Giuse Lê Quý Thanh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Giám mục
 Giuse Lê Quý Thanh
Giám mục Phó Giáo phận Phát Diệm
(1963 - 1974)
Gm Giuse Lê Quý Thanh.png
Giáo hộiCông giáo Rôma
Chức vụ chính yếu
Giám mục Phó Phát Diệm
Giáo tỉnhGiáo tỉnh Hà Nội
Giáo phậnGiáo phận Phát Diệm
TòaHiệu tòa Septimunicia
Bổ nhiệmNgày 13 tháng 2 năm 1964[1]
Tựu nhiệmNgày 13 tháng 2 năm 1964
Hết nhiệmNgày 7 tháng 5 năm 1974
Tiền nhiệmTiên khởi
Kế nhiệmGiuse Nguyễn Thiện Khuyến
Các chức khácGiám mục Hiệu tòa Hiệu tòa Septimunicia (1963 - 1974)
Truyền chức
Thụ phongNgày 17 tháng 3 năm 1934
Tấn phongNgày 13 tháng 2 năm 1964
Thông tin cá nhân
Tên khai sinhLê Quý Thanh
SinhNgày 19 tháng 3 năm 1900
An Hòa, Duy Tiên, Hà Nam, Việt Nam
MấtNgày 7 tháng 5 năm 1974
Nơi an tángNhà thờ chính tòa Phát Diệm
Khẩu hiệu"Chúc tụng Chúa"
Cách xưng hô với
Giuse Lê Quý Thanh
Template-Bishop.svg
Danh hiệuĐức Giám mục
Trang trọngĐức Giám mục, Đức Cha
Thân mậtCha
Khẩu hiệu"Chúc tụng Chúa"
TòaSeptimunicia

Giuse Lê Quý Thanh (1900- 1974) là một giám mục người Việt Nam của Giáo hội Công giáo Rôma.[2] Ông từng đảm trách vai trò Giám mục phó Giáo phận Phát Diệm trong suốt hơn 10 năm từ năm 1963 đến năm 1974. Khẩu hiệu Giám mục của ông là: Chúc tụng Chúa.[3][4]

Giám mục Thanh quê tại Hà Nam, từ nhỏ theo con đường tu trì. Năm 34 tuổi, ông được truyền chức linh mục của Địa phận Phát Diệm. Thời kỳ làm linh mục, ông đảm nhiệm nhiều vai trò quan trọng khác nhau tại địa phận: Giáo sư Tiểu chủng viện Phúc Nhạc, giám đốc trường Thầy giảng Phát Diệm và giáo sư trường Thần học Thượng Kiệm sau đó trở thành linh mục Tổng đại diện địa phận năm 1959.

Giáo phận Phát Diệm thành lập nhờ việc thiết lập hàng giáo phẩm Công giáo tại Việt Nam. Mồng 1 Tết Nguyên Đán năm 1964, giám mục chính tòa Bùi Chu Tạo tấn phong tân giám mục phó tại Nhà thờ chính tòa Phát Diệm. Trong khoảng thời gian làm giám mục, ông không thể rời Phát Diệm do hoàn cảnh.

Giám mục Lê Quy Thanh được ghi nhận có những bài giảng trở thành tư liệu văn học Công giáo quý giá và sống tư cách giám mục nhưng phải thực hiện nhiều vai trò khác nhau do thiếu nhân sự.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Giám mục Giuse Lê Quý Thanh sinh ngày 19 tháng 3 năm 1900 tại An Hòa, nay thuộc xã Châu Giang, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam, Việt Nam.[5][6] Ông là cháu ba đời của bác học Lê Quý Đôn.[7] Tuy vậy, theo Kỷ yếu Giáo phận Phát Diệm, thông tin này không thể kiểm chứng.[8]

Thời kỳ linh mục[sửa | sửa mã nguồn]

Theo đuổi con đường tu tập từ nhỏ, ngày 17 tháng 3 năm 1934, Phó tế Giuse Lê Quý Thanh tiến đến việc được thụ phong chức vị linh mục. Tân linh mục trở thành thành viên linh mục đoàn Hạt Đại diện Tông Tòa Phát Diệm.[6] Trong thời gian làm linh mục, ông từng đảm nhận các vai trò như Giáo sư Tiểu chủng viện Phúc Nhạc, giám đốc trường Thầy giảng Phát Diệm và giáo sư trường Thần học Thượng Kiệm.[7] Năm 1959, linh mục Thanh được chọn đảm nhiệm trọng trách linh mục Tổng đại diện Hạt Đại diện Tông Tòa Phát Diệm.[5]

Thời kỳ giám mục[sửa | sửa mã nguồn]

Sau đó khi được chọn làm tổng đại diện ít năm, năm 1963, Tòa Thánh loan báo tuyển chọn linh mục Tổng đại diện Lê Quý Thanh làm Giám mục Phó Giáo phận Phát Diệm, với danh hiệu giám mục hiệu tòa Septimunicia.[5]

