Mì ăn liền

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Mì hộp chưa dội nước

Mì ăn liền (tên gọi quen thuộc là mì tôm, mì cua, mì gói) là món khô chiên trước với dầu cọ, thường ăn sau khi dội nước sôi lên 3-5 phút. Nó còn được gọi mì gói hay mì cốc hoặc mì ly, tùy cách đựng mì. Gói mì ăn liền thường có một gói gia vị nhỏ, thường bao gồm bột ngọt, nhưng cũng có loại không có bột ngọt. Có thể ăn sống sản phẩm này, tại vì mì đã được chiên; thường phải bẻ mì trước khi ngâm nước. Nếu dội nước nguội, cần phải hâm nó lên 3 phút trong lò vi ba.

Nguồn gốc[sửa | sửa mã nguồn]

Mì ăn liền bắt nguồn từ các loại mì ramen Nhật ăn ngay, và nó giữ tên đó ở Bắc Mỹ. Tuy nhiên, khi nó càng được phổ biến ở châu Á, bắt đầu có nhiều loại mì ăn liền do các loại canh khách nhau ở châu Á, như là phởbún. Andō Momofuku, người thành lập Công ty Thực phẩm Nissin, được coi là "cha đẻ" của mì ăn liền.

Mì ăn liền có xuất xứ là phiên bản ăn liền của món ramen của Nhật. Khi mì ăn liền trở nên phổ biến khắp châu Á, nhiều thể loại mì ăn liền khác xuất hiện từ những thức ăn ở các vùng địa phương như phở ăn liền, bún ăn liền, miến ăn liền...

Vấn đề sức khỏe[sửa | sửa mã nguồn]

Mì ăn liền (sống)
Giá trị dinh dưỡng 100 g (3,5 oz)
Năng lượng 1.895 kJ (453 kcal)
Cacbohydrat 65 g
Chất xơ thực phẩm 2.4 g
Chất béo 17 g
Chất béo no 7.6 g
Chất béo không no đơn 6.5 g
Protein 9 g
Thiamin (Vit. B1) 0.7 mg (54%)
Riboflavin (Vit. B2) 0.4 mg (27%)
Niacin (Vit. B3) 5.4 mg (36%)
Axit folic (Vit. B9) 147 μg (37%)
Sắt 4.3 mg (34%)
Kali 120 mg (3%)
Natri 1160 mg (50%)
Một gói 80g
Tỷ lệ phần trăm theo lượng hấp thụ hàng ngày của người lớn.
Source: USDA

Mì ăn liền và những sản phẩm tương tự thường bị chỉ trích là thức ăn không tốt cho sức khỏe.[1][2] Một số tác hại của mì ăn liền có thể kể đến:[3]

Một suất mì ăn liền có rất nhiều cácbohydrat nhưng ít chất xơ, vitaminkhoáng chất, chính vì vậy nếu dùng nhiều mì ăn liền sẽ dẫn đến nguy cơ bị mất cân bằng dinh dưỡng, béo bụng do tiêu thụ quá nhiều tinh bột.[3] Mì thường được rán (chiên) trong quá trình sản xuất nên có lượng chất béo bão hòa lớn. Ngoài ra, gia vị của mì thường chứa mì chính và một lượng lớn muối không tốt cho sức khỏe.[4]

Cách ăn mì ăn liền đúng[sửa | sửa mã nguồn]

Thông thường trên nhãn của các loại mì ăn liền thường có hướng dẫn sử dụng chung là đổ các gói gia vị và nước sôi vào mì rồi chờ cho mì chín 3 phút là ăn được. Hay nhiều người nấu mì ăn liền bằng cách cho vào nước sôi, cho bột nêm vào và nấu khoảng 3 phút. Tuy nhiên, cả 2 cách chế biến trên đều gây hậu quả không tốt cho sức khỏe con người, vì:

  • Thứ nhất, khi nấu sôi các gia vị của mì ăn liền (mà thành phần chính của chúng là bột ngọt (Monosodium glutamate)) thì nước sôi sẽ làm biến đổi cấu trúc phân tử của bột ngọt và biến chúng thành chất độc.
  • Thứ hai, phủ bên ngoài những sợi mì là lớp sáp dầu, và theo các thí nghiệm khoa học đã chứng minh lớp sáp này cần phải trải qua từ 4-5 lần nấu mới loại bỏ hết được; vì thế với cách sử dụng mì ăn liền theo truyền thống thì rất dễ gây chứng khó tiêu, làm cản trở hoạt động tiêu hóa.

Vì thế, có thể tham khảo cách sử dụng mì ăn liền sau để đảm bảo sức khỏe:

1 – Luộc mì trong nồi nước sôi.

