Phim khiêu dâm

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Phim trường một bộ phim khiêu dâm

Phim khiêu dâm, với các tên khác như phim sex, phim cấp ba, phim con heo là những bộ phim mô tả quan hệ tình dục một cách rõ ràng với mục đích kích thích tình dục và tạo ra sự hài lòng về tình dục cho người xem. Phim khiêu dâm thể hiện các ảo tưởng về tình dục và thường bao gồm các yếu tố kích thích tình dục như khoả thân và hình ảnh chi tiết về quan hệ tình dục. Một số khác biệt giữa phim "gợi tình" và phim "khiêu dâm" dựa trên cơ sở phim khiêu dâm có hình ảnh tình dục rõ ràng hơn, và tập trung nhiều hơn vào cảm hứng tình dục hơn là kể chuyện, nhưng việc phân biệt giữa hai loại phim này khá là chủ quan.

Phim khiêu dâm được sản xuất và phân phối trên nhiều kênh truyền thông khác nhau, tùy theo nhu cầu và công nghệ hiện có, bao gồm các bộ phim cổ điển ở nhiều định dạng khác nhau, video để xem tại nhà, DVD, tải về từ Internet, truyền hình cáp và các phương tiện khác. Ngày nay, các bộ phim khiêu dâm dạng đĩa DVD có thể được bán hoặc thuê, được xem thông qua các trang Internet, các kênh truyền hình đặc biệt trả tiền cho mỗi lần xem trên cáp & vệ tinh, và trong các rạp chiếu dành cho người lớn (nay không còn nữa). Nói chung, phim khiêu dâm không được phép trình chiếu ở các rạp chiếu lớn hoặc trên truyền hình miễn phí.

Các bộ phim với nội dung tình dục đã được sản xuất từ ​​khi phát minh ra điện ảnh vào những năm 1880. Việc sản xuất những bộ phim như vậy đã mang lại lợi nhuận, và một số nhà sản xuất bắt đầu chuyên tâm sản xuất loại phim này. Tuy nhiên, các nhóm khác nhau trong xã hội coi những phim như vậy là vô đạo đức, gắn nhãn là khiêu dâm, và nỗ lực cấm chúng theo luật chống khiêu dâm, với mức độ thành công khác nhau. Những bộ phim đó vẫn tiếp tục được sản xuất nhưng chỉ có thể được phân phối bằng các kênh ngầm. Bởi vì việc xem những bộ phim như thế mang dấu ấn xã hội, phim loại này thường được chiếu trong các nhà chứa, rạp chiếu phim dành cho người lớn, các buổi tiệc khiêu dâm, ở nhà, trong các câu lạc bộ tư nhân cũng như ở các rạp chiếu phim ban đêm. Chỉ trong những năm 1970, trong thời đại hoàng kim của phim này, các bộ phim khiêu dâm đã được bán hợp pháp hóa; và vào những năm 1980, nội dung khiêu dâm trên video gia đình được phân phối rộng rãi hơn. Sự trỗi dậy của Internet vào cuối những năm 1990 và đầu những năm 2000 đã làm thay đổi cách thức phân phối các bộ phim khiêu dâm và làm phức tạp thêm chế độ kiểm duyệt trên toàn thế giới và việc truy tố pháp luật về khiêu dâm.

Tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]

Trong tiếng Việt, có nhiều cách gọi khác nhau để chỉ phim khiêu dâm như phim heo, phim đồi trụy, phim cấp ba, phim sex, phim đen, phim kích dục.

Đối với tên gọi phim heo hay phim con heo, có ý kiến cho rằng, bắt nguồn từ chữ Pháp: "cochon". Tiếng Pháp cochon nghĩa là con heo (lợn). Chữ "cochon" có nghĩa bóng là bẩn thỉu, tục tĩu, có ý kiến khác cho rằng chữ "con heo" để chỉ sự dâm ô (như "trò con heo" là trò dâm dật) là khái niệm chỉ của riêng người Việt và người phương Đông. Người phương Đông dùng khái niệm "con heo" để chỉ sự quan hệ tình dục (làm tình) vì lý do đơn giản là con heo thân hình trần trụi, không có lớp lông như quần áo che bọc bên ngoài, như con người khi quan hệ tình dục.[1]

