Kỳ thi trung học phổ thông quốc gia (Việt Nam)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Kỳ thi THPT quốc gia (Việt Nam)
Tan thi ở điểm thi THPT Quốc gia ở Thanh Hóa.jpeg
Thí sinh tại một điểm thi ở Thanh Hóa ra về sau khi hoàn thành bài thi
Viết tắt Kỳ thi THPT quốc gia
Loại Kiểm tra trắc nghiệm trên giấy (trừ môn Ngữ văn thi theo hình thức tự luận)[1]
Nhà phát triển / quản lý Bộ Giáo dục và Đào tạo (Việt Nam)
Kiến thức / kỹ năng kiểm tra Ba bài thi độc lập bắt buộc: Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ (Anh, Pháp, Đức, Nhật, Nga, Trung)
Hai bài thi tổ hợp tự chọn: Khoa học tự nhiên (Vật lý, Sinh học, Hóa học) và Khoa học xã hội (Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân)[1]
Mục đích Xét tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học, cao đẳng
Năm bắt đầu 2015 (2015)
Thời lượng Toán: 90 phút
Ngữ văn:120 phút
Ngoại ngữ: 60 phút
Các bài thi tổ hợp: 50 phút/mỗi môn thành phần, tổng cộng là 150 phút mỗi bài[1]
Tổ chức 1 lần/ năm
Quốc gia / khu vực  Việt Nam
Ngôn ngữ Các môn ngoại ngữ: tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Nhật, tiếng Nga, tiếng Trung
Các môn còn lại: tiếng Việt
Điều kiện / tiêu chí [2]
Phí tham dự

35.000 VND/môn thi (các kỳ thi năm 2015, 2016, dự kiến từ kì thi năm 2018) [3]

Miễn phí (kì thi năm 2017)
Điểm được sử dụng bởi Hầu hết các trường đại học, cao đẳng trên toàn quốc.
Trang mạng Website chính thức

Kỳ thi trung học phổ thông quốc gia tại Việt Nam là một sự kiện quan trọng của ngành Giáo dục Việt Nam, được tổ chức bắt đầu vào năm 2015.[4] Là kỳ thi 2 trong 1, được gộp bởi hai kỳ thi là Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thôngKì thi tuyển sinh đại học và cao đẳng, kỳ thi này xét cho thí sinh hai nguyện vọng: tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học, cao đẳng, nhằm giảm bớt tình trạng luyện thi, học tủ, học lệch và giảm bớt chi phí.[4] Ngày 26 tháng 2 năm 2015, Bộ Giáo dục Việt Nam đã ban hành Quy chế thi của kỳ thi này.[5]

Để tham dự kỳ thi này, thí sinh phải thi ít nhất 4 môn, trong đó có 3 môn bắt buộc là Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ và ít nhất 1 môn tự chọn trong số các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử và Địa lý. Hình thức thi và lịch thi theo hướng dẫn hằng năm của Bộ Giáo dục Việt Nam.[6]

Hoàn cảnh ra đời kỳ thi[sửa | sửa mã nguồn]

Ở Việt Nam, trước khi hai kỳ thi tốt nghiệp phổ thông và tuyển sinh đại học gộp làm một, thì tình trạng luyện thi đại học, học tủ, học lệch vẫn là một vấn đề nhức nhối và rất được sự quan tâm của dư luận. Nguyên Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam, Nguyễn Thiện Nhân lúc còn tại vị cũng phải nói lên rằng "Còn thi đại học, còn lò luyện thi"[7]

Ý định tổ chức một kỳ thi quốc gia chung tại Việt Nam đã từng được ấp ủ và lấy ý kiến từ năm 2009 và có thể tổ chức lần đầu vào năm 2010, nhưng do chưa chuẩn bị đầy đủ nên các nhà làm giáo dục Việt Nam đành phải hoãn lại, mặc dù 90% các nước trên thế giới đã tổ chức kỳ thi "2 trong 1" này.[8]

Tuy nhiên, mầm mống cho việc tổ chức một kỳ thi quốc gia chung tại Việt Nam lại được nhắc đến từ năm 2014, khi Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép thí sinh thi tốt nghiệp với 4 môn, trong đó Toán và Ngữ văn là 2 môn bắt buộc.[9] Tháng 8 năm 2014, khi tổ chức xong kỳ thi đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đã tổ chức lấy ý kiến dư luận về kỳ thi này.[10] Sau khi được đông đảo nhân dân và dư luận ủng hộ, ngày 9 tháng 9 năm 2014, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam chính thức chốt phương án thi quốc gia kể từ năm 2015[4][11] và năm đầu tổ chức là từ ngày 1 tháng 7 đến 4 tháng 7 năm 2015.[12] Quy chế của kỳ thi này được công bố ngày 26 tháng 2 năm 2015.[5][6]

