Sailfish OS

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Sailfish
Tập tin:Sailfish logo.svg
Nhà phát triểnJolla
Được viết bằngQt/QML, C++
Họ hệ điều hànhLinux (Tương tự Unix)
Tình trạng
hoạt động
Đang phát triển
Kiểu mã nguồnNguồn mở có thêm các thành phần nguồn đóng và các phần mở rộng của bên thứ ba có thể là giấy phép khác.[1][2]
Phiên bản
mới nhất
3.1.0 (Seitseminen) / 25 tháng 7, 2019; 61 ngày trước
Bản xem trước
mới nhất
3.1.0.11 (Seitseminen) / 18 tháng 7, 2019; 2 tháng trước
Đối tượng
tiếp thị
Di động và mục đích chung
Có hiệu lực
trong
Tiếng Anh cho phát triển, SDK và các tài liệu hỗ trợ; hơn 21 phiên bản ngôn ngữ về giao diện người dùng trong thiết bị của người dùng
Hệ thống
quản lý gói
RPM Package Manager[3]
Nền tảng32-bit ARM64-bit x86
Loại hạt nhânMonolithic (Linux)
Giấy phépĐối với người dùng cuối, EULA định nghĩa nguồn mở được sử dụng và các thành phần giấy phép khác có nguồn gốc của thành phần.[1][2]
Sản phẩm trướcMeeGo bởi liên minh của Nokia & Intel
Website chính thứcsailfishos.org
Hackday với Jolla, MerNemo Mobile tháng 8/2012

Sailfish OS (cũng được viết là SailfishOS[4] hay viết tắt là SFOS) là một bản phân phối Linux có mục đích chung được sử dụng phổ biến như một hệ điều hành di động kết hợp nhân Linux cho một nền tảng phần cứng cụ thể,ngăn xếp phần mềm trung gian nguồn mở Mer, giao diện người dùng độc quyền được đóng góp bởi Jolla hay một UI nguồn mở và bên thứ ba khác các thành phần.[1][2]

Sailfish đang được phát triển bởi Jolla, cộng đồng Dự án SailfishMer, các thành viên của Sailfish Alliance và các thành viên cộng đồng mở khác nhau.Các thành viên cộng đồng sailfish đưa ra yêu cầu phát triển và quyết định các ưu tiên phát triển bằng cách bỏ phiếu. Dự án Mer nhận được sự đóng góp từ Jolla và cộng đồng của nó, và Mer là nguồn phần mềm trung gian cho Jolla, do đó sự phát triển liên tục và khả năng tương thích của tất cả các dự án dựa trên Mer được duy trì.[5]

Hệ điều hành được phát hành cùng với máy tính bảng và smartphone Jolla (dừng bán năm 2016 nhưng các thiết bị vẫn được hỗ trợ cập nhật phần mềm)[6] và từ các nhà cung cấp khác cấp phép cho hệ điều hành.[7] Hệ điều hành được port bởi những người đam mê cộng đồng sang các thiết bị di động của bên thứ ba bao gồm cả điện thoại thông minh[8]máy tính bảng.[9] Sailfish OS có thể được sử dụng cho nhiều loại thiết bị.

Lịch sử và phát triển[sửa | sửa mã nguồn]

Hệ điều hành này là sự tiếp nối phát triển của Linux MeeGo trước đây, được phát triển bởi liên minh NokiaIntel dựa trên sự hợp nhất MaemoMoblin. Di sản MeeGo được chứa trong lõi Mer trong khoảng 80% mã của nó; do đó, tên Mer mở rộng thành MEego Reconstructed. Cơ sở này được Jolla mở rộng với giao diện người dùng tùy chỉnh và các ứng dụng mặc định. Jolla và MERproject.org theo một hệ thống nhân tài để tránh những sai lầm mà dẫn đến ngưng hoạt động lúc bấy giờ không lường trước được như dự án MeeGo.

Các yếu tố chính cho Sailfish OS 2.0 bao gồm:

  • Lõi hệ điều hành mạnh hơn
  • Cải thiện khả năng tương thích ứng dụng Android
  • Hỗ trợ cho các kiến trúc ARM và Intel, bao gồm bộ xử lý Intel Atom x3 hoặc bất kỳ nền tảng nào có thể sử dụng kernel (có thể giải quyết) cho ngăn xếp lõi MER (còn được gọi là phần mềm trung gian của Sailfish).
  • Thiết kế để cung cấp khả năng hiển thị trong giao diện người dùng cho các nhà cung cấp nội dung số và cho phép tích hợp cấp hệ điều hành cho thương mại di động
  • Đa nhiệm mạnh mẽ (một trong những lợi thế quan trọng nhất của hệ điều hành và được tuyên bố là tốt nhất trên thị trường)
  • Tính năng riêng tư và cá nhân hóa mạnh mẽ
  • Giao diện người dùng được cải tiến với các tính năng UI/UX mới, bao gồm truy cập vuốt đơn giản hơn vào các chức năng chính, thông báo nâng cao và chế độ xem sự kiện.

