Đây là một bài viết cơ bản. Nhấn vào đây để biết thêm thông tin.

Elvis Presley

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm

Elvis Presley
Elvis Presley promoting Jailhouse Rock.jpg
Presley trong một bức ảnh chụp cho bộ phim năm 1957 Jailhouse Rock
SinhElvis Aaron Presley
(1935-01-08)8 tháng 1 năm 1935
Tupelo, Mississippi, Hoa Kỳ
Mất16 tháng 8 năm 1977(1977-08-16) (42 tuổi)
Memphis, Tennessee, Hoa Kỳ
Nguyên nhân mấtĐau tim
Nơi an nghỉGraceland, Memphis, Tennessee
35°2′46″B 90°1′23″T / 35,04611°B 90,02306°T / 35.04611; -90.02306
Tên khácElvis
Học vịTrường trung học Humes
Nghề nghiệp
Phối ngẫu
Priscilla Beaulieu
(cưới 1967⁠–⁠1973)
Con cáiLisa Marie Presley
Người thânRiley Keough (cháu gái)
Giải thưởngPresidential Medal of Freedom (ribbon).svg Huân chương Tự do của Tổng thống (2018)
Sự nghiệp âm nhạc
Thể loại
Nhạc cụ
Năm hoạt động1946–1977
Hãng đĩa
Hợp tác với
Binh nghiệp
Phục vụHoa Kỳ
ThuộcQuân đội Hoa Kỳ
Năm tại ngũ1958–1960
Cấp bậcArmy-USA-OR-05.svg Trung sĩ
Đơn vịĐại đội sở chỉ huy, Tiểu đoàn xe tăng hạng trung 1, Trung đoàn thiết giáp 32, Sư đoàn thiết giáp 3[1]
Khen thưởngArmy Good Conduct Medal ribbon.svg Huy chương Hạnh kiểm tốt
Chữ ký
Elvispresley-logo.svg

Elvis Aaron Presley (8 tháng 1 năm 1935 – 16 tháng 8 năm 1977), hay còn được gọi đơn giản là Elvis, là một nam ca sĩ, diễn viên người Mỹ. Ông được coi là một trong những biểu tượng đại chúng quan trọng nhất của thế kỷ 20 và thường được mệnh danh là "Ông hoàng nhạc Rock and Roll". Với kỹ thuật biểu diễn đầy khiêu gợi cộng với phong cách diễn dịch bài hát tràn đầy năng lượng, cùng sự kết hợp độc đáo bị ảnh hưởng bởi vấn nạn phân biệt chủng tộc trong một thời đại đầy biến động về sắc tộc, nam ca sĩ đã gặt hái được cả thành công vang dội lẫn tranh cãi gay gắt.

Presley sinh ra ở Tupelo, Mississippi và chuyển đến Memphis, Tennessee cùng gia đình khi ông 13 tuổi. Sự nghiệp âm nhạc của ông bắt đầu tại đây vào năm 1954, Presley thu âm tại Sun Records cùng với nhà sản xuất Sam Phillips, người muốn mang âm nhạc của người Mỹ gốc Phi đến với đông đảo khán giả đại chúng hơn. Presley, với vai trò tay guitar acoustic đệm, cùng với tay guitar chính Scotty Moore và tay bass Bill Black, là những người tiên phong cho rockabilly, một sự kết hợp giữa nhạc đồng quêR&B. Năm 1955, tay trống D. J. Fontana tham gia hoàn thành đội hình tứ tấu kinh điển của Presley và RCA Victor đã mua lại hợp đồng của ông trong một thỏa thuận do Đại tá Tom Parker, người sẽ quản lý Presley trong hơn hai thập kỷ sắp xếp. Đĩa đơn đầu tiên của Presley tại RCA, "Heartbreak Hotel", được phát hành vào tháng 1 năm 1956 và trở thành bản hit số một tại Hoa Kỳ. Với hàng loạt lần xuất hiện thành công trên truyền hình và các kỷ lục đứng đầu bảng xếp hạng, ông trở thành nhân vật hàng đầu của thể loại nhạc rock and roll mới nổi.