Cách thức tổ chức kỳ thi[sửa | sửa mã nguồn]

Đơn vị tổ chức thi cho thí sinh[sửa | sửa mã nguồn]

Là các trường Đại học, Cao đẳng, các Học viện, Cục nhà trường thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam và các sở Giáo dục và Đào tạo.[6]

Với các thí sinh có nhu cầu vừa xét tốt nghiệp, xét tuyển sinh Đại học, Cao đẳng, hoặc chỉ có nhu cầu tuyển sinh vào các trường này, thí sinh phải thi ở cụm thi do các trường đại học chủ trì. Cụm thi này phải có ít nhất thí sinh từ hai tỉnh trở lên và phải đảm bảo điều kiện ăn ở, đi lại của thí sinh. Với các thí sinh chỉ có nhu cầu xét tốt nghiệp thì các em chỉ cần thi ở các cụm do Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì. Cục Nhà trường có quyền hạn như một Sở Giáo dục và Đào tạo.[6][13][14] Kể từ năm 2016, mỗi tỉnh thành tổ chức một cụm thi đại học và một cụm thi tốt nghiệp.[15]

Đối tượng được tham dự kỳ thi và trách nhiệm[sửa | sửa mã nguồn]

Giáo dục Việt Nam.png

    Hệ thống Giáo dục Việt Nam
    Giáo dục mầm non
    Giáo dục tiểu học
    Giáo dục trung học
    (Cơ sở, Phổ thông, Trung cấp)
    Giáo dục đại học
    (Cao đẳng, Đại học, Cao học)

    Giáo dục thường xuyên
    Đào tạo từ xa
    Đào tạo tại chức (vừa học vừa làm)

    Công lập
    Tư thục
    Bán công
    Dân lập

Các kỳ thi quan trọng

    Tốt nghiệp trung học phổ thông (cũ)
    Tuyển sinh đại học và cao đẳng (cũ)
    Kỳ thi trung học phổ thông quốc gia

Là các thí sinh học hết chương trình Trung học phổ thông hoặc các chương trình tương đương với cấp Trung học phổ thông của Việt Nam; những người chưa có bằng tú tài hoặc những ai đã tốt nghiệp THPT có nguyện vọng tuyển sinh Đại học, Cao đẳng.[6][16]

Các em chỉ được mang vào phòng thi bút viết, bút chì, compa, tẩy, thước kẻ, thước tính, máy tính bỏ túi không có chức năng soạn thảo văn bản và không có thẻ nhớ; Atlat Địa lý Việt Nam đối với môn thi Địa lý (do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam ấn hành, không được đánh dấu hoặc viết thêm bất cứ nội dung gì); các loại máy ghi âm và ghi hình chỉ có chức năng ghi thông tin mà không truyền được thông tin và không nhận được tín hiệu âm thanh, hình ảnh trực tiếp nếu không có thiết bị hỗ trợ khác. Đặc biệt là càng không được mang tài liệu hay điện thoại di động vào phòng thi vì cách ra đề của kỳ thi này đã đổi mới nên dù có mang vào cũng không sử dụng được và nếu bị phát hiện sẽ bị đình chỉ thi.[6][17]

Điểm thi và cách thức xét tốt nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Điểm xét tốt nghiệp Trung học phổ thông là 5 điểm trở lên.[18] Nó được tính với tổng điểm 4 môn thi, điểm trung bình cả năm lớp 12, điểm khuyến khích và điểm ưu tiên (nếu có) qua công thức: lấy tổng điểm của 4 bài thi cộng điểm khuyến khích tất cả chia 4 rồi cộng với điểm trung bình cả năm lớp 12; sau đó lấy tổng trên chia 2 và cộng với điểm ưu tiên (nếu có). Điểm xét tốt nghiệp được lấy đến 2 chữ số thập phân, do phần mềm máy tính tự động thực hiện.[6][19]