Tên gọi "phim cấp ba" bắt nguồn từ việc hiểu sai khái niệm phim cấp ba trong chế độ phân cấp phim Hồng Kông, cho rằng phim cấp ba là phim khiêu dâm. Kỳ thực những phim đầy những cảnh máu me bạo lực, đối thoại thô tục, khủng bố, miêu tả những giá trị đạo đức gây tranh cãi trong xã hội cũng được xếp vào nhóm phim cấp ba, chỉ người đủ hoặc trên 18 tuổi mới được xem. Phim không thuộc nhóm phim cấp ba vẫn có thể có cảnh khỏa thân. Do khi chế độ phân cấp phim Hồng Kông mới được thi hành thì chỉ có phim khiêu dâm mới bị tra xét để phân cấp nên có sự ngộ nhận như trên.

Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]

Nhân viên và diễn viên trong một bộ phim khiêu dâm quay tại Úc

Các bộ phim khiêu dâm thường được phân loại là phim softcore hoặc hardcore. Nói chung, phim khiêu dâm softcore là nội dung khiêu dâm không mô tả hoạt động tình dục rõ ràng, hình ảnh làm tình hoặc fetish cực đoan[2]. Thông thường softcore có cảnh khoả thân hoặc khoả thân một phần trong các tình huống khiêu dâm. Phim khiêu dâm hardcore là nội dung khiêu dâm miêu tả hành vi xâm nhập hoặc các hành vi fetish cực đoan hoặc cả hai. Hardcore mô tả quan hệ tình dục rất rõ ràng và sự thâm nhập tình dục có thể nhìn thấy được.[3] Một tác phẩm khiêu dâm được mô tả là hardcore nếu nó có nội dung hardcore.

Phim khiêu dâm thường được phân loại thành các phân nhóm phụ mô tả ảo tưởng tình dục mà bộ phim và diễn viên cố gắng tạo ra (hiếp dâm, loạn luân, y tá, học sinh v.v..). Các thể loại phụ cũng có thể được phân thành các đặc tính của diễn viên hoặc loại hoạt động tình dục mà nó tập trung, và không nhất thiết phải là trên thị trường của mỗi thể loại con. Các thể loại con thường phù hợp với các quy ước nhất định, và mỗi nhóm có thể thu hút một đối tượng cụ thể.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Giai đoạn đầu tiên: thế kỷ 19[sửa | sửa mã nguồn]

Hình ảnh từ những bộ phim khiêu dâm của Áo thời kỳ đầu (khoảng năm 1906, hình ảnh đầu tiên là Am Sklavenmarkt) do nhiếp ảnh gia Johann Schwarzer và công ty Saturn Film của ông

Việc sản xuất phim khiêu dâm bắt đầu gần như ngay lập tức sau khi điện ảnh ra đời. Hai trong số những người tiên phong sớm nhất là hai người Pháp Eugène Pirou và Albert Kirchner. Kirchner (dưới tên "Léar"), đã đạo diễn bộ phim khiêu dâm sớm nhất còn ghi lại được cho Pirou. Bộ phim 7 phút Le Coucher de la Mariée năm 1896 đã có cảnh Louise Willy thực hiện một màn striptease trong phòng tắm.[4] Các nhà làm phim Pháp khác cũng cho rằng các phim loại này có thể có lợi nhuận, với các cảnh quay phụ nữ cởi váy.[5][6]

Cũng vào năm 1896, Điệu nhảy Coochie-Coochie của Fatima[7] được phát hành dưới dạng một bộ phim ngắn kinetoscope/nickelodeon với diễn viên chính là một vũ nữ múa bụng tên Fatima. Hình ảnh xoay hông của cô đã bị kiểm duyệt, và đây là một trong những bộ phim sớm nhất bị kiểm duyệt. Vào thời đó, có rất nhiều bộ phim cấm có hình ảnh các vũ công nhảy các điệu múa lạ[8]. Trong cùng năm đó, The May Irwin Kiss có nụ hôn đầu tiên trên phim ảnh. Đó là một đoạn phim dài 47 giây, mô tả sự gần gũi của một cặp đôi khêu gợi, và sau đó là một nụ hôn môi ngắn ("bí ẩn của nụ hôn được tiết lộ"). Cảnh hôn nhau đã bị tố cáo là gây sốc và khiêu dâm đối với những người xem phim và khiến Giáo hội Công giáo La Mã kêu gọi phải kiểm duyệt và cải cách đạo đức - bởi vì hôn nhau tại nơi công cộng vào thời điểm đó có thể dẫn đến việc bị truy tố.[8] Có lẽ để thách thức và tạo "gia vị cho một bộ phim", cảnh quay hôn nhau này đã được nhiều đạo diễn bắt chước theo, trong đó có phim Nụ hôn trong đường hầm (1899) và Nụ hôn (1900). Phong cách sống tableau vivant đã được sử dụng trong phim ngắn The Birth of the Pearl (1901)[9] với một người mẫu vô danh trẻ tuổi có mái tóc dài, mặc một áo mỏng sáng màu[8] phô diễn một cách khiêu khích cơ thể nữ giới[10]. Hình ảnh này bắt chước tranh Sự ra đời của thần Vệ Nữ của Botticelli.