Tháng 11 năm 1956, Presley ra mắt bộ phim đầu tay Love Me Tender. Thực hiện nghĩa vụ quân sự năm 1958, Presley bắt đầu lại sự nghiệp của mình hai năm sau đó với một số sản phẩm thành công nhất về mặt thương mại của mình. Ông đã tổ chức một vài buổi hòa nhạc và được sự hướng dẫn của Parker, tuy vậy, ông đã dành phần lớn thời gian của những năm 1960 để đóng các bộ phim Hollywoodalbum nhạc phim, hầu hết chúng đều bị chỉ trích gay gắt. Năm 1968, sau 7 năm tạm nghỉ các buổi biểu diễn trực tiếp, ông trở lại sân khấu trong chương trình đặc biệt Elvis, dẫn đến việc kéo dài thời gian biểu diễn tại buổi hòa nhạc ở Las Vegas và một chuỗi các chuyến lưu diễn có doanh thu cao. Năm 1973, Presley tổ chức buổi hòa nhạc đầu tiên của một nghệ sĩ solo được phát sóng trên toàn thế giới, Aloha from Hawaii. Sau nhiều năm lạm dụng thuốc theo toa đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của ông, ông đột ngột qua đời vào năm 1977 tại điền trang Graceland ở tuổi 42.

Với sự vươn lên từ nghèo khó để trở thành một ngôi sao nổi tiếng, thành công của Presley dường như trở thành hình ảnh thu nhỏ cho Giấc mơ Mỹ. Ông là nghệ sĩ solo bán đĩa nhạc chạy nhất mọi thời đại và thành công về mặt thương mại ở nhiều thể loại nhạc, bao gồm pop, đồng quê, R&B, adult contemporaryphúc âm. Ông đã giành được ba giải Grammy, nhận được Giải Grammy Thành tựu trọn đời ở tuổi 36 và đã được giới thiệu vào nhiều hội trường âm nhạc danh tiếng. Presley nắm giữ một số kỷ lục; nhiều album được chứng nhận vàng và bạch kim nhất từ RIAA, nhiều album nhất được xếp hạng trên Billboard 200, nhiều album quán quân nhất của một nghệ sĩ solo trên UK Albums Chart và nhiều đĩa đơn quán quân nhất trên UK Singles Chart. Năm 2018, Presley được Donald Trump truy tặng Huân chương Tự do Tổng thống.

Cuộc đời và sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

1935–1953: Những năm đầu đời[sửa | sửa mã nguồn]

Thời thơ ấu ở Tupelo[sửa | sửa mã nguồn]

Nơi sinh của Presley tại Tupelo, Mississippi

Elvis Aaron Presley sinh ngày 8 tháng 1 năm 1935 tại Tupelo, Mississippi, là con của Vernon Elvis (10 tháng 4 năm 1916 - 26 tháng 6 năm 1979) và Gladys Love (nhũ danh Smith; 25 tháng 4 năm 1912 - 14 tháng 8 năm 1958), Presley sống trong một ngôi nhà nhỏ hai phòng mà cha ông đã xây dựng trước đó.[2] Người anh em song sinh của Elvis, Jesse Garon Presley, được sinh ra trước anh 35 phút, trong tình trạng chết lưu.[3] Presley trở nên thân thiết với cả cha lẫn mẹ và dần hình thành một mối quan hệ đặc biệt thân thiết với mẹ của mình. Gia đình ông tham gia Hội chúng của Đức Chúa Trời, nơi ông tìm thấy nguồn cảm hứng âm nhạc ban đầu của mình.[4]

Cha của Presley, Vernon, là người gốc Đức[5] hoặc Scotland.[6] Qua mẹ của mình, Presley là người Scotland gốc Ireland, với một số tổ tiên là người Pháp Norman.[7] Mẹ ông, Gladys, và những người còn lại trong gia đình, gần như tin rằng bà cố của bà, Morning Dove White, là người Cherokee;[8][9] điều này đã được xác nhận bởi Riley Keough, cháu gái của Elvis vào năm 2017.[10][11] Elaine Dundy, trong cuốn tiểu sử của mình, đã ủng hộ quan điểm này[12]—mặc dù một nhà nghiên cứu phả hệ đã tranh luận về nó trên nhiều cơ sở.[13][a] Gladys được người thân và bạn bè coi như thành viên xuyên suốt trong gia đình Presley.

