Sáu cõi luân hồi

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Lục đạo)
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Tác phẩm "Bánh xe luân hồi" tại tu viện Sera, Tây Tạng.

Sáu cõi luân hồi (tiếng Phạn: Kamadhatu) là thuật ngữ trong Phật giáo dùng để chỉ về những cõi luân hồi của chúng sinh sẽ tái sinh vào sau khi chết. 6 cõi luân hồi bao gồm:

  • Cõi trời (tiếng Phạn: deva)
  • Cõi thần (tiếng Phạn: asura)
  • Cõi người (tiếng Phạn: manussa)
  • Cõi súc sinh (tiếng Phạn: tiracchānayoni)
  • Cõi ngạ quỷ (quỷ đói) (tiếng Phạn: petta)
  • Cõi địa ngục (tiếng Phạn: niraya).

Đặc điểm chung của các cõi luân hồi là vô thường. Ngoài 6 cõi này ra còn có 5 cõi khác nữa là Phật, Bồ Tát, Duyên Giác, Thanh Văn và một cõi đặc biệt là cõi Cực Lạc, tất cả những này không còn luân hồi, những cõi này vô cùng hạnh phúc chỉ dành cho những chúng sinh có sự tu tập rất cao qua vô số kiếp trong quá khứ mới có thể tái sinh vào 5 cõi này.

Theo quan điểm Phật giáo, tùy vào nghiệp của chúng sinh (những thực thể có ý thức, cảm giác, có sự sống) mà sau khi chết, chúng sinh đó có thể tồn tại dưới dạng thân trung ấm một thời gian (nhiều tài liệu cho rằng thời gian tối đa là 49 ngày). Truyền thống Phật giáo Therevada lại khẳng định cho rằng không có thân trung ấm, chúng sinh sẽ tái sinh ngay sau khi chết rồi tái sinh vào một trong 6 cõi với cuộc đời mới. Lúc này các hoạt động cầu siêu, thờ cúng, chăm sóc phần mộ hoàn toàn không còn có ý nghĩa gì đối với người chết đã tái sinh. Còn những chúng sinh đã nhập niết bàn thì sẽ không phải luân hồi sau khi chết nữa.

Các cõi[sửa | sửa mã nguồn]

Cõi trời[sửa | sửa mã nguồn]

Cõi trời là cõi của hạnh phúc. Mặt không tốt của cõi này là mọi thứ quá tuyệt vời, khiến cho chúng sinh cõi trời chỉ biết hưởng thụ mà bỏ quên việc tu tập giải thoát. Do vậy. họ dần mất đi những phúc báo mà họ đã tích lũy từ các kiếp trước nên khi hết phúc họ lại tái sinh vào các cõi khác thấp hơn.

Những chúng sinh ở cõi trời thường sống rất lâu nhưng vẫn có tuổi thọ, hiểu biết được rất nhiều nhưng không phải tất cả, có nhiều quyền phép nhưng không phải vô biên. Vì vậy, cõi trời trong Phật Giáo khác hẳn với khái niệm Thiên Đàng trong văn hóa phương Tây. Cõi trời được phân chia thành nhiều tầng, khác nhau ở mức độ hạnh phúc và tuổi thọ. Tùy thuộc vào nghiệp mà chúng sinh sẽ được sinh vào tầng cao hay thấp. 

Cõi thần[sửa | sửa mã nguồn]

Cõi thần (A-tu-la) là cõi của các chúng sinh có tuổi thọ và hạnh phúc hơn cõi người nhưng không bằng cõi trời và phúc báu cũng ít hơn cõi trời. Họ là những chúng sinh có không ít phúc, làm nhiều việc thiện nhưng bản tính còn rất hung dữ và nóng nảy.

Cõi người[sửa | sửa mã nguồn]

Cõi người là cõi của con người. Sự tái sinh vào cõi này được cho là có lợi nhất trong tất cả các cõi luân hồi về mặt tu hành giải thoát. Sự hạnh phúc và tuổi thọ của cõi người đều nằm ở khoảng giữa so với những cõi khác.Cõi người được xem là có nhiều điều thuận lợi vì chúng sinh cõi người dễ nghe và làm theo chánh pháp. Chúng sinh ở cõi súc sinh, ngạ quỷ và địa ngục chịu nhiều đau khổ chỉ có thể chịu đựng chứ không thể tự vươn lên.

