Edward IV của Anh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Edward IV
Edward4.jpg
Vua Anh
(lần thứ nhất)
Tại vị 4 tháng 3 năm 1461 – 3 tháng 10 năm 1470 (&0000000000000009.0000009 năm, &0000000000000182.000000182 ngày)[1]
Đăng quang 28 tháng 6 năm 1461
Tiền nhiệm Henry VI Vua hoặc hoàng đế
Kế nhiệm Henry VI Vua hoặc hoàng đế
Vua Anh
(lần thứ hai)
Tại vị 11 tháng 4 năm 1471 – 9 tháng 4 năm 1483
(&0000000000000011.00000011 năm, &0000000000000363.000000363 ngày)
Tiền nhiệm Henry VI Vua hoặc hoàng đế
Kế nhiệm Edward V Vua hoặc hoàng đế
Thông tin chung
Vương hậu
Hậu duệ
Tước hiệu Đức vua
Edward Plantagenet
Đức vua
Công tước xứ York
Bá tước xứ March
Chúa công Edward Plantagenet
Hoàng tộc Nhà York
Thân phụ Richard Plantagenet, Công tước thứ 3 của York
Thân mẫu Cecily Neville
Sinh 28 tháng 4, 1442(1442-04-28)
Rouen, Normandie
Mất 9 tháng 4, 1483 (40 tuổi)
Westminster
An táng Nhà nguyện St George, Windsor

Edward IV (28 tháng 4, 1442 – 9 tháng 4, 1483) là một vị vua nước Anh, trị vì lần thứ nhất từ ngày 4 tháng 3 năm 1461 đến ngày 3 tháng 10 năm 1470,[1][2] và lần thứ hai từ ngày 11 tháng 4 năm 1471 cho đến khi mất. Ông là vị vua đầu tiên của nhà York trong lịch sử Anh. Một nửa khoảng thời gian trị vì của ông được đánh dấu bằng sự kiện Các cuộc chiến tranh Hoa hồng, nhưng ông đã tiêu diệt mối nguy cơ từ Nhà Lancaster tại Trận Tewkesbury để trị vì đất nước trong hoà bình cho tới khi mất đột ngột. Trước khi trở thành vua, ông là Công tước xứ York thứ 4[3], Bá tước xứ March thứ 7, Bá tước Cambridge thứ 5, và Bá tước Ulster thứ 6. Ông cũng là Hiệp sĩ thứ 65 của Order of the Golden Fleece.

Trị vì[sửa | sửa mã nguồn]

Lên ngôi vua[sửa | sửa mã nguồn]

Edward Plantagenet chào đời tại Rouen, nước Pháp. Ông là con trai thứ hai của Richard Plantagenet, Bá tước thứ ba của York, người tuyên bố chủ quyền đối với ngai vàng nước Anh[4]. Mẹ ông là Cecily Neville[5]. Ông là người con trai lớn tuổi nhất trong số bốn người con trai của Richard sống tới tuổi trưởng thành. Trước khi cha qua đời, ông mang danh hiệu là Bá tước của March

Công tước xứ York là người kế thừa trực tiếp của nhà vua Henry VI trước khi hoàng tử của ông ta, Edward chào đời năm 1453[6]. Tuy nhiên bệnh thần kinh của nhà vua lại bộc phát, Richard do đó lãnh đạo Hội đồng chấp chính, và nhanh chóng thiết lập quyền lực của mình. Một cuộc tranh giành quyền lực nổ ra, đến năm 1455, Hoàng hậu Margeret xứ Anjou đã loại Richard của York khỏi vị trí đứng đầu hội đồng nhiếp chính. Tranh chấp quyền hành bùng phát thành xung đột vũ trang vào năm 1455. Trong trận St Albans lần thứ nhất, Richard đánh bại và giết chết đối thủ của mình, Edmund Beaufort, Công tước Somerset và kiểm soát nhà vua. Tuy nhiên vị hoàng hậu mạnh mẽ vẫn quyết tâm gầy dựng lại thế lực và phản công một lần nữa. Năm 1459, Margeret tuyên bố chống lại nhà York. Kết quả Công tước xứ York phải tháo chạy sang Icreland. Còn Edward, Salisbury cùng Bá tước Warwick chạy sang Calais.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă thePeerage.com - Person Page 10187. Truy cập 5-12-2009.
  2. ^ Biography of EDWARD IV - Archontology.org. Set sail on ngày 2 tháng 10 năm 1470 from England and took refuge in Burgundy; deposed as King of England on ngày 3 tháng 10 năm 1470. Truy cập 5-12-2009.
  3. ^ BBC Edward IV
  4. ^ Thủy tổ nhà York là Edmund của Langley, Công tước thứ nhất của York, con trai thứ tư của vua Edward III. Thủy tổ nhà Lancaster là John của Gaunt, con trai thứ ba của Edward III, do đó nhà Lancaster đứng trên nhà York trong danh sách kế thừa ngai vàng. Tuy nhiên, mẹ của Richard Plantagenet là Anne de Mortimer, hậu duệ nữ của Lionel Antwerp, Công tước xứ Clarence, con trai thứ hai của nhà vua Edward III. Sau cái chết của Hoàng tử đen thì Lionel là người con còn sống lớn tuổi nhất của nhà vua, nên vì thế hậu duệ của ông đứng trên gia tộc Lancaster trong danh sách thừa kế. Theo quy định thừa kế hiện nay, điều này là do không có nghĩa như vậy nhất định; tuy nhiên, nó cho phép Richard và sau đó Edward một danh nghĩa để tuyên bố giành ngai vàng.
  5. ^ Charles Ross, Edward IV (Berkeley, California: University of California Press, 1974), trang 3-7..
  6. ^ Edward của Westminster, Hoàng tử xứ Wales

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]