Vernon chuyển sang làm công việc khác.[16][17] Gia đình ông thường dựa vào sự giúp đỡ của hàng xóm và trợ cấp lương thực của chính phủ. Năm 1938, họ mất nhà sau khi Vernon bị kết tội gian lận séc do chủ đất và cũng là người chủ của ông tố cáo. Ông bị bỏ tù tám tháng, trong khi Gladys và Elvis chuyển đến sống với họ hàng.[4]

Vào tháng 9 năm 1941, Presley vào học lớp một tại East Tupelo Consolidated, nơi các giáo viên coi ông là "học sinh trung bình".[18] Ông được khuyến khích tham gia một cuộc thi hát sau khi gây ấn tượng với giáo viên của mình bằng phần trình diễn bài hát đồng quê của Red Foley "Old Shep" trong các buổi cầu nguyện buổi sáng. Cuộc thi được tổ chức tại Mississippi–Alabama Fair and Dairy Show vào ngày 3 tháng 10 năm 1945, là buổi biểu diễn đầu tiên của ông trước công chúng. Presley lúc đó 10 tuổi ăn mặc như một chàng cao bồi; ông đứng trên ghế để micrô và thể hiện lại "Old Shep". Ông xếp chung cuộc ở vị trí thứ năm.[19] Vài tháng sau, Presley nhận được cây đàn guitar đầu tiên trong ngày sinh nhật của mình; ông đã hy vọng vào một cái gì đó khác—một chiếc xe đạp hoặc một khẩu súng trường. Một năm sau, ông bắt đầu học chơi guitar căn bản từ hai người chú của mình và mục sư mới tại nhà thờ của gia đình. Presley nhớ lại, "Tôi cầm guitar, quan sát mọi người một chút và bắt đầu học chơi. Nhưng tôi sẽ không bao giờ hát trước đám đông. Tôi rất ngại về điều đó."[20]

Tháng 9 năm 1946, Presley vào học lớp sáu trong ngôi trường mới, Milam; ông bị coi như là một kẻ cô độc. Một năm sau, ông bắt đầu mang guitar đến trường hàng ngày. Ông chơi và hát trong giờ ăn trưa, và thường bị trêu chọc là một đứa trẻ "rác rưởi" chơi nhạc đồi trụy. Trong lúc đó, gia đình Presley đang sống trong một khu phố phần lớn là người da đen.[21] Presley là một tín đồ cuồng nhiệt của chương trình Mississippi Slim trên đài phát thanh WELO. Ông bị em trai của Slim, một trong những bạn học của Presley, miêu tả là "phát cuồng vì âm nhạc" và thường dẫn ông vào nhà ga. Slim hướng dẫn guitar cho Presley bằng việc trình diễn các kỹ thuật hợp âm.[22] Khi Presley được mười hai tuổi, Slim đã lên lịch cho ông hai buổi biểu diễn trực tiếp trên sóng truyền hình. Presley đã vượt qua sự sợ hãi sân khấu lần đầu tiên, và đã thành công trong buổi biểu diễn thứ hai vào tuần sau.[23]

Thời thanh thiếu niên ở Memphis[sửa | sửa mã nguồn]

Vào tháng 11 năm 1948, gia đình chuyển đến Memphis, Tennessee. Sau khi sống gần một năm trong ngôi nhà trọ, họ được cấp một căn hộ hai phòng ngủ trong khu nhà ở công cộng được gọi là Lauderdale Courts.[24]

Di sản[sửa | sửa mã nguồn]

Tôi biết anh ấy đã sáng tạo ra dòng nhạc rock and roll, nhưng ... đó không phải là lý do tại sao anh ấy được tôn thờ như một vị thần ngày nay. Anh ấy được tôn thờ như vậy vì ngoài việc sáng tạo ra rock and roll, anh ấy còn là ca sĩ ballad vĩ đại nhất bên cạnh Frank Sinatra—sự trong sáng trong tâm hồn và sự gợi cảm khó cưỡng của anh vẫn còn kích thích các hormone và sự cuồng nhiệt của hàng triệu phụ nữ trên toàn thế giới.