2 – Khi mì đã chín đủ, lấy hết mì ra và đổ bỏ nước sôi.

3 – Nấu nồi nước sôi mới, bỏ mì vô trở lại nồi nước sôi, tắt lửa.

4 – Sau khi tắt lửa, nước còn đang nóng, bỏ bột nêm vào.

5 – Bổ sung thêm rau củ và các thực phẩm giàu dinh dưỡng khác (xúc xích, giò lụa, nấm,...).

Các loại sản phẩm ăn liền ở Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Do có nhiều loại mì, phở, miến, bánh đa sợi truyền thống nên các loại mì ăn liền ở Việt Nam khá đa dạng. Một số loại như phở ăn liền, miến đậu xanh ăn liền, bún ăn liền, hủ tiếu, bánh đa cua ăn liền, nui ăn liền đều đã có mặt trên thị trường. Mì ăn liền có thể dùng với trứng gà, bỏ vào lẩu là những cách ăn phổ biến ở Việt Nam.

Mì ăn liền có thể bổ sung thành phần đậu xanh, khoai tây, trà xanh hoặc các dưỡng chất khác như canxi, chất xơ, Omega 3, các vitamin khác... Tuy nhiên, nó chỉ có tính tăng cường, giàu dưỡng chất tùy theo mục tiêu đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng, bản chất các sản phẩm này chưa phải là thực phẩm chức năng / dược phẩm.

Mì ăn liền trên thế giới[sửa | sửa mã nguồn]

Châu Mĩ[sửa | sửa mã nguồn]

Argentina

Ở Argentina, mì ăn liền khá phổ biến và có thể dễ dàng được tìm thấy trong các siêu thị lớn nhỏ. Thương hiệu mì thường thấy là Sapporo Ichiban, hãng sản xuất mì ramen của Nhật. Hãng Machuran của cũng khá nổi tiếng tại đây. Cùng với việc di cư ào ạt của người Người Hoa hiện nay, các siêu thị của người Hoa cũng bày bán khá nhiều các mặt hàng mì ăn liền với đa dạng thể loại.

Brazil

Đã từ lâu, công ty chính sản xuất mì ăn liên ở Brazil là Nissin Miojo, và người dân Brazil thường gọi mì ăn liền là "Miojo" mặc dù tên gọi của nó là "lámen" hoặc "l'amen". Nhiều công ty khác, bao gồm MaggiNestlé cũng sản xuất mì ăn liền. Có nhiều loại mì khác nhau, trong đó có "Lámen Cremoso" với lớp sốt có nhiều kem, và "Lámen Hot" có vị cay nhờ tiêu, cũng như yakisobamì spaghetti. Khác với khái niệm ban đầu, người dân Brazil không chuẩn bị và dùng mì ăn liền như một món mì nước. Thay vào đó, họ chắt đi phần nước và ăn phần mì không như các món pasta.

Mexico

Mì ăn liền rất phổ biến tại Mexico và được coi là một món ăn vặt. Nhiều hương vị khác nhau như vị chanhvị ớt rất phổ biến, thường được dùng với tôm. Mì ăn liền có trong tất cả các cửa hàng tạp hóa tại đất nước này. Mì ăn liền được đưa ra sử dụng lần đầu vào năm 1980 bởi Tập đoàn Maggi với tên gọi "Ramen Maggi Ăn liền", được đưa ra thị trường trong một túi nhựa nhỏ với các hương vị nhân tạo. Tuy nhiên nó không phổ biến lắm, cho đến năm 1990 mì li được đưa ra sử dụng bởi hãng Maruchan. Ngày nay, nhiều hãng mì ăn liên nội địa như "La Moderna" và "Herdez" đã phát triển được thương hiệu của mình.

Châu Á[sửa | sửa mã nguồn]

Mì ăn liền Tong-Yi có giá 4 NDT được bán khắp nơi trên Trung Quốc
Trung Quốc

Thị trường mì ăn liền tại đây đa số tập trung vào mặt hàng cao cấp, thường có giá trên 1 Nhân dân tệ. Những thương hiệu lớn tại Trung Quốc có thể kể đến như Ting Yi, Uni-President, Hwa-Long,... Theo một thống kê gần đây, Trung Quốc hiện là thị trường sản xuất và tiêu thụ mì ăn liền lớn nhất thế giới với 100 triệu gói mì mỗi ngày.[5] Vào tháng 7 2012, 211 thùng mì tôm của công ti sản xuất mì ăn liền Jinmailang Nissin đã bị thu hồi do bị phát hiện có hàm lượng axit cao, gây nôn mửa, tiêu chảy và ảnh hưởng tới gan.[6]

Hồng Công

Người Quảng Đông đã có truyền thống nấu mì yi mien, một loại mì trứng vàng được phát minh vào thời nhà Thanh. Mì ăn liền hiện đại đầu tiên được giới thiệu rộng rãi với tên gọi "Doll Noodles" vào cuối thập niên 60 bởi Công ti Winner Food Products Ltd, hãng mà sau đó bị mua lại bởi Nissin vào năm 1984.