Bộ Giáo dục và Đào tạo độc quyền công bố điểm thi.[20] Mỗi thí sinh được cấp 4 Giấy chứng nhận kết quả thi, bao gồm một giấy chứng nhận cho nguyện vọng 1 và ba giấy chứng nhận cho các nguyện vọng còn lại.[6] Từ năm 2016, mỗi thí sinh chỉ được cấp một giấy chứng nhận kết quả thi với mã số xác định.[21]

Đề thi và hình thức thi[sửa | sửa mã nguồn]

Đề thi[sửa | sửa mã nguồn]

Thông thường, mỗi môn thi có đề thi chính thức và đề thi dự bị được sử dụng khi có sự cố; kèm theo hướng dẫn chấm, thang điểm, đáp án và được quản lý với độ Tối mật.[6][22]

Đề thi phải đảm bảo phân loại trình độ của thí sinh, vừa đảm bảo đủ để thí sinh dễ tốt nghiệp trung học phổ thông vừa chọn được các em khá, giỏi vào đại học, cao đẳng. Thông thường, đề có 60% là cơ bản và 40% là nâng cao.[17]

Đề thi và đáp án minh họa của kỳ thi này được Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam công bố vào ngày 31 tháng 3 năm 2015.[23]

Hình thức thi, cách làm bài[sửa | sửa mã nguồn]

Thông thường, các môn Toán, Ngữ văn, Lịch sử và Địa lý thi theo hình thức tự luận, các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học thi theo hình thức trắc nghiệm. Với môn Ngoại ngữ, có năm chỉ làm trắc nghiệm, có năm thêm phần tự luận (viết). Với phần tự luận, thí sinh phải làm bài vào tờ giấy thi và trắc nghiệm làm vào phiếu trả lời trắc nghiệm. Tùy từng năm mà hình thức thi có thể thay đổi.[6][24]

Từ năm 2017, các môn Toán, Khoa học tự nhiên (Vật lý, Hóa học, Sinh học), Khoa học xã hội (Lịch sử, Địa lý, GDCD), Ngoại ngữ thi theo hình thức trắc nghiệm, môn Ngữ văn thi theo hình thức tự luận.

Môn thi và cách chọn môn thi của thí sinh[sửa | sửa mã nguồn]

Thí sinh phải thi 4 môn, gồm 3 môn bắt buộc là Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ cùng một môn tự chọn trong số các môn thi còn lại: Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý. Để xét tuyển sinh Đại học có thể đăng ký dự thi thêm các môn phù hợp với tổ hợp khối xét tuyển. Thí sinh không được học môn Ngoại ngữ hoặc học trong điều kiện không đảm bảo chất lượng được Giám đốc sở Giáo dục và Đào tạo xem xét, quyết định cho phép thí sinh chọn môn thi thay thế môn Ngoại ngữ trong số các môn tự chọn.[6]

Thông thường môn Lý là môn có số lượng đăng ký dự thi đông nhất bởi chỉ cần thi thêm môn này, thí sinh đã có thể xét tuyển vào các khối D, A1. Hơn nữa, môn này thường là môn thi trắc nghiệm nên có thể ăn may khi gặp câu hỏi khó và dễ lấy điểm cao.[25] Môn Sử có tình trạng ngược lại khi rất ít thí sinh chọn thi. Có những trường "trắng" học sinh thi sử. Điều này đã chứng minh cho cách dạy và học sử của các trường tại Việt Nam trong nhiều năm: Ép buộc học sinh học thuộc quá nhiều, nhớ chi tiết từng con số, sự kiện.[26]

Đó là cách chọn môn thi của hàng nghìn thí sinh miền xuôi, ở thành phố (trong kỳ thi tổ chức lần đầu tiên năm 2015 vừa qua); tuy nhiên, ở vùng núi và hải đảo có rất nhiều vùng có tỷ lệ thí sinh chọn sử rất cao còn vật lý thì ngược lại. Các môn Sinh học, Địa lý và Hóa học có thí sinh lựa chọn tương đối đồng đều.[25][27][28] Ông Vũ Minh Quang cho rằng việc học sinh ít chọn môn Sử là thuộc trách nhiệm của người dạy.[26]

Nhận xét về kỳ thi[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 2015 mới là năm đầu tiên tổ chức một kỳ thi quốc gia chung tại Việt Nam nhưng nó đã vấp phải nhiều ý kiến trái chiều từ các nhà làm giáo dục, các chuyên gia Việt Nam và một số giáo sư, tiến sĩ của các nước khác.