Robert Christgau
24 tháng 12 năm 1985[25]

Sự nổi tiếng của Presley vào năm 1956 đã làm thay đổi nền âm nhạc đại chúng và có ảnh hưởng lớn ra ngoài văn hóa đại chúng.[26] Là chất xúc tác cho cuộc cách mạng văn hóa rock and roll, ông không chỉ là trung tâm trong việc định hình nó là một thể loại âm nhạc mà còn biến nó trở thành một biểu tượng văn hóa và nổi loạn của thanh niên thời bấy giờ.[27] Với nguồn gốc đa chủng tộc của Presley—việc rock and roll chiếm vị trí trọng tâm trong nền văn hóa chính thống Mỹ đã tạo điều kiện cho sự chấp nhận và đánh giá cao đối với văn hóa người da đen.[28] Về vấn đề này, Little Richard nói về Presley, "Anh ấy là một nhà tiên phong. Elvis còn là một may mắn. Họ sẽ cản trở bước tiến của âm nhạc da đen. Nhưng anh ấy đã mở ra cánh cửa cho âm nhạc này."[29] Al Green đồng tình: "Anh ấy là người phá băng cho tất cả chúng tôi."[30] Tổng thống Jimmy Carter nhận xét về di sản của ông vào năm 1977: "Âm nhạc và tính cách của ông, sự kết hợp giữa phong cách đồng quê da trắng với âm điệu da đen và blues, đã làm thay đổi vĩnh viễn bộ mặt văn hóa đại chúng Hoa Kỳ. Ông rất vĩ đại, và ông còn là một biểu tượng đối với mọi người trên thế giới về sức sống, sự nổi loạn và sự hài hước của đất nước này."[31] Presley cũng báo trước cho sự mở rộng phạm vi ảnh hưởng của người nổi tiếng trong thời đại truyền thông đại chúng: ở tuổi 21, trong vòng một năm kể từ lần đầu tiên xuất hiện trên sóng truyền hình Mỹ, ông đã được coi là một trong những người nổi tiếng nhất thế giới.[32]

Tên tuổi, hình ảnh và giọng hát của Presley được công nhận trên toàn cầu.[33] Presley đã truyền cảm hứng cho một nhóm những người bắt chước ông.[34] Trong các cuộc thăm dò và khảo sát, ông được công nhận là một trong những nghệ sĩ âm nhạc đại chúng quan trọng và có ảnh hưởng nhất đối với người Mỹ.[b] Nhà soạn nhạc và nhạc trưởng người Mỹ Leonard Bernstein nói rằng, "Elvis Presley là lực lượng văn hóa vĩ đại nhất trong thế kỷ XX. Ông ấy đã làm thay đổi mọi thứ—âm nhạc, ngôn ngữ, quần áo. Đó là một cuộc cách mạng xã hội hoàn toàn mới—những năm sáu mươi bắt nguồn từ nó."[42] John Lennon nói rằng "Không có gì thực sự ảnh hưởng đến tôi cho đến khi Elvis xuất hiện."[43] Bob Dylan mô tả cảm giác lần đầu tiên nghe Presley là "giống như chuẩn bị ra khỏi tù".[30]

Ngôi sao của Presley trên Đại lộ Danh vọng Hollywood tại 6777 Hollywood Blvd

Vào dịp kỷ niệm 25 năm ngày mất của Presley, tờ The New York Times khẳng định: "Những kẻ bắt chước bất tài cùng những bức họa nhung đen có thể biến những hình ảnh về ông trở thành những ký ức xa vời và xấu xí. Nhưng trước khi Elvis gây vào nghiện ngập, ông lại là một con người hoàn toàn đối nghịch: một lực lượng văn hóa chân chính. ... Những bước đột phá của Elvis không được đánh giá đúng mức trong thời kỳ rock-and-roll này, âm nhạc hard-rock cùng phong cách nổi loạn của ông đã đạt được thành công lớn."[44] Không chỉ những thành tựu mà cả những lần gây tranh cãi của Presley, được một số nhà văn hóa xem như làm tăng thêm giá trị cho di sản của ông, như trong mô tả này của Greil Marcus:

Elvis Presley là một hình mẫu tối cao trong cuộc sống của người Mỹ, một người mà sự hiện diện của họ, bất kể tầm thường hay dễ đoán đến như thế nào, đều không có sự so sánh thực sự. ... Elvis đã nổi lên như một nghệ sĩ vĩ đại, một rocker vĩ đại, một soái ca vĩ đại, một trái tim vĩ đại, một biểu tượng vĩ đại của tiềm năng, một con người tốt vĩ đại, và đúng vậy, một người Mỹ vĩ đại.[45]

Thành tựu[sửa | sửa mã nguồn]

Cho đến hiện tại, Presley vẫn là nghệ sĩ solo bán đĩa nhạc chạy nhất,[46] với doanh thu ước tính từ 600 triệu đến 1 tỷ đĩa.[47][48]

Presley giữ kỷ lục cho hầu hết các bài hát lọt vào top 40—115[49][50][51] và top 100 của Billboard: 152 theo nhà thống kê Joel Whitburn[52][51] và 139 theo người viết tiểu sử Adam Victor.[50][51] Thứ hạng của Presley trong top 10 và các bản hit quán quân tùy thuộc vào cách chia những đĩa đơn hai mặt như "Hound Dog/Don't Be Cruel" và "Don't/I Beg of You" thành các đĩa đơn riêng biệt, trước khi Billboard thống nhất chúng lại thành một đĩa đơn khi xếp hạng trên Hot 100.[53] Theo phân tích của Whitburn, Presley giữ kỷ lục với 38 đĩa đơn, sánh ngang với Madonna;[49] theo đánh giá hiện tại của Billboard, ông đứng thứ hai với 36 đĩa đơn.[54] Whitburn và Billboard đồng tình rằng The Beatles giữ kỷ lục về nhiều bản hit quán quân nhất với 20, Mariah Carey đứng thứ hai với 18. Whitburn xếp Presley đứng thứ hai với 18;[49] Billboard xếp ông đứng thứ ba với 17.[55] Presley vẫn giữ kỷ lục có nhiều tuần trụ ở vị trí số một nhất: 80 tuần, theo Whitburn và Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll;[56][57] đồng hạng với Carey là 79 tuần theo Billboard.[58][59] Ông giữ kỷ lục về nhiều bản hit quán quân nhất tại Anh với 21, và top 10 với 76.[60][61]

Với tư cách là một nghệ sĩ bán album, Presley được Billboard ghi nhận với kỷ lục có nhiều album nhất được xếp hạng trên Billboard 200: 129, bỏ xa vị trí thứ hai của Frank Sinatra là 82.[62] Ông cũng giữ kỷ lục về thời gian ở vị trí số một lâu nhất trên Billboard 200: 67 tuần. Trong năm 2015 và 2016, hai album có sự góp giọng của Presley với sự hòa âm của Dàn nhạc giao hưởng hoàng gia, If I Can DreamThe Wonder of You, đều đạt vị trí quán quân tại Vương quốc Anh. Điều này đã mang lại cho ông một kỷ lục mới cho những album đứng đầu nhiều nhất tại Vương quốc Anh của một nghệ sĩ solo với 13, và nối dài kỷ lục trong khoảng thời gian dài nhất giữa các album quán quân của bất kỳ nghệ sĩ nào—Presley lần đầu tiên đứng đầu bảng xếp hạng âm nhạc Anh vào năm 1956 với album đầu tay mang tên mình.[63]

Tính đến năm 2020, Hiệp hội Công nghiệp Thu âm Hoa Kỳ (RIAA) ghi nhận Presley với doanh số bán album được chứng nhận là 146,5 triệu tại Hoa Kỳ, đứng thứ ba mọi thời đại sau The Beatles và Garth Brooks.[64] Anh giữ kỷ lục cho hầu hết các album vàng (101, gần gấp đôi so với vị trí thứ hai là 51 của Barbra Streisand)[65] và nhiều album bạch kim nhất (57).[66] Với 25 album đa bạch kim, ông đứng thứ hai sau The Beatles (26).[67] Tổng cộng có 197 lần được chứng nhận album của ông (trong đó có một chứng nhận kim cương), bỏ xa người đứng thứ hai The Beatles là 122.[68] Ông có đĩa đơn vàng nhiều thứ ba (54, sau DrakeTaylor Swift),[69] và đĩa đơn bạch kim nhiều thứ tám (27).[70] Năm 2012, loài nhện Paradonea presleyi đã được đặt theo tên của Presley nhằm vinh danh ông.[71] Năm 2018, Tổng thống Donald Trump đã truy tặng Huân chương Tự do Tổng thống cho Presley.[72]