Kiến trúc phần mềm[sửa | sửa mã nguồn]

Sailfish OS và Sailfish software development kit (SDK) được dựa trên Linux kernelMer.[10][11][12] Sailfish OS bao gồm một vỏ đồ họa đa tác vụ được gọi là "Lipstick" được xây dựng bởi Jolla trên giao thức máy chủ hiển thị Wayland.[13] Jolla sử dụng trình điều khiển thiết bị đồ họa tự do nguồn mở nhưng thư viện Hybris cho phép sử dụng trình điều khiển độc quyền cho Android.[14][15] Mục tiêu đã nêu của Jolla là cuối cùng để sailfish trở thành nguồn mở.[2][Cần cập nhật?]

Sailfish OS có thể chạy các ứng dụng Android thông qua lớp tương thích độc quyền.[16]

Các lớp thiết bị được nhắm mục tiêu[sửa | sửa mã nguồn]

Sailfish thường được biết là nhắm vào các thiết bị di động, nhưng vì nó được thừa hưởng khoảng 80% mã MeeGo, nên sailfish có thể được sử dụng như một hệ điều hành Linux đa năng hoàn chỉnh trên các thiết bị từ thông tin giải trí phương tiện (IVI), điều hướng, TV thông minh, máy tính để bàn và máy tính xách tay, du thuyền, ô tô, thương mại điện tử, thiết bị gia dụng, thiết bị đo lường và điều khiển, thiết bị xây dựng thông minh, v.v. Xem các trường hợp sử dụng của MeeGo ban đầu để so sánh và phần Thiết bị cho các thiết bị chạy sailfish OS.

Sailfish OS SDK[sửa | sửa mã nguồn]

The Sailfish OS SDK đã được công bố tại hội nghị Slush Helsinki năm 2012 và bản alpha được xuất bản vào tháng 2 năm 2013.[17] SDK, hướng dẫn cài đặt và mã hóa có sẵn để tải xuống miễn phí từ trang web của sailfish OS mặc dù giấy phép tổng thể không phải là nguồn mở.[1]

Sailfish SDK dùng Qt với VirtualBox cho phát triển, biên dịch và giả lập, Kỹ thuật này cho phép biên dịch trên Sailfish OS và kiểm tra toàn bộ phần mềm đã phát triển trong máy ảo, emulating - không phải simulating – toàn bộ Sailfish OS.[cần dẫn nguồn] Điều này cũng tách biệt các hoạt động phát triển và tác dụng phụ với mọi thứ khác chạy trên máy chủ, khiến nó không bị xáo trộn phát triển và thử nghiệm.[18] Theo Jolla, phát triển với sailfish SDK là phát triển trên chính Sailfish OS; không có sự khác biệt giữa sự xuất hiện và hành vi của phần mềm được phát triển trong SDK và trên một thiết bị chạy Sailfish OS.[cần dẫn nguồn]

Tính khả dụng của mã nguồn cho SDK cho phép định hình và xây dựng lại các nhu cầu cụ thể của công ty hoặc nhà phát triển,[cần dẫn nguồn] tạo ra một môi trường cụ thể theo ngữ cảnh được đặt một lần và không cần chuẩn bị khi thiết bị được khởi động. SDK chạy trên các hệ điều hành Android, các phiên bản Linux 32 và 64 bit, các phiên bản OS X 64bits, và Microsoft Windows.[19] Nó có thể được sử dụng để biên dịch phần mềm cho các thiết bị hệ điều hành sailfish từ các nguồn Linux. Chế độ console/terminal của nó tuân theo một tiêu chuẩn thường được sử dụng. Các nhị phân hoặc thư viện tương thích cũng có thể được sử dụng.[cần dẫn nguồn]

Giao diện lập trình ứng dụng[sửa | sửa mã nguồn]

Sailfish OS sử dụng API Qt nguồn mở (Qt 5, QtQuick 2 etc.) và sailfish Silica nguồn đóng cho UI. API Linux tiêu chuẩn được cung cấp bởi Mer Core.[20]

Sailfish, UbuntuPlasma Active đã hợp tác để chia sẻ các API phổ biến. Khi thành công, điều này sẽ làm cho các nền tảng tương thích ở cấp độ API.[21]

Tổng quan về phần mềm[sửa | sửa mã nguồn]

Sailfish OS version 2.0.2.51 đang chạy trên Intex Technologies Aqua Fish

Các ngôn ngữ được hỗ trợ UI[sửa | sửa mã nguồn]

Chính thức Jolla tuyên bố hỗ trợ 14 ngôn ngữ sau cho giao diện người dùng: Đan mạch, Tiếng Đức, Tiếng Anh(UK), Tây Ban Nha, Pháp, Ý, Na Uy, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Phần Lan, Thụy Điển, Nga, Trung Quốc (Đại lục) và Trung Quốc (Hồng Kông). Đối với mỗi ngôn ngữ Sailfish có một bàn phím chuyên dụng. Có một vài ngôn ngữ được hỗ trợ không chính thức bởi các dịch giả tự do trong cộng đồng không thuộc quyền kiểm soát của Jolla, do đó tổng cộng hơn 20 ngôn ngữ được hỗ trợ. Các ngôn ngữ bổ sung có thể được cài đặt bởi người dùng có kỹ năng do kiến trúc Linux.[22]

