Đế quốc

Đế quốc thông thường là chỉ các quốc gia lớn mạnh, có tầm ảnh hưởng quốc tế sâu rộng, lãnh thổ rộng lớn, thống trị hoặc chi phối được nhiều dân tộc. Trong thực tế, từ "đế quốc" có nhiều cách hiểu khác nhau, không có định nghĩa khoa học mang tính chính xác tuyệt đối nào cho nó, sử dụng rất hỗn loạn. Từ "đế quốc" hay bị dịch sai, gọi lầm là "đế chế". Từ "đế chế" thực chất là chỉ chính thể quân chủ chuyên chế.

Một số đế quốc suy tàn vào thời kì hùng mạnh, sở hữu lượng thuộc địa lớn như đế quốc Tây Ban Nha (thế kỷ 16) và đế quốc Anh (thế kỷ 19); một số đế quốc sụp đổ vào thời kì suy yếu như đế quốc La Mã Thần thánh (thế kỷ 8 - thế kỷ 19) ở thời kì Trung Cổ và cận đại. Trong những thế kỉ cuối cùng tồn tại, Đế quốc Đông La Mã, kế tục trực tiếp đế quốc La Mã, lại giống một thành bang hơn là một đế quốc.

Mục lục

1 Lịch sử của chủ nghĩa đế quốc
- 1.1 Những đế quốc đầu tiên
2 Một số đế quốc trong lịch sử
3 Chú thích
4 Xem thêm

Lịch sử của chủ nghĩa đế quốc [sửa]

Những đế quốc đầu tiên [sửa]

Đế quốc Achaemenes là đế chế rộng lớn nhất trong thời kỳ cổ đại.

Vào thế kỷ 24 trước Công nguyên, Đế quốc Akkad do vua Sargon Đại đế trị vì là một đế chế lớn đầu tiên trong lịch sử. Trong thế kỷ 15 trước Công nguyên, nước Ai Cập bước vào thời kỳ Tân Vương quốc Ai Cập, dưới sự thống trị của pharaon Thutmose III. Đế chế đầu tiên có uy lực sánh ngang với La Mã là Đế quốc Assyria (2000 - 612 TCN). Ngoài ra, gần Đế quốc Assyria, người Media cũng có một "đế quốc" và chính họ đã chinh phạt luôn cả kinh thành Assyria với sự hỗ trợ của Đế quốc Tân Babylon. Cận kề với Đế quốc Media có đế quốc Lydia,^[1] với ông vua giàu có nổi tiếng Kroisos.^[2] Nhưng rồi Media bị vua chư hầu xứ Ba Tư là Cyrus Đại Đế tiêu diệt^[3], và lập nên Đế quốc Ba Tư của nhà Achaemenes (550-330 TCN). Dưới sự thống soái của vua Cyrus Đại Đế, quân Ba Tư chinh phạt được Lydia và Babylon.^[4] Ba Tư là một Đế quốc vinh quang, rộng lớn và đa văn hóa, gồm thâu cả Lưỡng Hà, Ai Cập, một phần của xứ Hy Lạp, Thrace, phần còn lại là Trung Đông, nhiều khu vực tại Trung Á và Pakistan, cho đến khi Đế quốc này bị Alexandros Đại Đế đánh sụp và thay thế bằng Đế quốc Macedonia, nhưng rồi Đế chế này cũng yểu mệnh như ông.