Ngày 13 tháng 2 năm 1964 đồng thời cũng là ngày Mồng Một tết Nguyên Đán, lễ tấn phong tân giám mục Giuse Lê Quý Thanh được tổ chức, với vị giám mục chủ phong là Giám mục chính tòa Giáo phận Phát Diệm Phaolô Bùi Chu Tạo.[5][8] Lễ tấn phong cử hành tại nhà thờ chính tòa Phát Diệm cách âm thầm. Đồng tế với giám mục Bùi Chu Tạo còn có hai linh mục khác và đông đảo giáo dân tham dự. Sau lễ tấn phong, giám mục Bùi Chu Tạo mới công bố về việc giáo phận có tân giám mục phó cho tất cả giáo dân. Tân giám mục có tầm vóc to cao và khỏe mạnh.[8]

Trong khoảng thời gian làm giám mục phó, giám mục Lê Quý Thanh chỉ định cư tại Phát Diệm. Vì hoàn cảnh thiếu linh mục, ông phải thực hiện mọi nghĩa vụ của giám mục, đồng thời các công việc của những vai trò khác của linh mục quản xứ, thầy giảng, người quản lý sổ sách. Ông cũng phải thực hiện các công việc nội trợ như tự giặt quần áo, quét dọn nhà cửa,...[8]

Những bài giảng lễ của giám mục Lê Quý Thanh soạn kỹ lượng và tham khảo sách báo tiếng Việt, tiếng Pháp. Những bài soạn này hiện đang lưu trữ tại Nhà Chung (Tòa giám mục) Phát Diệm và được đánh giá là những tài liệu quý giá trong kho tàng văn học Công giáo Việt Nam.[8]

Die Apostolische Nachfolge cho rằng giám mục Lê Quý Thanh được biết đến là vị giám mục được tấn phong bí mật đầu tiên của Giáo hội Công giáo Việt Nam.[9]

Sau ba ngày bị bệnh liệt giường, giám mục Thanh qua đời ngày 7 tháng 5 năm 1974 tại Ninh Bình, hưởng thọ 74 tuổi. Thi hài cố giám mục được an táng trong nhà thờ chính tòa Phát Diệm.[5][8]

Lời kể[sửa | sửa mã nguồn]

Tông truyền[sửa | sửa mã nguồn]

Giám mục Giuse Lê Quý Thanh được tấn phong giám mục năm 1964, dưới thời Giáo hoàng Phaolô VI, bởi:[5]

Tóm tắt chức vụ[sửa | sửa mã nguồn]

Tiền nhiệm:
Tiên khởi
Giám mục Phó Giáo phận Phát Diệm
1963 - 1974
Kế nhiệm:
Giuse Nguyễn Thiện Khuyến
Tiền nhiệm:
Tiên khởi
Giám mục Hiệu tòa Septimunicia, Tunisia[10]
1963 - 1974
Kế nhiệm:
Kenneth Anthony Angell

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Nguồn dẫn[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Antôn Nguyễn Ngọc Sơn 2016, tr. 249
  2. ^ “Danh sách các Giám mục người Việt Nam”. Hội đồng Giám mục Việt Nam. Bản gốc lưu trữ Ngày 8 tháng 7 năm 2019. Truy cập Ngày 8 tháng 7 năm 2019. 
  3. ^ Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia. “Danh Sách Các Ðức Hồng Y, Tổng Giám mục và Giám mục Việt Nam”. Vietnamese Missionaries in Asia. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2013. 
  4. ^ “Ðức Cha Giuse Lê Quý Thanh Nguyên Giám mục Phó Giáo Phận Phát Diệm”. Taiwan Catholic. Bản gốc lưu trữ Ngày 10 tháng 2 năm 2019. Truy cập Ngày 10 tháng 2 năm 2019. 
  5. ^ a ă â b c d “Bishop Joseph Lê Quy Thanh † Coadjutor Bishop of Phát Diệm, Viet Nam Titular Bishop of Septimunicia”. Catholic Hierachy. Bản gốc lưu trữ Ngày 10 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 10 tháng 2 năm 2019. 
  6. ^ a ă “Ðức Cha Giuse Lê Quý Thanh Nguyên Giám mục Phó Giáo phận Phát Diệm”. Taiwan Catholic. Bản gốc lưu trữ Ngày 8 tháng 7 năm 2019. Truy cập Ngày 8 tháng 7 năm 2019. 
  7. ^ a ă “GM Phó GIUSE M. LÊ QUÝ THANH”. Truyền Tin. Bản gốc lưu trữ Ngày 8 tháng 7 năm 2019. Truy cập Ngày 8 tháng 7 năm 2019. 
  8. ^ a ă â b c d “Nhân vật Công giáo Việt Nam (tập 4) - Các Vị Giám mục Một Thời Đã Qua (1933-1995) - Chương BẨY:Giáo phận Phát Diệm”. Dũng Lạc. Truy cập Ngày 8 tháng 7 năm 2019. 
  9. ^ “Die Apostolische Nachfolge”. Apostolische. Bản gốc lưu trữ Ngày 10 tháng 2 năm 2019. Truy cập Ngày 10 tháng 2 năm 2019. 
  10. ^ “Titular Episcopal See of Septimunicia, Tunisia”. G Catholic. Bản gốc lưu trữ Ngày 21 tháng 7 năm 2019. Truy cập Ngày 21 tháng 7 năm 2019. 

Sách[sửa | sửa mã nguồn]

  • Antôn Nguyễn Ngọc Sơn (Chủ biên) (2016), Niên giám Giáo hội Công giáo Việt Nam 2016, Nhà xuất bản Tôn giáo 
  • Báo Công giáo và Dân tộc.