Cuộc sống ở cõi thần có nhiều bạo lực nên cũng không thể làm theo chánh pháp, còn phần lớn chúng sinh ở cõi trời chỉ biết hưởng thụ phúc báo của họ mà quên đi việc tu tập. Không giống các cõi khác, đơn thuần là hạnh phúc hay đau khổ, tại cõi người, con người có thể trải nghiệm những cảm giác hạnh phúc nhất cho đến đau khổ nhất tùy vào nghiệp của họ. Việc tái sinh làm con người là một sự hiếm hoi, Phật đã ví cơ hội được làm người giống như một con rùa mù trăm năm mới nổi lên một lần và chui đầu được vào một khúc cây có lỗ thủng nổi lênh đênh trên biển. 

Việc tái sinh vào cõi người được cho là rất lợi ích nếu như biết sống đúng cách nhưng chúng sinh cõi người thường lãng phí thời gian vào các nhu cầu vật chất, thú vui của cuộc sống, đôi lúc có hành động và ý nghĩ không tốt gây nên nhiều việc ác nên phần lớn sau khi chết, chúng sinh cõi người thường tái sinh vào các cõi khác thấp hơn. Ở những cõi thấp hơn cõi người, chúng sinh sẽ rất khó khăn để tích lũy đủ phúc báu để có thể tái sinh làm người nên có thể sẽ phải mất thêm nhiều kiếp như vậy nữa thì mới có cơ hội tái sinh lại làm người.

Cõi súc sinh[sửa | sửa mã nguồn]

Cõi súc sinh bao gồm các động vật, côn trùng, vi sinh vật trừ con người. Phật cho rằng, tất cả các chúng sinh đều có Phật tính và do đó đều có khả năng tự giải thoát. Có những động vật có thể đã từng là người thân của chúng ta ở những kiếp trước. Vì vậy, con người chúng ta không nên sát sinh.

Cõi ngạ quỷ[sửa | sửa mã nguồn]

Những chúng sinh ở trong cõi ngạ quỷ (quỷ đói) được biết đến như là những quỷ đói hoặc ma đói bởi vì họ luôn bị đói khát nhưng lại không thể ăn được. Con người không thể nhìn thấy chúng sinh trong cõi ngạ quỷ nhưng thường bị chúng quấy nhiễu.

Ngạ quỷ được chia thành nhiều loại, một số loại ngạ quỷ có thể ăn được một ít, nhưng rất khó tìm đồ ăn thức uống. Số khác có thể tìm được đồ ăn, nhưng rất khó nuốt. Một số khác nữa khi ăn vào thì đồ ăn biến thành lửa khi họ nuốt vào. Cũng có trường hợp đồ ăn và thức uống biến mất ngay trước mắt họ khi họ tìm thấy. Vì vậy, ngạ quỷ luôn luôn đói. Tại các chùa thường cúng thí thực cho quỷ đói vào buổi chiều.

Cõi địa ngục[sửa | sửa mã nguồn]

Địa ngục là cõi hoàn toàn đau khổ, là nơi cho những chúng sinh bị đày đọa do tạo các nghiệp xấu, ác của mình đã tạo ra. Có thể bị đày đọa đến mức độ cảm giác như đã chết, nhưng chúng sinh sau đó lại được phục hồi và bị đày đọa tiếp. Theo các tài liệu chính thống thì việc bị đày đọa là do quỷ sai hoặc các chúng sinh khác trong địa ngục thực hiện. Mặc dù, thời gian ở trong địa ngục không kéo dài vô tận nhưng thời gian đó thường rất lâu. Địa ngục theo cách nhìn của Phật giáo rất khác so với các tôn giáo khác. Theo các tài liệu được ghi chép lại, chúng sinh khi tái sinh vào địa ngục chịu sự phán xét của các vị diêm vương rồi bị đày đoạ.

Việc đọa vào cõi địa ngục phụ thuộc hoàn toàn vào nghiệp xấu, ác của chúng sinh đó, khi đã trả hết nghiệp, chúng sinh sẽ tái sinh vào các cõi khác cao hơn. Địa ngục cũng phân chia thành nhiều tầng, khác nhau về mức độ đày đọa. Con người không thể nhìn thấy chúng sinh trong địa ngục. Hiện nay, có nhiều mô tả khác nhau về sự phân chia các tầng cũng như hình thức đau khổ ở các tầng. Địa ngục thống khổ cùng cực là địa ngục A-Tỳ theo kinh điển ghi chép lại.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]