Nội chiến Lào

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Bước tới: menu, tìm kiếm
Nội chiến Lào
Hình:Laos usa war.jpg
Áp phích của Cuba: "cuộc chiến bị lãng quên" cho thấy sự xung đột của các loại vũ khí truyền thống Lào với máy bay ném bom Mỹ
Thời gian 1962-1975
Địa điểm Vương quốc Lào
Kết quả Phe Cộng sản thắng và thành lập Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.
Tham chiến
Vương quốc Lào,
Hoa Kỳ,
Thái Lan,
Việt Nam Cộng hòa		 Pathet Lào
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Cờ Liên Xô Liên Bang Xô viết
Cờ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Chỉ huy
Souvanna Phouma
Vàng Pao
Vong Savang
Phoumi Nosavan		 Souphanouvong
Phoumi Vongvichit
Hồ Chí Minh
Lê Duẩn
Bành Đức Hoài
Bài này nằm trong loạt bài về
Lịch sử Lào

Lịch sử ban đầu
Lan Xang (1353 - 1707)
Suy yếu và phân liệt (1707 - 1893)
Luang Phrabang, Viang Chan, Champasak
Thuộc Pháp (1893 - 1953)
Lào sau độc lập (1953-1975)
Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào (1975-1990s)
Thời hiện đại (thập niên 1990 đến nay)
sửa

Nội chiến Lào (1962-1975) là cuộc nội chiến giữa phe Pathet Lào và chính phủ hoàng gia Lào. Cuộc chiến này có sự tham gia đáng kể của các lực lượng quân đội của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Mỹ và Việt Nam Cộng hòa để giành quyền kiểm soát dải đất hẹp trên lãnh thổ Lào mà quân đội Việt Nam Dân chủ Cộng hòa dùng làm khu vực hành lang tiếp viện cho lực lượng của họ tại miền Nam. Quân Pathet Lào đã chiến thắng năm 1975 cùng với chiến thắng của phe Cộng sản ở Đông Dương trong năm đó. Pathet Lào đã lập nên Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.

[sửa] Bối cảnh

Hiệp định Genèva về lập lại hòa bình ở Đông Dương thiết lập một nước Lào trung lập. Tuy nhiên, Quân đội Nhân dân Việt Nam ủng hộ quân Pathet Lào và mượn một dải đất thuộc dãy Trường Sơn để hình thành nên đường mòn Hồ Chí Minh. Hoa Kỳ đã nỗ lực ngăn chặn con đường này và CIA đã huấn luyện cho khoảng 3000 quân chủ yếu là người Hmông và Khmer do tướng Vàng Pao lãnh đạo. Quân đội Mỹ, Việt Nam Cộng hòa và Thái Lan đã giúp chính phủ hoàng gia Lào chống lại Pathet Lào, Quân đội Nhân dân Việt Nam và Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Theo đánh giá của William Colby, tham vọng của Đảng Cộng sản Đông Dương không ngừng lại ở Nam Việt Nam. Do vùng núi của Lào kề bên thung lũng sông Hồng nên các nhà lãnh đạo Bắc Việt muốn có một sự đảm bảo an ninh tại đây, thứ nữa là Lào và Việt Nam đều thuộc Đông Dương nên các lãnh đạo Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cũng muốn thiết lập sự ảnh hưởng của mình đối với Lào.[1]

Trong mùa hè 1959, Pathet Lào bắt đầu tấn công ở các tỉnh phía Bắc. Quân đội Nhân dân Việt Nam cũng tham gia vào cuộc tấn công này với quân số khoảng 3-5 tiểu đoàn. Chính phủ Lào đã ra kháng nghị với Liên Hợp Quốc về cuộc xâm lược của người láng giềng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Theo Bernard Falls thì còn có cả quân đội Trung Quốc của Bành Đức Hoài và họ đã chiếm luôn 1 vị trí của quân Lào[2]Lãnh đạo Liên Xô Nikita Khruschov thì đinh ninh rằng Lào sẽ "rụng vào tay ông" như một quả cà chua chín[3].

Tháng 4/1961, Hoa Kỳ và Liên Xô dàn xếp một cuộc ngừng bắn và triệu tập Hội nghị tại Genève để giải quyết xung đột. Ngày 23/7/1962, 2 bên thỏa thuận một chính phủ liên hiệp trung lập sẽ lãnh đạo Lào. 14 nước, trong đó có Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã cam đoan tôn trọng 1 nước Lào trung lập.