Danh sách đĩa nhạc[sửa | sửa mã nguồn]

Có một số lượng lớn các bản thu âm đã được phát hành dưới tên của Presley. Tổng số bản thu chính ban đầu của ông có nhiều ứng tính khác nhau là 665[50] và 711.[73] Sự nghiệp bắt đầu và đến khi ông thành công nhất trong thời đại mà đĩa đơn là phương tiện thương mại chính của nhạc pop. Trong trường hợp các album của ông, sự phân biệt giữa các bản thu âm phòng thu "chính thức" và những hình thức khác thường bị bỏ qua. Trong hầu hết những năm 1960, sự nghiệp âm nhạc của ông tập trung chủ yếu vào các album nhạc phim. Vào những năm 1970, các bản LP được quảng bá rầm rộ và bán chạy nhất của ông thường là những album hòa nhạc.

Danh sách phim[sửa | sửa mã nguồn]

Phim đã đóng
Chương trình hòa nhạc truyền hình đặc biệt

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Trong cuốn Elvis and Gladys của mình, Dundy cũng nói rằng bà cố của Presley, Nancy Burdine Tackett là người Do Thái, trích dẫn người em họ thứ ba của Presley, Oscar Tackett.[14] Tuy nhiên, không có bằng chứng nào cho thấy gia đình Presley từng chia sẻ về việc này và nhà nghiên cứu phả hệ người Do Thái Nate Bloom đã thách thức lời kể của người anh em họ, mà ông gọi là một "câu chuyện hoang đường".[15]
  2. ^ VH1 xếp Presley ở vị trí thứ 8 trong số "100 nghệ sĩ vĩ đại nhất của Rock & Roll" vào năm 1998.[35] BBC xếp ông ở vị trí thứ 2 trong danh sách "Giọng ca của thế kỷ" vào năm 2001.[36] Rolling Stone xếp ông vào vị trí thứ 3 trong danh sách "50 nghệ sĩ vĩ đại nhất mọi thời đại" vào năm 2004.[37] CMT xếp ông ở vị trí thứ 15 trong số "40 người đàn ông vĩ đại nhất trong làng nhạc đồng quê" vào năm 2005.[38] Discovery Channel đã xếp ông vào vị trí thứ 8 trong danh sách "Người Mỹ vĩ đại nhất" năm 2005.[39] Variety đã đưa ông vào top 10 trong số "100 biểu tượng của thế kỷ" vào năm 2005.[40] The Atlantic xếp ông ở vị trí thứ 66 trong số "100 nhân vật có ảnh hưởng nhất trong lịch sử nước Mỹ" vào năm 2006.[41]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Presley, Elvis Aron; DD 214: Armed Forces of the United States Report of Transfer or Discharge, Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, 5 tháng 3 năm 1960
  2. ^ Guralnick & Jorgensen 1999, tr. 3.
  3. ^ “19 celebrities you didn't know were twins”. CBS News. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2021.
  4. ^ a ă Guralnick 1994, tr. 12–14.
  5. ^ Kamphoefner 2009, tr. 33.
  6. ^ Dundy 2004, tr. 60.
  7. ^ Dundy 2004, tr. 13, 16, 20–22, 26.
  8. ^ Dundy 2004, tr. 301.
  9. ^ Nash 2005, tr. 2, 188.
  10. ^ “I had one great grandma who was creek and one who was full blood Cherokee”. Twitter. 19 tháng 7 năm 2017. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2021.
  11. ^ Keogh, Pamela Clarke (2008). Elvis Presley: The Man. The Life. The Legend (bằng tiếng Anh). Simon and Schuster. ISBN 978-1-4391-0815-4. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2021.
  12. ^ Dundy 2004, tr. xv, 13, 16.
  13. ^ VOA 2009.
