Ramesses I

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Ramesses I
Tiên vương:
Horemheb
Pharaông của Ai Cập
Vương triều thứ 19
Kế vị:
Seti I
StatueHeadOfParamessu-TitledFrontalView-RamessesI MuseumOfFineArtsBoston.png
Niên đại 1292 TCN - 1290 TCN hoặc
1295 TCN - 1294 TCN
Tên ngai
<
ra
mn
F9
t t
>

Menpehtyre
Eternal is the Strength of Re[1]
Tên riêng
<
ra ms s sw w
>

Ra-messes
Re has fashioned him[2]
Hôn phối Sitre
Con cái Seti I
Mất 1290 TCN
Chôn cất KV16


Ramesses I, hay Ramses I (còn có tên là Pramesse trước khi lên ngôi), là vị pharaoh sáng lập ra Vương triều thứ 19 của Ai Cập cổ đại; sử gọi là triều Tiền Ramessid. Ông vốn là một vị Tể tướng tài giỏi của pharaoh Horemheb, vị pharaoh cuối cùng của Vương triều thứ 18. Sau khi Horemheb qua đời mà không có con kế vị, Pramesse lên ngôi hoàng đế với vương hiệu Ramesses I và cai trị trong khoảng 1295-1294 TCN hay 1292-1290 TCN. Ông qua đời khi mới cai trị được 2 năm 16 tháng và con trai ông là Seti I lên ngôi. Xác ướp của ông được chôn trong Thung lũng các vị vua và đã được khai quật năm 1881.

Nguồn gốc[sửa | sửa mã nguồn]

Ban đầu được gọi là Pa-ra-mes-su, Ramesses I không sinh ra trong một gia đình hoàng gia mà được sinh ra trong một gia đình tướng lĩnh cao quý từ vùng đồng bằng châu thổ sông Nile, có lẽ gần kinh đô cũ của người HyksosAvaris, hoặc từ Tanis. Ông là con trai của một tướng lĩnh quân đội tên là Seti. Ông có 5 chị em gái và 3 anh em trai tên là Pay, Minamon and Hawnefer. Chú của ông Khaemwaset đã kết hôn với Tamwadjesy, người quản lý hậu cung của Amun, một người bà con của Huy, Tổng đốc Kush, một vùng đất quan trọng của quốc gia. Điều này cho thấy địa vị cao của gia đình Ramesses. Ramses I đã nhận được sự ưu ái của Horemheb, pharaon cuối cùng của triều đại 18 hỗn loạn, người đã bổ nhiệm ông làm tể tướng của mình. Ramesses còn được bổ nhiệm làm giáo sĩ tối cao của đền thờ Amun, như vậy, ông có thể đã đóng một vai trò quan trọng trong việc phục hồi của các tôn giáo cũ.

Horemheb đã là một nhà quý tộc không thuộc gia đình hoàng tộc, mà là một người đã vươn lên nhờ các chức vụ trong quân đội Ai Cập để phục vụ như là cố vấn của hoàng gia của TutankhamunAy ,và cuối cùng là Pharaon. Vì Horemheb không có con nên cuối cùng ông đã chọn Ramesses là người kế vị vào những năm tháng cuối đời, có lẽ vì Ramesses là một người có tài cai trị và có một con trai (Seti I) và một cháu trai (tương lai là Ramesses II) để kế vị ông, tránh được việc không có người thừa kế sau này.

Khi lên ngôi, Ramesses sử dụng một prenomen, hoặc tên hoàng gia, được viết bằng chữ tượng hình Ai Cập từ bên phải. Khi phiên âm, tên này là mn-pḥty-r ', mà thường được giải thích là Menpehtyre, có nghĩa là "Được lên ngôi bởi sức mạnh của Ra". Tuy nhiên, ông được biết đến bởi nomen của mình, hoặc tên cá nhân. Nó được phiên âm là r'-ms-sw, và thường được coi là Ramessu hoặc Ramesses, có nghĩa là "Ra sinh ra ông". Khi lên kế vị, ông đã cao tuổi, chính vì thế Ramesses đã bổ nhiệm con trai của mình, sau đó là pharaoh Seti I, là Thái tử và được lựa chọn làm người kế nhiệm. Seti đã được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động quân sự đặc biệt trong thời gian này, một cố gắng để thu hồi một số đất đai của Ai Cập bị mất ở Syria. Ramesses đã phụ trách các vấn đề trong nước: đáng nhớ nhất, ông hoàn thành cửa tháp thứ hai tại đền Karnak, bắt đầu dưới thời Horemheb.

Qua đời[sửa | sửa mã nguồn]

Reliefs from the Abydos chapel of Ramesses I. The chapel was specifically built and dedicated by Seti I in memory of his late father.

Ramesses I có một triều đại rất ngắn, bằng chứng là có rất ít ỏi các đài kỷ niệm đương thời nhắc đến ông: nhà vua đã có ít thời gian để xây dựng các công trình quan trọng ở bất kỳ lúc nào trong thời gian trị vì của ông và đã được chôn cất vội vã trong một lăng mộ nhỏ và nhanh chóng hoàn thành. Giáo sĩ Ai Cập Manetho ấn định rằng thời gian trị vì của ông là 16 tháng. Ramesses được chôn cất tại Thung lũng các vị vua. Ngôi mộ của ông, phát hiện bởi Giovanni Belzoni năm 1817 và được đặt tên là KV16, có kích thước nhỏ. Joyce Tyldesley nói rằng ngôi mộ của Ramesses I bao gồm một hành lang và một phòng mà chưa hoàn thành.

Trong văn học[sửa | sửa mã nguồn]

Ramesses I là một nhân vật trong bộ truyện tranh "Dòng sông huyền bí" của Nhật Bản, trong bộ truyện này ông được miêu tả là một thanh niên có một con mắt màu vàng, thông minh lanh lợi, giỏi binh pháp và đem lòng yêu thích nhân vật nữ chính của truyện này. Ông còn là vị chỉ huy của quân Ai Cập trong cuộc chiến tranh với Hittite và là người trấn áp cuộc nổi loại của thị dân Ai Cập và góp phần phế truất hoàng thái hậu đương thời.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Ibid., p.140
  2. ^ Peter Clayton, Chronicle of the Pharaohs, Thames and Hudson Ltd, 1994. p.140

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]