Euarchontoglires

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Euarchontoglires
Thời điểm hóa thạch: Paleocen - Holocen, 65–0Ma
Ring tail lemur leaping.JPG
Phân loại khoa học
Giới (regnum) Animalia
Ngành (phylum) Chordata
Lớp (class) Mammalia
Phân lớp (subclass) Eutheria
Đại bộ (magnordo) Boreoeutheria
Liên bộ (superordo) Euarchontoglires
Murphy et al., 2001[1]
Các bộ

Euarchontoglires (đồng nghĩa Supraprimates) là một nhánh (liên bộ) động vật có vú, các thành viên còn sinh tồn trong nhánh này được chia thành 5 nhóm: Rodentia (gặm nhấm), Lagomorpha (thỏ), Scandentia (đồi, nhen), Dermoptera (chồn bay) và Primates (linh trưởng, bao gồm cả con người).

Quan hệ tiến hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Nhánh Euarchontoglires dựa trên các phân tích trình tự ADN và sự có mặt/thiếu vắng retrotransposon, kết hợp nhánh Glires bao gồm RodentiaLagomorpha, với nhánh Euarchonta bao gồm Scandentia, PrimatesDermoptera. Vì thế, có rất ít đặc trưng giải phẫu để hỗ trợ cho Euarchontoglires, nhưng cũng không có chứng cứ mạnh từ giải phẫu để hỗ trợ cho các giả thuyết khác.

Euarchontoglires hiện nay được công nhận như là một trong bốn nhóm chính trong phạm vi Eutheria (chứa các loài động vật có nhau thai)[1]. Bốn nhánh chính này thường được thảo luận mà không gán cho chúng các cấp bậc theo kiểu phân loại Linnaeus, nhưng đôi khi vẫn được gán ở cấp cohort hay đại bộ (magnorder) hoặc liên bộ (superorder). Mối quan hệ giữa bốn nhánh này (Euarchontoglires, Xenarthra, Laurasiatheria, Afrotheria) và việc nhận dạng nguồn gốc của động vật có nhau thai vẫn còn gây tranh cãi[2].

Euarchontoglires có lẽ đã tách ra khỏi nhóm chị em là Laurasiatheria vào khoảng 85-95 triệu năm trước, trong kỷ Creta, phát triển trong nhóm đảo Laurasia mà sau này là châu Âu. Giả thuyết này được chứng cứ phân tử hỗ trợ; ngoài ra thì các hóa thạch sớm nhất đã biết có từ đầu thế Paleocen[3]. Nhánh chứa Euarchontoglires và Laurasiatheria được coi là Boreoeutheria. Cả Euarchontoglires và thú có túi hai răng cửa đều có ruột thừa, nhưng điều này có lẽ chỉ là do tiến hóa hội tụ[4]

Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]

Mối quan hệ giả thiết của Euarchontoglires như sau:

Euarchontoglires
Glires

Anagaloidea



Arctostylopida[5]




Rodentia (gặm nhấm)



Lagomorpha (thỏ)




Euarchonta

Scandentia (đồi, nhen)


Primatomorpha

Dermoptera (chồn bay)




Primates (linh trưởng)



Plesiadapiformes






Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Murphy William J.; Eizirik Eduardo; O'Brien Stephen J.; Madsen Ole; Scally Mark; Douady Christophe J.; Teeling Emma; Ryder Oliver A.; Stanhope Michael J.; de Jong Wilfried W.; Springer Mark S. (2001). "Resolution of the Early Placental Mammal Radiation Using Bayesian Phylogenetics". Science 294 (5550): 2348–2351. doi:10.1126/science.1067179. PMID 11743200
  2. ^ Asher, RJ; Bennett, N; Lehmann, T (2009). “The new framework for understanding placental mammal evolution”. BioEssays 31 (8): 853–864. doi:10.1002/bies.200900053. PMID 19582725. 
  3. ^ O'Leary, M. A.; Bloch, J. I.; Flynn, J. J.; Gaudin, T. J.; Giallombardo, A.; Giannini, N. P.; Cirranello, A. L. (2013). “The placental mammal ancestor and the post–K-Pg radiation of placentals”. Science 339 (6120): 662–667. doi:10.1126/science.1229237. PMID 23393258. 
  4. ^ Smith H. F.; Fisher R. E.; Everett M. L.; Thomas A. D.; Randal Bollinger R.; Parker W. 2009. "Comparative anatomy and phylogenetic distribution of the mammalian cecal appendix". Journal of Evolutionary Biology 22 (10): 1984–1999. doi:10.1111/j.1420-9101.2009.01809.x. PMID 19678866
  5. ^ Missiaen P, Smith T, Guo DY, Bloch JI, Gingerich PD (2006). “Asian gliriform origin for arctostylopid mammals.”. Naturwissenschaften 93 (8): 407–411. doi:10.1007/s00114-006-0122-1. PMID 16865388.