"Truy cập sớm" công khai cho người thử nghiệm và nhà phát triển beta[sửa | sửa mã nguồn]

Sau những trải nghiệm tích cực với việc đẩy các bản cập nhật sớm cho một nhóm nhỏ người dùng chọn tham gia Sailfish Update 9 và cho hotfix kết nối, Jolla đã cho phép tất cả các bên quan tâm dùng thử phiên bản mới của Sailfish OS khoảng 1-2 tuần trước khi phát hành chính thức, trong một chương trình gọi là "Truy cập sớm". Nó được dự kiến ​​sẽ hữu ích cho các nhà phát triển và người dùng có kỹ thuật, và một bước tiến tới tích hợp cộng đồng nhiều hơn vào quy trình phát hành Sailfish, bao gồm cải thiện chất lượng bằng cách xác định các vấn đề quan trọng chỉ xuất hiện trong một số môi trường hoặc thiết lập thiết bị nhất định, trước khi tung ra bản cập nhật đến đối tượng người dùng rộng hơn. Là một phần bổ sung, nó cung cấp một cửa sổ cho các nhà phát triển để kiểm tra các ứng dụng của họ trên các bản phát hành mới của Sailfish OS.

Về lâu dài, nó sẽ giúp Jolla thiết lập một chương trình dành cho nhà phát triển với quyền truy cập ứng viên phát hành sớm cho các nhà phát triển đã đăng ký và có sự tham gia của cộng đồng nhiều hơn vào phát triển nền tảng. Chi tiết đầu tiên Jolla đang hy vọng học hỏi từ điều này là làm thế nào nó có thể thu thập phản hồi từ một lượng lớn khán giả một cách hợp lý.

Chi tiết cơ bản về bản cập nhật truy cập sớm:

  • Quyền truy cập phát hành sớm chủ yếu dành cho người dùng và nhà phát triển nâng cao.
  • Để đăng ký chương trình, có một checkbox trong trang hồ sơ tài khoản Jolla.
  • Các bản phát hành truy cập sớm đã cài đặt không thể bị hạ cấp. Cách duy nhất để hạ cấp từ các bản phát hành truy cập sớm là thực hiện khôi phục cài đặt gốc sau khi xóa kiểm tra đăng ký khỏi hồ sơ tài khoản của người dùng.
  • Phát hành truy cập sớm nên được coi là "ổn định hợp lý". Các vấn đề được tìm thấy trong khoảng thời gian đó sẽ được khắc phục hoặc thêm vào "các sự cố đã biết" trên ghi chú phát hành.
  • Đăng ký phát hành truy cập sớm sẽ không làm mất hiệu lực bảo hành.[4]

Lịch sử phiên bản[sửa | sửa mã nguồn]

Sailfish OS có ba quy ước đặt tên: số phiên bản, số cập nhật và tên phiên bản.

