Người Kazakh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Kazakhs
Talgat Musabayev
Tổng số dân
khoảng 15.000.000
Khu vực có số dân đáng kể
 Kazakhstan 11.244.547 (tính đến 1 tháng 1 năm 2014)[1]
 China 1.500.000[2]
 Uzbekistan 1.100.000[3]
 Russia 647.732[4]
 Mongolia 101.526
 Germany 46.633[5]
 Turkmenistan 40.000[6]
 Kyrgyzstan 33.200[7]
 Turkey 10.000[8]
 Ukraine 5.526[9]
 United Arab Emirates 5.000[10]
 Iran 3.000 hoặc 4000 đến 15000[11][12]
 Czech Republic 4.821[13]
 Austria 1.685[14]
 Belarus 1.355[15]
Ngôn ngữ
Kazakh
(và/hoặc các ngôn ngữ ở quốc gia học sinh sống)
Tôn giáo
Sunni Islam russian orthodox church

Kazakhs (cũng viết là Kazaks, Qazaqs; tiếng Kazakh: Қазақтар[qɑzɑqtɑr]; tiếng Nga: Казахи; chữ Hán: 哈薩克, Cáp Tát Khắc) là một tộc người Turk ở các khu vực phía Bắc của Trung Á (phần lớn Kazakhstan, nhưng cũng ở nhiều nơi của Uzbekistan, Trung Quốc, NgaMông Cổ). Họ nổi tiếng có tình yêu tự do mãnh liệt, giỏi cưỡi ngựa, săn bắn bằng những con đại bàng bán thuần dưỡng.

Người Kazakh vốn là hậu duệ của các bộ lạc Thổ như người Argyn, người Khazar, người Qualuq; hậu duệ của người Kipchakngười Cuman.[16][17] Họ cũng là hậu duệ của các bô lạc khác như người Hun. Thêm vào đó, người Kazakh cũng là hậu duệ của nhóm các tộc người du cư cổ xưa như người Sarmatian, người Sakangười Scythian. Điểm chung của các tộc người này đó là họ đến từ Đông Âu, sinh sống một vùng đất giữa SiberiaBiển Đen và có để lại dấu tích ở Trung ÁĐông Âu khi đi xâm chiếm các vùng đất này trong các thế kỷ V-XIII.[18][19][20][21]

Người Kazakh trở thành một trong những dân tộc chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ nạn đóiLiên Xô trong các năm 1932-1933 với 37% tổng số người chết.[22]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Агентство Республики Казахстан по статистике. Этнодемографический сборник Республики Казахстан 2014.
  2. ^ Census 2000 counts 1.25 mln Kazakhs The Kazak Ethnic Group, later the Kazakh population had higher birth rate, but some assimilation processes were present too. Estimatians made after the 2000 Census claim Kazakh population share growth (was 0.104% in 2000), but even if this share value was preserved at 0.104% level it would be no less than 1.4 mln in 2008
  3. ^ Kazakh population share was constant at 4.1% in 1959–1989, CIA estimates this share declined to 3% in 1996. Official Uzbekistan estimation (E. Yu. Sadovskaya "Migration in Kazakhstan in the beginning of the 21st century: main tendentions and perspectives" ISBN 978-9965-593-01-7) in 1999 was 940,600 Kazakhs or 3.8% of total population. If Kazakh population share was stable at about 4.1% (not taking into account the massive repatriation of ethnic Kazakhs (Oralman) to Kazakhstan) and the Uzbekistan population in the middle of 2008 was 27.3 mln, the Kazakh population would be 1.1 mln. Using the CIA estimate of the share of Kazakhs (3%), the total Kazakh population in Uzbekistan would be 0.8 mln
  4. ^ Russia National Census 2010
  5. ^ “Anzahl der Ausländer in Deutschland nach Herkunftsland (Stand: 31. Dezember 2014)”. 
  6. ^ In 1995 Kazakh population was 86,987 [1] or 1.94% population total. Later was a massive pepartriation of ethnic Kazakh population (oralman) to Kazakhstan: 22,000 before 2001 and 38,000–40,000 in 2001—2007. Press reports are claiming [2],[3],[4] the most part of Kazakhs had left Turkmenistan
  7. ^ In 2009 National Statistical Committee of Kyrgyzstan. National Census 2009[liên kết hỏng]
  8. ^ “Казахское общество Турции готово стать объединительным мостом в крепнущей дружбе двух братских народов - лидер общины Камиль Джезер”. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2015. 
  9. ^ Ukrainian population census 2001: Distribution of population by nationality. Retrieved on 23 April 2009[liên kết hỏng]
  10. ^ “UAE´s population – by nationality”. BQ Magazine. 12 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2015. 
  11. ^ “Êàçàõè "ÿäåðíîãî" Èðàíà”. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2015. 
  12. ^ “"Казахи доказали, что являются неотъемлемой частью иранского общества и могут служить одним из мостов, связующих две страны" - представитель диаспоры Тойжан Бабык”. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2015. 
  13. ^ “Number of foreigners”. Czech Statistical Office. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2015. 
  14. ^ Statistik Austria. “STATISTIK AUSTRIA - Bevölkerung nach Staatsangehörigkeit und Geburtsland”. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2015. 
  15. ^ population census 2009: National composition of the population.
  16. ^ “Kipchak (people) – Britannica Online Encyclopedia”. Britannica.com. Truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2012. 
  17. ^ Z. V. Togan: The Origins of the Kazaks and the Uzbeks, Central Asian Survey Vol. 11, No. 3. 1992
  18. ^ [5].
  19. ^ “Kazakh Genetics - DNA of Turkic people from Kazakhstan and surrounding regions”. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2015. 
  20. ^ Richard Orange in Almaty (3 tháng 10 năm 2010). “Kazakhs striving to prove Genghis Khan descent”. Telegraph.co.uk. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2015. 
  21. ^ [6]
  22. ^ http://www.jstor.org/discover/10.2307/41036834?uid=3738984&uid=2129&uid=2&uid=70&uid=4&sid=21104012154341

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]