Về mặt tích cực, Kỳ thi này đã lồng ghép sự công bằng, khách quan, nghiêm túc của kỳ thi đại học cùng với sự nhẹ nhàng của kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông, làm cho cả hệ thống chính trị, các trường đại học và sở giáo dục đào tạo đều cùng vào cuộc tổ chức. Với việc đổi mới cách ra đề, thí sinh có thể tập trung ôn thi các môn chính để tuyển sinh đại học, hơn nữa cũng không phải học thuộc lòng, ghi nhớ máy móc ở các môn Văn, Sử, Địa. Thay vì phải nhiều lần đưa con đi quá xa để dự thi hết các kỳ thi, các bậc phụ huynh chỉ phải đi xa đúng một lần và giảm bớt chi phí xăng xe, đi lại. Hơn nữa cũng phần nào giảm bớt chi phí tổ chức, in ấn và tình trạng luyện thi đại học tràn lan.[29] Ông Đào Trọng Thi cho rằng việc tổ chức thi tốt nghiệp riêng là không cần thiết khi mà tỉ lệ đậu tốt nghiệp quá cao.[30]

Về mặt yếu, kỳ thi này vẫn còn những tồn tại cần phải khắc phục. Nhiều thí sinh vùng núi dự thi đại học vẫn phải đi lại xa để dự thi do hình thức tổ chức theo cụm chỉ tổ chức các điểm thi ở tỉnh có trường đại học chủ trì cụm thi. Việc này cũng dẫn đến ách tắc giao thông ở các thành phố lớn. Hơn nữa, nếu có thí sinh phải thi cả tám môn thì dễ bị đuối sức, mệt mỏi ở các buổi thi cuối. Rất nhiều trường đại học thêm nhiều tổ hợp mới, làm cho cách xét điểm sàn khó khăn.[31] Tỷ lệ tốt nghiệp năm đầu tiên tổ chức đạt gần 92% nhưng nhiều chuyên gia vẫn khẳng định chưa phản ánh đúng thực chất.[32] Phổ điểm thì không thể hiện rõ số thí sinh bị điểm liệt, và chỉ là "một nửa sự thật" [33] Việc có nhiều điểm liệt môn Ngoại ngữ đã được dự báo trước bởi thực tế việc học và giảng dạy ngoại ngữ ở bậc phổ thông của Việt Nam rất yếu. Ngoài ra, việc có nhiều điểm liệt đã phản ánh được thực chất thực trạng dạy và học, theo đó vẫn có nhiều học sinh lười học, tư tưởng chủ quan, ỉ lại vào những sự trợ giúp từ xung quanh; với sự phân ban, các em vẫn sẽ chỉ chú trọng những môn học mình thi.[34]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â Hoàng Phương; Thanh Tâm (28 tháng 9 năm 2016). “Thi THPT quốc gia 2017: Trừ Văn tự luận, còn lại trắc nghiệm”. VnExpress. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2016. 
  2. ^ “Điều kiện dự thi THPT Quốc gia năm 2016”. hoc.vtc.vn. 11 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2016. 
  3. ^ Lan Hạ (1 tháng 4 năm 2015). “Lệ phí tuyển sinh năm 2015 là 35.000 đồng một môn thi”. VnExpress. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2016. 
  4. ^ a ă â Văn Chung - Ngân Anh (9 tháng 9 năm 2014). “Bộ Giáo dục chốt phương án thi quốc gia 2015”. VietNamNet. Truy cập 8 tháng 7 năm 2015. 
  5. ^ a ă Nguyễn Hùng (27 tháng 2 năm 2015). Chính thức ban hành quy chế thi THPT quốc gia và tuyển sinh ĐH, CĐ. Dân trí. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2015.
  6. ^ a ă â b c d đ e ê g h Thông tư ban hành Quy chế thi (tải về) của Bộ Giáo dục & Đào tạo ngày 26/2/2015
  7. ^ Tiến Dũng (13 tháng 6 năm 2008). “Phó thủ tướng: 'Còn thi đại học, còn lò luyện thi'. VnExpress. Truy cập 8 tháng 7 năm 2015. 
  8. ^ Năm 2010 chưa bỏ thi đại học VnExpress. Truy cập 8 tháng 7 năm 2015.