  • Phiên bản Sailfish 1.0 là tên của các hồ nước ở Phần Lan.[23]
  • Sailfish 2.0 hỗ trợ Jolla Tablet với nền tảng x86 và nổi bật với giao diện người dùng dựa trên cảm ứng được làm lại. Phát hành được đặt tên theo các dòng sông Phần Lan.[24]
  • Sailfish 3.0 có giao diện người dùng được làm lại một chút. Phát hành được đặt tên theo công viên quốc gia Phần Lan.[25]
Phiên bản Ngày phát hành Tên Ghi chú
v1.0.0.5 27 November 2013 Kaajanlampi[23] phát hành lần đầu
v1.0.1.10 9 December 2013 Update 1, Laadunjärvi[26]
v1.0.1.12 16 December 2013
v1.0.2.5 27 December 2013 Update 2, Maadajävri [sic][27]
v1.0.3.8 31 January 2014 Update 3, Naamankajärvi[28]
v1.0.4.20 17 March 2014 Update 4, Ohijärvi[29]
v1.0.5.16 11 April 2014 Update 5, Paarlampi[30][31]
v1.0.5.19 24 April 2014 Hotfix
v1.0.6.x N/A Update 6[32] Sáp nhập vào Update7, Saapunki
v1.0.7.16 9 June 2014 Update 7, Saapunki[33] bao gồm Update 6
v1.0.8.19 14 July 2014 Update 8, Tahkalampi[34][35]
v1.0.8.21 6 October 2014 hotfix bảo mật
v1.1.0.38 23 October 2014 Update 9, Uitukka[36][37] Opt-in update
Introduction of opt-in updates
v1.1.0.39 24 October 2014 Opt-in update
v1.1.1.26 18 December 2014 Update 10, Vaarainjärvi[38] Opt-in update
v1.1.1.27 19 December 2014 Opt-in update
v1.1.1.27 22 December 2014 Phát hành công khai
v1.1.2.15 19 February 2015 Update 11, Yliaavanlampi[39] Opt-in update
v1.1.2.16 25 February 2015 Public release
v1.1.3.x N/A Update 12[40] Gộp với Update 13, Äijänpäivänjärvi
v1.1.4.28 15 April 2015 Update 13, Äijänpäivänjärvi[40][41] Phát hành truy cập sớm
v1.1.4.29 28 April 2015 Phát hành truy cập sớm
v1.1.4.29 4 May 2015 Public release
v1.1.5.x N/A Update 14[42] Dropped during Release Candidate phase
v1.1.6.27 8 June 2015 Update 15, Aaslakkajärvi[42] Phát hành truy cập sớm
v1.1.6.27 15 June 2015 Phát hành công khai
v1.1.7.24 15 July 2015 Update 16, Björnträsket[43] Phát hành truy cập sớm
v1.1.7.25 27 July 2015 Phát hành truy cập sớm
v1.1.7.27 13 August 2015 Phát hành truy cập sớm
v1.1.7.28 27 August 2015 Phát hành truy cập sớm
v1.1.7.28 31 August 2015 Phát hành công khai
v1.1.9.28 9 September 2015 Update 17, Eineheminlampi[44] Phát hành truy cập sớm
Introduction of the Sailfish OS 2.0 GUI
v1.1.9.28 24 September 2015 Phát hành công khai
v1.1.9.30 22 October 2015 Phát hành truy cập sớm
v1.1.9.30 3 November 2015 Phát hành công khai
v2.0.0.10 22 October 2015 Update 18, Saimaa[45] Phát hành truy cập sớm
v2.0.0.10 3 November 2015 Phát hành công khai
v2.0.1.7 19 January 2016 Update 19, Taalojärvi[46] Phát hành truy cập sớm
v2.0.1.11 28 April 2016 Phát hành truy cập sớm
v2.0.1.11 9 May 2016 Phát hành công khai
v2.0.2.43 N/A Update 20, Aurajoki[47] Jolla CAqua Fish only
v2.0.2.45 N/A Jolla C and Aqua Fish only
v2.0.2.48 28 July 2016 Phát hành truy cập sớm
v2.0.2.51 31 August 2016 Phát hành truy cập sớm
v2.0.2.51 7 September 2016 Phát hành công khai
v2.0.3.11 N/A Update 21, Espoonjoki Turing Phone only
v2.0.3.14 N/A Turing Phone only
v2.0.4.13 5 October 2016 Update 22, Fiskarsinjoki[48] Phát hành truy cập sớm
v2.0.4.14 19 October 2016 Phát hành truy cập sớm
v2.0.4.14 24 October 2016 Phát hành công khai
v2.0.5.6 22 November 2016 Update 23, Haapajoki[49] Phát hành truy cập sớm
v2.0.5.6 30 November 2016 Phát hành công khai
v2.1.0.9 8 February 2017 Update 24, Iijoki[50] Phát hành truy cập sớm
v2.1.0.10 23 March 2017 Phát hành truy cập sớm
v2.1.0.11 3 April 2017 Phát hành truy cập sớm
v2.1.0.11 11 April 2017 Phát hành công khai
v2.1.1.23 24 July 2017 Update 25, Jämsänjoki[51] Phát hành truy cập sớm
v2.1.1.24 28 July 2017 Phát hành truy cập sớm
v2.1.1.26 24 August 2017 Phát hành truy cập sớm
v2.1.1.26 29 August 2017 Phát hành công khai
Roll out ceased on 31 August 2017
Dropped on 20 September 2017
v2.1.2.3 2 October 2017 Update 26, Kiiminkijoki[52] Phát hành truy cập sớm
Includes Update 25
v2.1.2.3 9 October 2017 Phát hành công khai
v2.1.3.1 4 October 2017 Update 27, Kymijoki[53][54] Cbeta release
Xperia X only
v2.1.3.3 6 October 2017 Cbeta release
Xperia X only
v2.1.3.5 11 October 2017 Public release of Sailfish X
Xperia X only
v2.1.3.7 31 October 2017 Phát hành truy cập sớm
v2.1.3.7 13 November 2017 Phát hành công khai
v2.1.4.13 20 February 2018 Update 28, Lapuanjoki[55] Phát hành truy cập sớm
v2.1.4.14 28 February 2018 Phát hành truy cập sớm
v2.1.4.15 6 March 2018 Phát hành công khai
v2.2.0.29 31 March 2018 Update 29, Mouhijoki[56] Phát hành truy cập sớm
v2.2.0.29 7 June 2018 Phát hành công khai
v2.2.1.18 4 September 2018 Update 30, Nurmonjoki[57] Phát hành truy cập sớm
v2.2.1.18 12 September 2018 Phát hành công khai
v3.0.0.5 31 October 2018 Update 31, Lemmenjoki[58] Phát hành truy cập sớm
Introduction of the Sailfish OS 3.0 GUI
Includes changes from planned 2.2.2 release
v3.0.0.8 11 November 2018 Phát hành công khai
v3.0.1.11 7 January 2019 Update 32, Sipoonkorpi[59][60] Phát hành truy cập sớm
v3.0.1.11 16 January 2019 Phát hành công khai
v3.0.1.14 31 January 2019 Beta release
Xperia XA2 (Ultra/Plus) only
v3.0.2.8 18 March 2019 Update 33, Oulanka[61] Early access release
v3.0.2.8 25 March 2019 Phát hành công khai
v3.0.3.8 24 April 2019 Update 34, Hossa[62] Phát hành truy cập sớm
v3.0.3.9 7 May 2019 Phát hành công khai
v3.0.3.10 29 May 2019 Phát hành công khai
v3.1.0.11 18 July 2019 Update 35, Seitseminen[63] Phát hành truy cập sớm

Đối với độc giả không nói tiếng Phần Lan, có thể khó nhớ các từ tiếng Phần Lan. Có thể hữu ích để lưu ý rằng các tên bắt đầu theo thứ tự của bảng chữ cái Phần Lan. R, Å, và Ö được bỏ qua với các updates 6, 12, và 14. Sau khi đến chữ cái cuối cùng, nó khởi động lại bằng chữ A cho update 15. Không có từ tiếng Phần Lan nào bắt đầu bằng C hay D, có thể giải thích bước nhảy tại update 17, nhưng từ bản update 18 quy tắc không còn được giữ.

