Nhà Bonaparte

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
House of Bonaparte
tiếng Pháp: Maison Bonaparte
Italian and Corsican: Casa di Buonaparte
Pháp Gia đình Hoàng gia
Coat of Arms of Napoleon I, Emperor of the French
Coat of arms assumed by Emperor Napoleon I
Quốc giaĐệ Nhất Đế chế Pháp Đệ Nhất Đế chế Pháp & Đệ Nhị Đế chế Pháp
Flag of the Napoleonic Kingdom of Italy.svg Vương quốc Italy
Bandera de España 1808-1813.svg Vương quốc Tây Ban Nha
Flag of the Netherlands.svg Vương quốc Hà Lan
Vương quốc Napoli Vương quốc Naples
Bản mẫu:Country data Westphalia Vương quốc Westphalia
Bandiera Elba.svg Thân vương quốc Elba
Andorra Thân vương quốc Andorra
Flag of the Grand Duchy of Berg (1806-1808).svg Đại Công quốc Berg
Flag of the Principality of Lucca (1805-1809).svg Thân vương quốc Lucca và Piombino
Thành lập năm18 tháng 5, 1804 (1804-05-18)[1][2]
Thành lập bởiCarlo Bonaparte
Lãnh đạo hiện tạiDisputed:
Cai trị cuối cùngNapoleon III
Tước hiệu
Danh xưngImperial Majesty (France)
Majesty (other Crowns)
DepositionFrance:
1814 (1st) (1814 (1st))
1815 (2nd) (1815 (2nd))
1870 (3rd) (1870 (3rd))
Italy:
1814 (1814)
Spain:
1813 (1813)
Westphalia:
1813 (1813)
Elba:
1815 (1815)
Cadet branches

Nhà Bonaparte (ban đầu được viết là "Buonaparte") là một cựu hoàng gia và vương triều châu Âu có nguồn gốc từ Genova. Nó được thành lập vào năm 1804 bởi Hoàng đế Napoleon, người sáng lập ra Đệ Nhất Đế chế Pháp. Napoleon là con trai của nhà quý tộc Genova Carlo Buonaparte, sống tại Đảo Corse, bản thân Napoleon là một quân nhân, thăng tiến nhanh chóng trên đường binh nghiệp trong Cách mạng Pháp, lên nắm quyền và trở thành Đệ nhất tổng tài của Đệ Nhất Cộng hòa Pháp. 5 năm sau cuộc đảo chính "18 Brumaire" (tháng 11/1799), Napoleon xưng đế, lập ra Đệ Nhất Đế chế Pháp (1804), kể từ đây Napoleon cùng đội quân của mình - Grande Armée, đã tham gia vào các trận chiến chinh phục trên khắp châu Âu, thống trị châu lục này thông qua một loạt các chiến thắng quân sự trong Chiến tranh Napoléon. Ông đã đưa các thành viên gia đình Bonaparte lên làm vua một số quốc gia đồng minh, mở rộng quyền lực của vương triều.

Nhà Bonaparte đã thành lập ra Hoàng gia Pháp (Imperial House of France) trong thời Đệ Nhất Đế chế Pháp, bao gồm cả một số thành viên không mang họ Bonaparte. Ngoài việc nắm giữ tước hiệu Hoàng đế của Pháp, triều đại Bonaparte còn nắm giữ nhiều lãnh thổ và tước hiệu khác trong suốt Chiến tranh Napoléon, bao gồm Vương quốc Ý, Vương quốc Tây Ban Nha, Vương quốc Westphalia, Vương quốc Hà LanVương quốc Napoli. Vương triều nắm quyền trong khoảng một thập kỷ cho đến khi các cuộc Chiến tranh Napoléon bắt đầu diễn ra. Cuộc chiến này đã mang đến cho Pháp những đối thủ rất mạnh, trong đó có Đế quốc Áo, Vương quốc Anh, Đế quốc Nga, Vương quốc Phổ, ngoài ra còn có các phong trào bảo hoàng, đặc biệt là của Nhà Bourbon ở Pháp, Tây Ban Nha, Vương quốc Hai SiciliaVương quốc Sardinia. Triều đại của Napoleon cuối cùng xụp đổ sau khi vị hoàng đế này thất bại tại Trận Waterloo, Đại hội Viên đã cho khôi phục lại các vương triều trước đó bị xoá sổ bởi Đệ Nhất Đế chế Pháp.

Trong thời trị vì của Hoàng đế Napoleon I, Gia đình hoàng gia Pháp bao gồm các cá nhân có mối quan hệ huyết thống với hoàng đế như: anh em, vợ cùng các con. Ngoài ra còn có một số nhân vật cũng được đưa vô danh sách hoàng gia dù không mang họ Bonaparte, cụ thể là anh rể Joachim Murat, người chú Joseph FeschEugène de Beauharnais (con riêng của vợ Napoleon).

Trong giai đoạn từ năm 1852 đến 1870, Louis Bonaparte, cháu của Napoleon I đã xưng đế và lập ra Đệ Nhị Đế chế Pháp, với đế hiệu là Napoleon III. Tuy nhiên, trong Chiến tranh Pháp-Phổ (1870 - 1871), vương triều của Nhà Bounaparte một lần nữa bị lật đổ khỏi ngai vàng Pháp. Những người ủng hộ tuyên bố gia đình Bonaparte sở hữu ngai vàng được gọi là "Bonapartists". Người đứng đầu hiện nay là Jean-Christophe, Hoàng tử Napoléon.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Raymond Horricks (1995). Napoleon's Elites. Transaction Publishers. tr. 11. ISBN 9781412829281.
  2. ^ Frédéric T. Briffault (1846). The Prisoner of Ham: Authentic Details of the Captivity and Escape of Prince Napoleon Louis. T.C. Newby. tr. 344. carlo maria buonaparte nobility 1771.
  3. ^ The Home And Foreign Review, Issue 5, pg 395

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]