  9. ^ Bỏ điểm sàn đại học, thi tốt nghiệp 4 môn VnExpress. Truy cập 9 tháng 7 năm 2015.
  10. ^ Lấy ý kiến dư luận về kỳ thi 2 chung SGGP Online. Truy cập 8 tháng 7 năm 2015.
  11. ^ Chính thức chốt phương án thi năm 2015: Thi trong 4 ngày Dân Trí. Truy cập 9 tháng 7 năm 2015.
  12. ^ Chính thức công bố lịch thi tốt nghiệp THPT Quốc gia 2015 Báo Người Lao động. Truy cập 9 tháng 7 năm 2015.
  13. ^ Giải đáp thắc mắc của thí sinh thi THPT Quốc gia Trường Cao đẳng Sư phạm Nha Trang. Truy cập 11 tháng 7 năm 2015.
  14. ^ Bộ trưởng Giáo dục chốt 10 điểm quan trọng của kỳ thi Quốc gia năm 2015 VietNamNet. Truy cập 12 tháng 7 năm 2015.
  15. ^ http://vnexpress.net/tin-tuc/giao-duc/tuyen-sinh/cac-tinh-thanh-deu-co-cum-thi-thpt-quoc-gia-3351636.html
  16. ^ Trách nhiệm của thí sinh trong kỳ thi THPT Quốc gia Báo Giáo dục Việt Nam. 29 tháng 6 năm 2015. Truy cập 11 tháng 7 năm 2015.
  17. ^ a ă Thứ trưởng Giáo dục: 'Đề thi THPT quốc gia có 60% câu hỏi cơ bản' VnExpress. Truy cập 11 tháng 7 năm 2015.
  18. ^ “Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố quy chế thi THPT quốc gia”. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2015. 
  19. ^ Cách tính điểm xét tốt nghiệp THPT VnExpress. Truy cập 25 tháng 7 năm 2015.
  20. ^ Bộ Giáo dục độc quyền công bố điểm thi VnExpress. Truy cập 26 tháng 7 năm 2015.
  21. ^ http://vtv.vn/giao-duc/moi-thi-sinh-duoc-cap-1-giay-chung-nhan-ket-qua-thi-thpt-20160312095834219.htm
  22. ^ Đề thi THPT quốc gia được bảo mật như thế nào VnExpress. Truy cập 11 tháng 7 năm 2015.
  23. ^ Bộ Giáo dục công bố đề thi minh họa kỳ thi THPT quốc gia VnExpress. Truy cập 25 tháng 7 năm 2015.
  24. ^ Hướng dẫn thực hiện Quy chế thi trong thi THPT Quốc gia 2015 Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam. Truy cập 11 tháng 7 năm 2015.
  25. ^ a ă Lý, hóa được mùa; đìu hiu sử, địa Báo Tuổi trẻ. Truy cập 20 tháng 7 năm 2015.
  26. ^ a ă Học sinh ít chọn môn sử: Nếu trách, hãy trách người dạy Báo Đời Sống & Pháp Luật. Truy cập 20 tháng 7 năm 2015.
  27. ^ Môn thi tự chọn thi THPT quốc gia miền núi phía Bắc: Lịch sử, Địa lý áp đảo Báo Giáo dục Thời đại. Truy cập 20 tháng 7 năm 2015.
  28. ^ Đăng ký thi THPT Quốc gia: Học sinh thành phố “né” môn Lịch sử Trường Đại học Đại Nam. Truy cập 21 tháng 7 năm 2015.
  29. ^ Những đánh giá bước đầu về kỳ thi THPT quốc gia "2 trong 1" đầu tiên Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam. Truy cập 20 tháng 7 năm 2015.
  30. ^ GS Đào Trọng Thi: 'Biết chắc 99% đỗ thì cần gì tổ chức thi tốt nghiệp' VnExpress. Truy cập 20 tháng 7 năm 2015.
  31. ^ Kỳ thi THPT Quốc gia cần được tiếp tục cải tiến VnExpress. Truy cập 20 tháng 7 năm 2015.
  32. ^ Phổ điểm thi THPT quốc gia năm 2015 VnExpress. Truy cập 25 tháng 7 năm 2015.
  33. ^ Phổ điểm các môn thi THPT quốc gia chỉ là 'một nửa sự thật' VnExpress. Truy cập 26 tháng 7 năm 2015.
  34. ^ Kết quả ngược đời, những điểm lạ kỳ trong kỳ thi THPT quốc gia 2015 Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam. Truy cập 26 tháng 7 năm 2015.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]