Ngừng phát hành[sửa | sửa mã nguồn]

Khi cập nhật SFOS từ các bản phát hành trước đó, ví dụ sau khi khôi phục cài đặt gốc thiết bị, có một số bản 'ngừng phát hành' không thể bỏ qua và phải được thực hiện trước khi tiếp tục không có đường dẫn cập nhật cho các bản phát hành tiếp theo. Các bản phát hành này cung cấp chức năng mới không tương thích với các bản phát hành trước đó và phải được duyệt qua để không bị mất dữ liệu hoặc khiến hệ điều hành ở trạng thái không ổn định.

Phiên bản Ngày phát hành Tên
v1.0.2.5 27 December 2013 Maadajärvi
v1.1.2.16 25 February 2015 Yliaavanlampi
v1.1.7.28 31 August 2015 Björnträsket
v1.1.9.30 22 October 2015 Eineheminlampi
v2.0.0.10 3 November 2015 Saimaa
v2.2.0.29 7 June 2018 Mouhijoki
v3.0.0.8 11 November 2018 Lemmenjoki

Porting[sửa | sửa mã nguồn]

Một số dự án thành công trên các nền tảng khác đang di chuyển để trở thành các ứng dụng Sailfish OS bản địa. Điều này mang lại cho các dự án Harmattan hay Symbian bị bỏ rơi một cuộc sống mới. Porting các dự án viết bằng Qt chỉ mất vài giờ. Để hỗ trợ, sailfish.org thu thập và xuất bản[64] một bản tóm tắt kiến thức, liên kết và hướng dẫn trực tuyến về:

  • porting phần mềm và chuyển sang Sailfish OS
  • điểm tương đồng và khác biệt giữa Harmattan và Sailfish
  • hướng dẫn cách chuyển các ứng dụng MeeGo 1.2 Harmattan cho Nokia N9 sang các thiết bị SailfishOS
  • porting framework (Qt 4 đến Qt 5, SDL 1.2 đến SDL 2.0, Debian packaging sang RPM packaging)
  • hướng dẫn và ví dụ về porting ứng dụng (ứng dụng QtQuick QML, ứng dụng Flickr Qt 5, SDL/OpenGL ES)
  • Sơ đồ Qt Quick Components đến Sailfish Silica.

Vì Sailfish là một hệ điều hành dựa trên Linux, nên cũng có thể cài đặt các ứng dụng Linux khác trên nó, có thể là từ nguồn để biên dịch hoặc file nhị phân trực tiếp.

Sử dụng phần mềm Android chạy trên Sailfish OS[sửa | sửa mã nguồn]

Ngoài các ứng dụng gốc của nó, Sailfish có thể chạy hầu hết các ứng dụng Android bằng cách cài đặt chúng từ cửa hàng ứng dụng hoặc trực tiếp thông qua file APK. Các vấn đề có thể phát sinh, nếu các ứng dụng này được xây dựng mà không tuân theo các tiêu chuẩn của Android về các điều khiển, có thể không hiển thị chính xác và do đó trở nên không sử dụng được. Alien Dalvik tích hợp đóng vai trò của lớp tương thích Android. Nó không mô phỏng, mà thay vào đó thực hiện API hệ điều hành Android; một cách tiếp cận tương tự Wine. Do đó, phần mềm Android có thể thực hiện các lời gọi chức năng mà họ yêu cầu và chạy ở tốc độ gốc mà không bị chậm hiệu năng. Tính năng đa nhiệm của sailfish luôn được kích hoạt bởi bản chất của Linux và điều này cho phép chạy đồng thời cả phần mềm Sailfish và Android, trong khi người dùng có thể chuyển đổi giữa chúng một cách nhanh chóng.[65]

Tổng quan về phần cứng[sửa | sửa mã nguồn]

Ưu điểm của tiêu chuẩn Mer[sửa | sửa mã nguồn]

Sailfish OS có thể được sử dụng trên mọi phần cứng có hỗ trợ Linux kernel và tương thích với phần mềm trung gian sử dụng Mer core. Những người đam mê cộng đồng đã port Sailfish OS sang một số thiết bị theo cách này. Thay vì chỉ định cho một nền tảng phần cứng tham chiếu cụ thể, việc triển khai VirtualBox với Sailfish OS SDK có sẵn để phát triển trên các hệ điều hành Linux, OS X và Windows. Việc triển khai máy ảo này chứa toàn bộ Sailfish OS được phân lập từ tài nguyên cục bộ và hệ điều hành cục bộ để cho phép đánh giá thuận tiện về hành vi và hiệu suất của phần mềm được mã hóa hoặc port trước khi triển khai trên thiết bị thực

Các thiết bị Jolla[sửa | sửa mã nguồn]

Các thiết bị từ các nhà cung cấp khác cấp phép cho Sailfish OS[sửa | sửa mã nguồn]

Các nhà sản xuất có thể cung cấp cho thiết bị di động một Sailfish OS được cấp phép, hoặc dưới dạng nguồn mở, hoặc kết hợp cả hai và bao gồm các sửa đổi và thương hiệu của chính họ hoặc của nhà điều hành cho các thị trường hoặc mục đích cụ thể.