  14. ^ Dundy 2004, tr. 21.
  15. ^ Bloom 2010.
  16. ^ Guralnick 1994, tr. 11–12, 23–24.
  17. ^ Victor 2008, tr. 419.
  18. ^ Guralnick 1994, tr. 15–16.
  19. ^ Guralnick 1994, tr. 17–18.
  20. ^ Guralnick 1994, tr. 23.
  21. ^ Guralnick 1994, tr. 23–26.
  22. ^ Guralnick 1994, tr. 19–21.
  23. ^ Dundy 2004, tr. 95–96.
  24. ^ Guralnick 1994, tr. 32–33.
  25. ^ Christgau 1985.
  26. ^ Collins 2002.
  27. ^ Sadie 1994, tr. 638.
  28. ^ Bertrand 2000, tr. 94.
  29. ^ Rodman 1996, tr. 193.
  30. ^ a ă Victor 2008, tr. 356.
  31. ^ Woolley & Peters 1977.
  32. ^ Arnett 2006, tr. 400.
  33. ^ Doss 1999, tr. 2.
  34. ^ Lott 1997, tr. 192.
  35. ^ VH1 1998.
  36. ^ BBC News 2001.
  37. ^ Rolling Stone 2004.
  38. ^ CMT 2005.
  39. ^ Discovery Channel 2005.
  40. ^ Variety.com 2005.
  41. ^ Atlantic 2006.
  42. ^ Keogh 2004, tr. 2.
  43. ^ Davies 1996, tr. 19.
  44. ^ New York Times 2002.
  45. ^ Marcus 1982, tr. 141–42.
  46. ^ Kennedy & Gadpaille 2017, tr. 188.
  47. ^ Bennet 2017.
  48. ^ CNN 2017.
  49. ^ a ă â Whitburn 2010, tr. 875.
  50. ^ a ă â Victor 2008, tr. 438.
  51. ^ a ă â Trust, Gary (1 tháng 1 năm 2019). “Elvis Presley Earns Highest-Charting Billboard Hot 100 Hit Since 1981 as 'Blue Christmas' Jingles In at No. 40”. Billboard. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2021.
  52. ^ Hilburn 2007.
  53. ^ Whitburn cho biết Billboard thực tế coi bốn bài hát trong đĩa đơn "Don't Be Cruel/Hound Dog" và "Don't/I Beg of You" là riêng biệt. Ông coi mỗi mặt của đĩa đơn từng là quán quân (bảng xếp hạng doanh số của Billboard có "Don't Be Cruel" đứng ở vị trí số một trong năm tuần, sau đó là "Hound Dog" trong sáu tuần) và "I Beg of You" là một đĩa đơn top 10, vì nó đạt vị trí thứ tám trên bảng xếp hạng Top 100 cũ. Billboard hiện coi cả hai đĩa đơn là hợp nhất, bỏ qua hoàn toàn sự phân chia doanh số trước đây của đĩa đơn và bảng xếp hạng Top 100 cũ. Do đó, Whitburn phân tích bốn bài hát mà trong đó có ba bài hát số một. Billboard hiện tuyên bố rằng họ chỉ coi có hai đĩa đơn quán quân và tổng cộng hai top 10, làm mất đi sự hiện diện riêng biệt trên bảng xếp hạng trước đây của "Hound Dog" và "I Beg of You".
  54. ^ Hasty 2008.
  55. ^ Moody 2008.
  56. ^ Whitburn 2010, tr. 876.
  57. ^ RRHF 2010.
  58. ^ Bronson 1998.
  59. ^ Trust 2010.
  60. ^ everyHit.com 2010a.
  61. ^ everyHit.com 2010b.
  62. ^ Trust 2015.
  63. ^ Sexton 2016.
  64. ^ RIAA 2020a.
  65. ^ RIAA 2020b.
  66. ^ RIAA 2020c.
  67. ^ RIAA 2020d.
  68. ^ Lewis 2017.
  69. ^ RIAA 2020e.
  70. ^ RIAA 2020f.
  71. ^ Miller, Jeremy; Griswold, Charles; Scharff, Nikolaj; Rezac, Milan; Szuts, Tamas; Marhabaie, Mohammad (18 tháng 5 năm 2012). “The velvet spiders: an atlas of the Eresidae (Arachnida, Araneae)”. ZooKeys (bằng tiếng Anh) (195): 1–144. doi:10.3897/zookeys.195.2342. ISSN 1313-2970. PMC 3361087. PMID 22679386.
  72. ^ BBC 2018.
  73. ^ Feeney 2010.

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]