Tại Áo, các rạp chiếu phim tổ chức những đêm diễn dành cho nam giới (gọi là Herrenabende) để chiếu những bộ phim dành cho người lớn. Johann Schwarzer thành lập công ty sản xuất phim Saturn trong khoảng thời gian từ năm 1906 đến năm 1911, và đã sản xuất ra 52 phim khiêu dâm, với các cảnh quay có những phụ nữ trẻ địa phương hoàn toàn khỏa thân, để trình chiếu tại các đêm diễn này. Trước những bộ phim của Schwarzer, các bộ phim khiêu dâm được anh em Pathé cung cấp từ các công ty sản xuất của Pháp. Vào năm 1911, công ty Saturn bị các cơ quan kiểm duyệt giải thể, và các cơ quan này đã phá hủy tất cả các bộ phim mà họ có thể tìm thấy,[11] mặc dù một số bộ phim đã được các cá nhân sưu tập và giữ lại được. Có một số bộ phim của Mỹ trong những năm 1910 chứa ảnh nữ giới khoả thân trong phim.

Bởi vì Pirou gần như không được ai biết đến với tư cách là một nhà sản xuất phim khiêu dâm, lịch sử thường nhầm các bộ phim khiêu dâm khác là bộ phim khiêu dâm đầu tiên. Trong cuốn Black and White and Blue (2008), một trong những nỗ lực khoa học nhất để ghi lại nguồn gốc của công nghiệp phim khiêu dâm, Dave Thompson đã kể lại những bằng chứng phong phú cho thấy rằng một ngành công nghiệp như vậy đã nảy sinh trong các nhà chứa tại Buenos Aires và các thành phố Nam Mỹ vào đầu thế kỷ 20, và sau đó nhanh chóng lan rộng khắp Trung Âu trong vài năm sau đó. Tuy nhiên, không có ai lưu trữ lại những bộ phim khiêu dâm sớm nhất được biết đến đó. Theo Film Facts của Patrick Robertson, "phim khiêu dâm sớm nhất được ghi ngày tháng lại là phim A L'Ecu d'Or ou la bonne auberge" được sản xuất tại Pháp vào năm 1908. Cốt truyện là một người lính mệt mỏi hẹn hò với một cô hầu gái ở một nhà trọ. Phim Argentina El Satario, có tên phim ban đầu là El Sátiro (The Satyr), có thể còn cũ hơn; nó đã được ghi ngày sản xuất vào khoảng từ năm 1907 đến 1912.[12] Ông cũng lưu ý rằng "những bộ phim khiêu dâm còn sót lại lâu đời nhất được ghi trong bộ sưu tập Kinseys của Mỹ. Một bộ phim khác cho thấy các tiêu chuẩn khiêu dâm đã được hình thành như thế nào. Phim Am Abend (1910) của Đức là bộ phim khiêu dâm dài 10 phút, bắt đầu với hình ảnh một người phụ nữ thủ dâm một mình trong phòng ngủ, và sau đó là những cảnh cô ấy thực hiện quan hệ tình dục trực tiếp, liếm dương vật, và tình dục hậu môn với một người đàn ông."[13]

1920s – 1940s: Cấm đoán[sửa | sửa mã nguồn]