Thiết bị được lên kế hoạch và công bố[sửa | sửa mã nguồn]

Một số thiết bị đã được công bố với sự hỗ trợ chính thức cho Sailfish OS để phát hành trong tương lai.

  • F(x)tec Pro1 - được công bố vào tháng 7 năm 2019 (trước đây được công bố vào Q1/2019 với tên gọi là Hepmorium F(x))
  • Planet Computers Cosmo Communicator - chưa phát hành
  • INOI T10 - công bố năm 2018
  • Inoi R7 Rugged - được hiển thị công khai bởi Jolla[66], nhưng chưa từng thấy
  • Youyota Tablet - gây quỹ cộng đồng năm 2017; hủy bỏ vào năm 2018
  • Oulumo Lumo - công bố năm 2017; chưa phát hành
  • PuzzlePhone - được công bố vào năm 2015 với sự hỗ trợ Sailfish OS; trì hoãn vô thời hạn trong năm 2017
  • Oysters SF - công bố năm 2016; chưa phát hành
  • Ermak OMP - công bố năm 2016; chưa phát hành
  • Ermak 50 - công bố Q3/2016; chưa phát hành
  • Ermak BMR - công bố Q3/2016; chưa phát hành
  • mi-Fone - công bố vào năm 2016 cho quý 2/2016; chưa phát hành

Ports của những người đam mê cộng đồng đến các thiết bị từ các nhà cung cấp khác[sửa | sửa mã nguồn]

Do tính dễ dàng tương đối của việc port và giấy phép nguồn mở, Sailfish OS cũng đã được port không chính thức[67] sang các thiết bị của bên thứ 3 khác. Hardware Adaptation Development Kit cho các porters đã được phát hành miễn phí.[68] Các ports phần lớn được đăng tải trên các diễn đàn Maemo và XDA Developers, và tại Mer wiki một danh sách các ports được sưu tập[69] Do các hạn chế về giấy phép, các bộ phận hoặc phần mở rộng độc quyền như lớp tương thích Alien Dalvik cho các ứng dụng Android không được bao gồm. Tuy nhiên chúng có thể được bổ sung, ví dụ, khi nhà sản xuất hoặc nhà phân phối biến nó từ phiên bản cộng đồng thành phiên bản được hỗ trợ chính thức cho một thiết bị cụ thể.Từ hơn 80 port ban đầu, có khoảng 19 port vẫn đang được phát triển - kể từ tháng 3 năm 2019 - có nghĩa là chúng đã được cập nhật lên sailfish 3:

Để hiển thị sự dễ dàng của việc chuyển Sailfish OS sang các thiết bị khác, Jolla đã hiển thị các port được tạo và port cộng đồng tại các sự kiện như Mobile World Congress, SlushFOSDEM:

Tình trạng phát triển hệ điều hành[sửa | sửa mã nguồn]

Sailfish OS được thúc đẩy bởi Jolla và được hỗ trợ bởi Sailfish Alliance được thành lập vào năm 2011, một nhóm được thành lập để hợp nhất các nhà sản xuất OEM và ODM, nhà cung cấp chipset, nhà điều hành, nhà phát triển ứng dụng và nhà bán lẻ.[98] Ngày 16 tháng 8 năm 2012, giao diện người dùng đã được thông báo là đã sẵn sàng để phát hành. Giám đốc điều hành của Jolla, Jussi Hurmola, đã tuyên bố trong một cuộc phỏng vấn của ZDNet, "... UI của chúng tôi đã sẵn sàng, chúng tôi chưa phát hành nó, chúng tôi sẽ lưu nó để ra mắt sản phẩm và nền tảng hiện đang hoạt động nên dự án trông khá đẹp".[99]

Ngày hôm sau, Giám đốc điều hành của Jolla, Marc Dillon, nói trên trang mạng xã hội Twitter rằng công ty đã đạt được mục tiêu phát triển đầu tiên. Sailfish đã được nhóm Jolla ra mắt, bao gồm cả một luồng internet trên toàn thế giới, như là một bản demo của hệ điều hành, và UI và SDK trong sự kiện Slush ở Helsinki, Phần Lan, Ngày 21 tháng 11 năm 2012. Giai đoạn alpha của SDK Sailfish OS xuất bản cuối tháng 2 năm 2013 và được cung cấp để tải về miễn phí.

