng 2 năm 1985, chia xã Đắk La thành 2 xã: Đắk La và Hà Mòn[3]. Đầu năm 1991, thị xã Kon Tum có 4 phường: Quang Trung, Quyết Thắng, Thắng Lợi, Thống Nhất và 13 xã: Chư H'reng, Đắk Blà, Đắk Cấm, Đắk La, Đắk Uy, Đoàn Kết, Hà Mòn, Hòa Bình, Ia Chim, K'roong, Ngọk Bay, Ngọk Réo, Vinh Quang. Ngày 12 tháng 8 năm 1991, tái lập tỉnh Kon Tum từ tỉnh Gia Lai - Kon Tum, thị xã Kon Tum trở lại là tỉnh lị tỉnh Kon Tum[4]. Ngày 24 tháng 3 năm 1994, tách 4 xã: Đắk La, Hà Mòn, Đắk Uy, Ngọk Réo để thành lập huyện Đắk Hà[5]. Ngày 22 tháng 11 năm 1996, chia xã Chư H'reng thành 2 xã: Chư H'reng và Đắk Rơ Wa[6]. Ngày 3 tháng 9 năm 1998, thành lập phường Lê Lợi; chia phường Quang Trung thành 2 phường: Quang Trung và Duy Tân[7]. Ngày 8 tháng 1 năm 2004, chia xã Hòa Bình thành xã Hòa Bình và phường Trần Hưng Đạo; chia xã Vinh Quang thành xã Vinh Quang và phường Ngô Mây; chia xã Đoàn Kết thành xã Đoàn Kết và phường Nguyễn Trãi; thành lập phường Trường Chinh[8]. Ngày 7 tháng 10 năm 2005, thị xã Kon Tum được công nhận là đô thị loại 3[9]. Ngày 9 tháng 6 năm 2008, chia xã Ia Chim thành 2 xã: Ia Chim và Đắk Năng[10]. Ngày 10 tháng 12 năm 2008, Hội đồng Nhân dân Tỉnh đã thông qua đề án thành lập thành phố Kon Tum trên cơ sở diện tích và dân số hiện tại của thị xã Kon Tum.[11] Ngày 13 tháng 9 năm 2009, thị xã Kon Tum chính thức trở thành thành phố Kon Tum.[12]

Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]

Thành phố có sân bay Kon Tum (không hoạt động từ năm 1975), quốc lộ 14 đi Quảng NamPleiku, quốc lộ 24 đi Quảng Ngãi, đường 675 đi Sa Thầy.

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Thành phố có 21 đơn vị hành chính: 10 phường (Quyết Thắng, Thắng Lợi, Quang Trung, Thống Nhất, Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo, Ngô Mây, Trường Chinh, Lê Lợi và Duy Tân), 11xã (Hoà Bình, Ia Chim, Đoàn Kết, Vinh Quang, Ngọc Bay, Kroong, Đăk Cấm, Đăk Blà, Chư Hreng, Đăk Năng, Đăk Rơva).

Hoàng hôn bên cầu Dakbla

Du lịch[sửa | sửa mã nguồn]

  • Chùa Bác Ái xây năm 1932 được vua Bảo Đại sắc phong.
  • Tòa Giám mục Kon Tum (Tiểu chủng viện) có kiến trúc pha trộn bản địa và phươgn Tây một cách hài hòa.
  • Nhà thờ gỗ Kon Tum có kiến trúc được pha quyện giữa phong cách phương Tây và phong cách văn hóa dân gian của người dân bản địa. Nhà thờ được một linh mục người Pháp xây dựng vào năm 1913.
  • Di tích ngục Kon Tum. Quần thể khu nhà lao lịch sử gồm nhà truyền thống, nhà đón tiếp, cụm tượng đài và các ngôi mộ liệt sĩ nằm bên bờ sông Đăk Bla. Nhà lao được xây dựng trong khoảng từ 1915-1917, tuy không có quy mô lớn nhưng lại khét tiếng tàn bạo trong thời kỳ 1930-1931. Chính tại nhà tù này, ngày 25-9-1930, Ngô Đức Đệ đã triệu tập một cuộc họp bí mật tại phòng biệt giam của mình, tuyên bố thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên ở Kon Tum.[13]
  • Một số ngôi nhà rông Banar.
  • Cầu treo Konklor
  • Cầu Đắk Bla bắc qua sông Đắk Bla
  • Sông Đắk Bla, một phụ lưu của sông Se San.
  • Hồ thủy điện Yali

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Quyết định 254-CP năm 1978 về việc chia huyện Đak Tô thuộc tỉnh Gia Lai – Kon Tum thành hai huyện
  2. ^ Quyết định 30-HĐBT năm 1981 điều chỉnh địa giới một số xã và thị trấn thuộc tỉnh Gia Lai - Kon Tum
  3. ^ Quyết định 26-HĐBT năm 1985 về việc phân vạch địa giới một số xã, thị trấn của một số huyện, thị xã thuộc tỉnh Gia Lai-Kon Tum
  4. ^ Nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương do Quốc hội ban hành
  5. ^ Nghị định 26-CP năm 1994 về việc thành lập huyện Đắk Hà thuộc tỉnh Kon Tum
  6. ^ Nghị định 73-CP năm 1996 về việc thành lập các xã và thị trấn thuộc các huyện Kon Plông, Đắk Glei, Ngọc Hồi, Đắk Hà và thị xã Kon Tum, tỉnh Kon Tum
  7. ^ Nghị định 69/1998/NĐ-CP về việc thành lập các phường và xã thuộc thị xã Kon Tum và huyện Đắk Hà, tỉnh Kon Tum
  8. ^ Nghị định 13/2004/NĐ-CP về việc thành lập phường, xã thuộc thị xã Kon Tum và các huyện Kon Rẫy, Ngọc Hồi, Kon Plông, tỉnh Kon Tum
  9. ^ Quyết định 1900/2005/QĐ-BXD công nhận thị xã Kon Tum, tỉnh Kon Tum là đô thị loại III do Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành
  10. ^ Nghị định 74/2008/NĐ-CP điều chỉnh địa giới hành chính xã, thành lập xã thuộc huyện Sa Thầy, huyện Đắk Tô, thị xã Kon Tum, tỉnh Kon Tum
  11. ^ “Thông qua đề án thành lập TP Kontum”. Tuổi Trẻ. 
  12. ^ “Thành lập thành phố Kon Tum”. 
  13. ^ “Ngục Kon Tum”. Trang thông tin điện tử Kon Tum. 

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]