Phim khiêu dâm đã phổ biến rộng rãi trong thời đại phim câm những năm 1920, và thường được chiếu trong các nhà chứa. Ngay sau đó những bộ phim khiêu dâm bất hợp pháp, (stag hoặc blue films) đã được những người không chuyên nghiệp sản xuất từ những năm 1940. Việc xử lý phim mất nhiều thời gian và nguồn lực, thậm chí dùng bồn tắm để rửa phim khi không có chỗ xử lý chuyên dụng (do người tổ chức làm phim thường là các tổ chức tội phạm). Các bộ phim sau đó được phát tán riêng tư hoặc do người bán hàng bán riêng lẻ, nhưng việc xem phim khiêu dâm có thể bị bắt và bị đe doạ phạt tù giam.[14][15]

1950s: Phim gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Thời đại sau chiến tranh đã chứng kiến sự tăng trưởng công nghệ của thị trường đại chúng và việc làm phim nghiệp dư, đặc biệt là việc giới thiệu các bộ phim 8mm và super 8, phổ biến cho thị trường phim gia đình.

Các doanh nhân đã xuất hiện để đáp ứng nhu cầu. Ở Anh, vào những năm 1950, Harrison Marks đã sản xuất những bộ phim được xem là nguy hiểm, và ngày nay được mô tả là "softcore". Năm 1958, để minh họa cho các tạp chí của mình, Marks đã bắt đầu sản xuất những bộ phim ngắn cho thị trường phim 8mm với hình ảnh các người mẫu cởi quần áo và hở ngực, được biết đến với cái tên "những bộ phim gia đình quyến rũ". Đối với Marks, thuật ngữ "quyến rũ" là một thuật ngữ ẩn dụ cho phim người mẫu khỏa thân[16].

1960s: Châu Âu và Hoa Kỳ[sửa | sửa mã nguồn]

Trên lục địa Châu Âu, phim sex được mô tả rõ ràng hơn. Bắt đầu từ năm 1961, Lasse Braun là người tiên phong sản xuất các phim khiêu dâm màu chất lượng mà trong những ngày đầu được phân phối bằng cách sử dụng đặc quyền ngoại giao của bố Braun. Braun có thể có tiền sản xuất những bộ phim xa xỉ của mình từ lợi nhuận thu được từ các đoạn phim mười phút hardcore, sau đó ông đã bán cho Reuben Sturman, người đã phân phối chúng cho 60.000 gian hàng peep show của Mỹ[17]. Braun luôn luôn di chuyển, và làm phim khiêu dâm hardcore của mình tại một số quốc gia, bao gồm Tây Ban Nha, Pháp, Thụy Điển, Đan MạchHà Lan.

Tháng 12 năm 1960, nữ đạo diễn người Mỹ Doris Wishman đã bắt đầu sản xuất một loạt tám bộ phim khiêu dâm, hoặc những bộ phim khỏa thân không có cảnh sex như Hideout in the Sun[18] (1960), Nude on the Moon[19] (1961) và Diary of a Nudist[20] (1961). Wishman cũng sản xuất một loạt các bộ phim lợi dụng sex.

Công nghiệp phim khiêu dâm[sửa | sửa mã nguồn]

Tính kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]

Quay phim khiêu dâm ngoài trời tại Pháp năm 2003

Trên toàn cầu, công nghiệp phim khiêu dâm có quy mô 100 tỷ đô la Mỹ[21] bao gồm việc sản xuất các phương tiện truyền thông và các sản phẩmdịch vụ liên quan. Ngành công nghiệp này sử dụng hàng ngàn diễn viên cùng với nhân viên hỗ trợ và sản xuất. Tiếp theo đó là các ấn phẩm chuyên ngành và các nhóm thương mại cũng như các ấn bản chính thống, các tổ chức tư nhân (các nhóm giám sát), các cơ quan chính phủ và các tổ chức chính trị. Theo một bài viết của Reuters năm 2005, "Ngành công nghiệp khiêu dâm trị giá nhiều tỷ đô la và phát hành khoảng 11.000 DVD mỗi năm".[22] Phim khiêu dâm có thể được bán hoặc cho thuê DVD, chiếu trên Internet và các kênh đặc biệt, cáp trả tiền và vệ tinh. Tuy nhiên, đến năm 2012, việc phổ biến rộng rãi các trang phim khiêu dâm bất hợp pháp và các trang cạnh tranh chi phí thấp khác trên Internet đã làm giảm lợi nhuận của ngành này[23][24].