Ngày 16 tháng 9 năm 2013, Jolla tuyên bố rằnghệHđiều hành của họ đã có thể tương thích với các ứng dụng và phần cứng của Android.[100] Điện thoại đầu tiên sử dụng nó đã được ra mắt vào ngày 27 tháng 11 năm 2013 tại một pop-up tại cửa hàng DNA Kauppa tại Helsinki. 450 điện thoại đầu tiên đã được bán tại sự kiện này, trong khi phần còn lại của các thiết bị được đặt trước được xuất xưởng ngay sau đó.[101]

Tháng 9 năm 2015, phiên bản 1.1.9.28 "Eineheminlampi" đã được phát hành, bổ sung các yếu tố chính của giao diện người dùng Sailfish OS 2.0 được tân trang lại.

Sailfish 2.0 đã được ra mắt cùng với Jolla Tablet và các thiết bị hiện có, cả điện thoại thông minh và máy tính bảng, từ các kênh phân phối chính thức của Jolla đều được hỗ trợ nâng cấp lên Sailfish 2.0 và theo các bản cập nhật.

Vào tháng 5 năm 2016, Jolla đã công bố Sailfish Community Device Program, hỗ trợ các nhà phát triển và thành viên của cộng đồng Sailfish OS[102]

Hợp tác và phát triển[sửa | sửa mã nguồn]

Nhân viên của Jolla đã gặp gỡ các thành viên của cộng đồng công nghệ Nga để đột phá phần mềm mới và quảng bá Sailfish OS, như một phần của chiến lược BRICS của Jolla. Kết quả của những nỗ lực đó, vào ngày 18 tháng 5 năm 2015, Bộ trưởng truyền thông Nga Nikolai Nikiforov đã công bố kế hoạch thay thế các nền tảng Android của iOS của Apple và Android của Google bằng phần mềm mới dựa trên Sailfish. Ông dự định sẽ đáp ứng 50% nhu cầu của Nga trong lĩnh vực này trong mười năm tới, so với 95% hiện được bao phủ bởi công nghệ phương Tây[103][104] Phiên bản tiếng Nga hiện đang được phát triển với thương hiệu Aurora OS.[105] Công ty công nghệ đa quốc gia Trung Quốc Huawei có thể bắt đầu sử dụng Aurora OS để thay thế Android[106]

Sailfish Alliance[sửa | sửa mã nguồn]

Sailfish Alliance là một liên minh mở được thành lập vào năm 2011 bởi công ty Jolla để hỗ trợ hệ sinh thái MeeGo với các sản phẩm, dịch vụ và cơ hội kinh doanh mới xung quanh hoặc sử dụng Sailfish OS, hệ điều hành Linux kết hợp mer với các thành phần độc quyền từ Jolla và các bên khác, cho các mục đích khác nhau và thiêt bị di động. Và để tiếp tục phát triển hệ sinh thái Linux MeeGo, mà SailfishOS là một phần.

Liên minh này được coi là đối thủ cạnh tranh với các nhóm khác như Open Handset Alliance của Android.[107]

Năm 2011, một số nhóm MeeGo làm việc tại Nokia đã rời đi,và được Nokia tài trợ mặc dù chương trình "Bridge" của họ để tài trợ cho các dự án spin-out của các nhân viên cũ.[108][109][110] Sailfish Alliance đã tìm cách hợp tác giữa các nhà phát triển phần mềm Phần Lan và các nhà sản xuất điện thoại ở nước ngoài, một số trong đó là ở Trung Quốc.[111][112] Các phương tiện truyền thông báo cáo rằng một số nhà sản xuất ở Trung Quốc và Ấn Độ muốn có một sự thay thế cho Android].[107][113][114]

Liên minh nhằm mục đích "hợp nhất các nhà sản xuất OEMODM, nhà cung cấp chipset, nhà điều hành, nhà phát triển ứng dụng và nhà bán lẻ." [115]

Thành viên[sửa | sửa mã nguồn]

Sailfish Alliance là mở và danh sách những thành viên và tình trạng của họ đang thay đổi theo thời gian. Được biết các thành viên hiện tại và trước đây bao gồm:

  • Cyberport tại Hong Kong – cộng đồng kỹ thuật số với một nhóm người thuê công nghệ và nội dung số
  • D.Phone – Nhà bán lẻ điện thoại di động và phụ kiện lớn nhất Trung Quốc
  • Digia – –vào năm 2011, Digia đã mua lại doanh nghiệp cấp phép thương mại cho Qt từ Nokia và vào tháng 8 năm 2012 đã mua lại Qt từ Nokia
  • DNA – mạng di động Phần Lan
  • Invesdor – Nền tảng gọi vốn tại Đông Bắc Âu
  • Joiku – sản xuất phần mềm WiFi HotSpot di động cho điện thoại Nokia
  • Jolla Ltd. –nhà sản xuất điện thoại thông minh Phần Lan
  • Merproject.org – dự án nguồn mở phát triển các công cụ Mer và lõi Mer dựa trên MeeGo, trên đó hệ điều hành sailfish đã được xây dựng
  • Myriad Group – Myriad Alien Dalvik cho phép các ứng dụng Android hoạt động trên các thiết bị không phải Android
  • Opera Software – công ty sản xuất trình duyệt cho hầu hết các nền tảng điện thoại di động lớn
  • ST-Ericsson – công ty thiết kế, phát triển và tạo ra các nền tảng di động và chất bán dẫn không dây, đã ngừng hoạt động
  • Tekes – Cơ quan tài trợ công nghệ và đổi mới của Phần Lan
  • Tencent Holdings – một trong những dịch vụ cổng thông tin lớn nhất tại Trung Quốc