Việt Nam

Với giá khá rẻ, trung bình từ 3.000 – 5.000 đồng/gói như hiện nay, chế biến nhanh và đơn giản, mì ăn liền là một loại thức ăn phổ biến tại Việt Nam.

Thị trường mì ăn liền[sửa | sửa mã nguồn]

Khu bán các loại mì gói tại Thương xá Tax, Sài Gòn

Việt Nam hiện đang là một trong những nước tiêu thụ mì ăn liền hàng đầu tại châu Á và đứng thứ tư trên thế giới chỉ sau Trung Quốc, IndonesiaNhật Bản với khẩu lượng 1 – 3 gói/người/tuần.[2][7] Theo thống kê của Bộ Công Thương, sản lượng mì ăn liền tại Việt Nam đạt 50 tỷ gói/năm,[2] và năm 2012 là 5,1 tỷ gói[8].

Hiện nay, các nhà sản xuất mì ăn liền lớn tại Việt Nam gồm: Vina Acecook, Asian Food, Vifon, Masan, Viet Hung...Trong đó Vina Acecook chiếm thị phần khoảng 65% tổng sản phẩm mì ăn liền cả nước,[9] và có kênh phân bố rộng rãi khắp nước...

Văn hóa đại chúng[sửa | sửa mã nguồn]

Tên gọi "mì ăn liền" ngoài việc chỉ một sản phẩm thực phẩm thì ở Việt Nam còn được dùng để chỉ về những bộ phim, ca khúc được công diễn mà không có nhiều giá trị nghệ thuật, dấu ấn trong lòng khán giả, những bộ phim, ca khúc chạy theo doanh thu, thời vụ và không có sức sống, sức ảnh hưởng lâu dài. Đây là tên gọi có tính phê bình.[10]

Không chỉ dùng để châm biếm những bộ phim, ca khúc kém chất lượng mà tên gọi "mì ăn liền" còn dùng để chỉ những người không chịu chủ động, dấn thân, muốn những cái xài được liền và có kết quả tức thì mà không muốn hoặc không cần đào tạo bài bản.[11]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Thực phẩm ăn liền không tốt cho sức khỏe”. Hanoimoi online. 31/07/2006. Truy cập 31 tháng 7 2012. 
  2. ^ a ă â Thuận Hải (31/07/2012). “Việt Nam tiêu thụ mì ăn liền thứ 4 thế giới”. Dân Việt. Truy cập 31 tháng 7 2012. 
  3. ^ a ă “Cảnh báo tác hại từ mì ăn liền”. afamily.vn. 27 tháng 7 năm 2012. Truy cập 31 tháng 7 2012. 
  4. ^ “Mì ăn liền không nên... ăn liền”. afamily.vn. 9 tháng 8 năm 2010. Truy cập 31 tháng 7 2012. 
  5. ^ “Việt Nam tiêu thụ mì ăn liền nhiều thứ 4 thế giới”. Gafin. 31 tháng 7 năm 2012. Truy cập 4 tháng 8 2012. 
  6. ^ Hướng Dương (16/7/2012). “Mì ăn liền gây độc ở Trung Quốc”. ngoisao.net. Truy cập 4 tháng 8 2012. 
  7. ^ “Huyền thoại mì ăn liền đã đến Việt Nam”. vietnamnet.vn. 24/8/2012. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2012. 
  8. ^ http://vietnamnet.vn/vn/kinh-te/156549/vu-my-tom-nhiem-doc--dai-gia-my-kin-tieng--dan-bat-an.html
  9. ^ LỮ Ý NHI – THẢO MINH (1 tháng 5 năm 2012). “Thị trường mì gói: Dai, xoắn và cay (Bài 1)”. Doanh nhân Sài Gòn Online. Truy cập 31 tháng 7 2012. 
  10. ^ HOÀNG LÊ (5 tháng 7 năm 2012). “Phim truyền hình thời mì ăn liền”. Tuổi Trẻ Online. Truy cập 31 tháng 7 2012. 
  11. ^ VŨ ĐỨC TRÍ THỂ (22/07/2012). “Sinh viên... mì ăn liền!”. Tuổi trẻ Online. Truy cập 31 tháng 7 2012. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]