Ngành công nghiệp điện ảnh khiêu dâm toàn cầu do Hoa Kỳ thống trị, với vùng San Fernando Valley của Los Angeles, California là trung tâm của ngành công nghiệp này.[25] Hiển nhiên vì hầu hết các con số về quy mô của ngành công nghiệp chỉ đề cập đến Hoa Kỳ. Các công ty sản xuất phim khiêu dâm cũng tập trung ở Houston, Las Vegas Valley, New York City, PhoenixMiami. Những công ty phim này sản xuất chủ yếu là phim nghiệp dư không chuyên nghiệp hoặc "độc lập".[cần dẫn nguồn]

Vào năm 1975, tổng giá trị bán lẻ của phim khiêu dâm hardcore tại Hoa Kỳ được ước tính là 5–10 triệu đô la Mỹ.[2] Bản sửa đổi của Bộ luật Hình sự Liên bang năm 1979 cho biết "chỉ riêng tại Los Angeles, doanh nghiệp kinh doanh phim khiêu dâm đạt doanh thu 100 triệu USD/năm. Theo Ủy ban về Nội dung khiêu dâm của Tổng Chưởng lý năm 1986, ngành công nghiệp giải trí dành cho người lớn ở Mỹ đã phát triển đáng kể trong 30 năm qua, bằng cách liên tục thay đổi và mở rộng để thu hút các thị trường mới, mặc dù việc sản xuất các phim này được coi là ít đình đám và bí mật.[26]

Sản xuất[sửa | sửa mã nguồn]

Phim trường cho một cảnh quay phim khiêu dâm với thể loại y tế.

Phim khiêu dâm được sản xuất và hướng đến khán giả mục tiêu, những người mua và xem phim. Theo truyền thống, khán giả của các bộ phim khiêu dâm chủ yếu là nam giới da trắng. Trong tình huống này, diễn viên chính hoạt động như là người đại diện cho người xem thực hiện ảo tưởng tình dục của thể loại phim. Một bộ phim khiêu dâm điển hình có một nữ diễn viên được bộ phim tập trung vào. Bạn trai của cô ấy theo truyền thống không có tính năng đặc biệt nào khác trừ việc có dương vật lớn. Tuy nhiên, lượng nữ giới xem phim khiêu dâm bắt đầu nhiều hơn, và đã có các nỗ lực phát triển nhân vật nam. Các tính năng mới của phim như các nam giới có dương vật nhỏ hơn, với nét mặt quyến rũ và cơ thể có cơ bắp đẹp hơn đang chiếm đa số trong các bộ phim khiêu dâm hiện nay, cũng như sự xuất hiện của sách báo khiêu dâm nữ quyền[27][28]. Gần đây, lượng khán giả đồng tính cũng đã phát triển, và các kịch bản của phim khiêu dâm đã được điều chỉnh cho phù hợp.

Phim khiêu dâm cố gắng trình bày một ảo tưởng tình dục và các diễn viên được lựa chọn cho mục đích cụ thể của phim. Tùy thuộc vào thể loại phim, sự xuất hiện trên màn hình và thể chất diễn viên là mối quan tâm chính và khả năng tạo ra cảm xúc tình dục của bộ phim là điều quan trọng nhất. Hầu hết các diễn viên chuyên về một số thể loại phim cụ thể. Nói chung, phim khiêu dâm được làm theo một số quy tắc. Ví dụ: không phân biệt thể loại phim, hầu hết các diễn viên đều phải xuất hiện khỏa thân trong các bộ phim khiêu dâm.

Trong các bộ phim hướng tới đối tượng nam thích tình dục khác giới, phim chủ yếu tập trung vào các nữ diễn viên, những người hầu hết đều được chọn vì ngoại hình. Các diễn viên nữ thường được mặc quần áo khiêu dâm, khêu gợi hoặc gợi tình. Nếu họ mang giày, thường là giày cao gót. Họ thường không mang đồ trang sức hoặc kính mắt. Các diễn viên này thường có ngoại hình rất đẹp.