Một trong những điều kiện cơ bản của Hiệp định này là các nước phải rút hết quân ra khỏi Lào. Không quân Liên Xô rút lui, quân Mỹ cũng rút, kể cả các lực lượng Đặc biệt, cố vấn bán quân sự và nhân viên tình báo[4]. Chỉ có Quân đội Nhân dân Việt Nam để lại 7.000 quân, phần lớn ở Bắc Lào, nơi các thanh tra Quốc tế khó tới được. Theo William Colby, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa báo cáo với Ủy ban là họ đã cho hồi hương "bốn mươi binh sĩ" có ở Lào.[5]

Sườn phía Đông của Lào là địa bàn của những người Hmông nằm trong vùng do Pathet Lào kiểm soát. Người Mỹ trong khi viện trợ quần áo, lương thực và nhu yếu phẩm cho họ cũng đã tuyển mộ những người này vào những đội quân du kích bí mật với Vàng Pao là người đứng đầu, có nhiệm vụ chống Quân đội Nhân dân Việt Nam ở Bắc Lào.

Lực lượng của Vàng Pao đã chiến đấu rất quyết liệt, nhiều lúc không cân sức[cần dẫn nguồn]. Sau 1964, khi Hoa Kỳ can thiệp mạnh hơn vào Đông Nam Á thì họ được trang bị chính quy hơn, vũ khí cũng tốt hơn. Lực lượng này được huấn luyện cách phối hợp giữa các lực lượng của họ với người Thái và người Mỹ trong các hoạt động chiến đấu.[6]

Trong vòng 10 năm, vị trí của chính phủ Lào được giữ nguyên còn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thì đã đổ vào đây từ 7.000 người lên tới 70.000 người chỉ với nhiệm vụ bảo vệ tuyến đường chi viện cho chiến trường miền Nam Việt Nam nằm trên lãnh thổ Vương quốc Lào. Trong khi đó, theo đánh giá của William Colby, họ bị quân Vàng Pao tập kích, phục kích khắp nơi, cuối cùng, phải nhờ ưu thế về lực lượng và chi viện của Mỹ giảm đi, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mới thắng thế.[7]

Năm 1962, Hiệp ước hòa bình được ký nhưng Hà Nội chỉ rút 1 trong 3 sư đoàn của họ về nước. Năm 1973, 1 Hiệp định thứ 2 được ký và chính quyền Lê Duẩn chấp nhận một nền độc lập của Lào.[8]

Năm 1975, sau khi phe Cộng sản tràn ngập toàn bộ miền Nam thì họ cũng ủng hộ cuộc chiến của Pathet Lào tấn công quân chính phủ. Vương quốc Lào sụp đổ tháng 12/1975 và giờ đây Lào là một nước Cộng sản thân chính quyền Hà Nội còn những người trước đây ủng hộ chính phủ Lào thì từ bỏ mục tiêu chính trị hoặc phải đi lưu vong.[9]

[sửa] Tham khảo

  1. ^ William Colby-Một chiến thắng bị bỏ lỡ NXB CAND p249
  2. ^ Giô-dép A Am-tơ Lời Phán quyết về VN-NXB Quân đội Nhân dân tr 312
  3. ^ William Colby-Một chiến thắng bị bỏ lỡ NXB CAND p250
  4. ^ William Colby-Một chiến thắng bị bỏ lỡ NXB CAND p250
  5. ^ William Colby-Một chiến thắng bị bỏ lỡ NXB CAND p250
  6. ^ Giô-dép A Am-tơ Lời Phán quyết về VN-NXB Quân đội Nhân dân tr 316
  7. ^ William Colby-Một chiến thắng bị bỏ lỡ NXB CAND p255
  8. ^ William Colby-Một chiến thắng bị bỏ lỡ NXB CAND p255
  9. ^ William Colby-Một chiến thắng bị bỏ lỡ NXB CAND p255

[sửa] Liên kết ngoài

 Bài này còn sơ khai.
Bạn có thể góp sức viết bổ sung cho bài được hoàn thiện hơn. Xem phần trợ giúp để biết thêm về cách sửa đổi bài.
Lấy từ “http://vi.wikipedia.org/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_L%C3%A0o”
Công cụ cá nhân