Hầu hết các diễn viên nam giới trong phim khiêu dâm tình dục khác giới được lựa chọn chủ yếu không vì ngoại hình mà vì khả năng tình dục của họ. Họ được thể hiện trong phim như là người có khả năng hoàn thành mong muốn hoàn thành ảo tưởng tình dục của các khán giả nam giới xem phim.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Tại sao gọi là… “phim con heo”?”. PLO. Truy cập 7 tháng 2 năm 2015. 
  2. ^ a ă Martin Amis (17 tháng 3 năm 2001). “A rough trade”. Guardian.co.uk. Truy cập ngày 29 tháng 2 năm 2012. 
  3. ^ “P20th Century Nudes in Art”. The Art History Archive. Truy cập ngày 29 tháng 2 năm 2012. 
  4. ^ Richard Abel, Encyclopedia of early cinema, Taylor & Francis, 2005, ISBN 978-0-415-23440-5, p.518
  5. ^ Bottomore, Stephen (1996). Stephen Herbert and Luke McKernan eds., biên tập. “Léar (Albert Kirchner)”. Who's Who of Victorian Cinema. British Film Institute. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2006. 
  6. ^ Bottomore, Stephen (1996). Stephen Herbert and Luke McKernan, biên tập. “Eugène Pirou”. Who's Who of Victorian Cinema. British Film Institute. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2006. 
  7. ^ Produced by James A. White and shot by William Heise for the Edison Manufacturing Co. in 1896.
  8. ^ a ă â “Sex in Cinema: Pre-1920s Greatest and Most Influential Erotic / Sexual Films and Scenes”. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2016. 
  9. ^ Produced by Frederick S. Armitage for the American Mutoscope and Biograph Company.
  10. ^ “Full caption: Birth of the Pearl. Camera: F.S. Armitage. AM&B, 1901. Paper Print Collection (LC1318), Moving Image Section, Motion Picture, Broadcasting and Recorded Sound Division.”. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2016. 
  11. ^ Michael Achenbach, Paolo Caneppele, Ernst Kieninger: Projektionen der Sehnsucht: Saturn, die erotischen Anfänge der österreichischen Kinematografie. Filmarchiv Austria, Wien 2000, ISBN 3-901932-04-6.
  12. ^ “Página/12:: radar”. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2016. 
  13. ^ Robertson, Patrick (tháng 12 năm 2001). Film Facts. Billboard Books. tr. 256. ISBN 0-8230-7943-0. 
  14. ^ Chris Rodley, Dev Varma, Kate Williams III (Directors) Marilyn Milgrom, Grant Romer, Rolf Borowczak, Bob Guccione, Dean Kuipers (Cast) (7 tháng 3 năm 2006). Pornography: The Secret History of Civilization (DVD). Port Washington, NY: Koch Vision. ISBN 1-4172-2885-7. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2006. 
  15. ^ Corliss, Richard (29 tháng 3 năm 2005). “That Old Feeling: When Porno Was Chic”. Time Magazine (Time inc). Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2006. 
  16. ^ “Page not found”. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2016. 
  17. ^ Eric Schlosser, Reefer Madness: Sex, Drugs and Cheap Labor in the American Black Market (Houghton Mifflin Books, 2004), p. 143.
  18. ^ “Hideout in the Sun”. 1 tháng 1 năm 2000. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2016 – qua IMDb. 
  19. ^ “Nude on the Moon”. 1 tháng 1 năm 2000. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2016 – qua IMDb. 
  20. ^ “Diary of a Nudist”. 27 tháng 12 năm 1961. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2016 – qua IMDb. 
  21. ^ Morris, Chris. “After rough 2013, porn studios look for a better year – "Globally, porn is a $97 billion industry, according to Kassia Wosick, assistant professor of sociology at New Mexico State University. At present, between $10 billion and $12 billion of that comes from the United States.". CNBC. Truy cập ngày 25 tháng 2 năm 2014. 
  22. ^ “Porn Business Driving DVD Technology - BizReport”. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 1 năm 2005. Truy cập ngày 26 tháng 8 năm 2006. 
  23. ^ Louis Theroux (5 tháng 6 năm 2012). “How the internet killed porn”. The Guardian. 
  24. ^ David Rosen (27 tháng 5 năm 2013). “Is Success Killing the Porn Industry?”. AlterNet. 
  25. ^ “Porn In The U.S.A.”. 21 tháng 11 năm 2003. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2016. 
  26. ^ Fisher, Louis (1995). American Constitutional Law. ISBN 0-07-021223-6.
  27. ^ "'Porn made for women, by women" May, Catalina. The Guardian, 22 March 2011. Accessed 11 October 2013
  28. ^ "'Artisanal, locally grown, free range porn for women" Nagy, Toni. Huffington Post, 4 March 2013. Accessed 11 October 2013