Chiến lược kinh doanh[sửa | sửa mã nguồn]

Mục đích của Liên minh là mang đến cơ hội khác biệt và lợi thế cạnh tranh bền vững cho các nhà sản xuất OEMODM,nhà cung cấp chipset, nhà điều hành, nhà phát triển ứng dụng, nhà bán lẻ và các bên quan tâm khác.[116]

Liên minh này là một phần trong chiến lược kinh doanh của Jolla trong việc tập hợp các bên thứ 3 miễn phí, không cần thiết ràng buộc với các mối quan hệ đối tác hoặc các thỏa thuận khác và cũng không cần thiết để đóng góp vào sự phát triển của Sailfish OS. Bên cạnh các khả năng của hệ điều hành, những thành viên được thúc đẩy bởi các lợi thế của mô hình cộng tác mở và cộng đồng mở của Jolla như: giảm chi phí, cải thiện dịch vụ cho khách hàng, chia sẻ kỹ năng, kiến thức, tài nguyên cụ thể để cung cấp các sản phẩm và giải pháp mới không thể xảy ra. Đây là lần đầu tiên một quan niệm liên minh kinh doanh được sử dụng theo cách này với mô hình của Jolla được quản lý công bằng và cho các cộng đồng mở và nguồn mở. Các phần quan trọng của nó là:

  • các công ty hỗ trợ và sử dụng mã và phần mềm được phát triển trong các thiết bị khác nhau như netbook, máy tính xách tay, máy tính, điện thoại di động, thông tin giải trí trên xe, ô tô, du thuyền, điều hướng, hàng gia dụng, v.v.
  • nhà cung cấp phần cứng
  • doanh nhân sáng tạo và khởi nghiệp
  • merproject.org, nơi phát triển mã lõi trên cơ sở nguồn mở
  • cộng đồng nguồn mở, đặc biệt là những người đam mê Linux và MeeGo Harmattan.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â b “Sailfish End User License Agreement”. Jolla. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2014. 
  2. ^ a ă â b “Sailfish License Information”. Jolla. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 1 năm 2015. 
  3. ^ “Packaging Applications for Distribution”. SailfishOS.org. SailfishOS.org. Truy cập ngày 24 tháng 2 năm 2014. 
  4. ^ a ă Wachter, Bernd (Aard). “[Official announcement] Early access to SailfishOS releases [released]”. together.jolla.com. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2017. 
  5. ^ “Sailfish Community Meetings”. mer project wiki. Truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2016. 
  6. ^ “Jolla Tablet: Aiming for Closure”. Official Jolla Blog. Truy cập ngày 10 tháng 2 năm 2016. 
  7. ^ “Jolla signs up India's Intex as first Sailfish OS licensee”. PCWorld. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2016. 
  8. ^ Sailfish OS on Fairphone 2 - a community driven project”. Truy cập ngày 10 tháng 2 năm 2016. 
  9. ^ “Adaptations/libhybris”. mer project wiki. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2016. 
  10. ^ “SailfishOS.org”. Sailfishos.org. 
  11. ^ “What is Sailfish OS? 5 Things to Know”. Blog.laptopmag.com. 
  12. ^ “SailfishOS.org”. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 10 năm 2013. 
  13. ^ Holwerda, Thom (30 tháng 1 năm 2014). “From Providence to Lahaina: the Jolla review”. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2014. 
  14. ^ “Jolla Brings Wayland Atop Android GPU Drivers”. Phoronix.com. 
  15. ^ “SailfishOS.org”. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 11 năm 2013. 
  16. ^ “Jolla OS Will Run Android Apps Says CEO Jussi Hurmola”. 20 tháng 8 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 8 năm 2012.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  17. ^ Sailfish OS SDK Alpha released”. Tizen Experts. Truy cập ngày 21 tháng 2 năm 2015. 
  18. ^ “Developer FAQ”. Sailfishos.org. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2015. 
  19. ^ “SDK Installation”. Sailfishos.org. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2015. 
  20. ^ “Software Development Kit”. Sailfish OS. Truy cập ngày 21 tháng 2 năm 2015. 
  21. ^ “[Qt-components] QML component APIs and techniques”. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 9 năm 2014. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2015.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  22. ^ “Language Settings”. Jolla com. Jolla ltd. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2016. 
  23. ^ a ă Suomalainen, Aleksi (28 tháng 11 năm 2013). “Jolla system updates will be named after a Finnish lake”. The Jolla Blog. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2014. [nguồn không đáng tin?]
  24. ^ “release notes 2.0.2/Aurajoki”. 28 tháng 7 năm 2016. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2016. 
  25. ^ “Sailfish 3 is here!”. 31 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2019. 
  26. ^ Wachter, Bernd (9 tháng 12 năm 2013). “[SailfishDevel] [Update] Changelog for SailfishOS update 1 (1.0.1.10)”. Danh sách thư devel. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2014. 
  27. ^ Wachter, Bernd (27 tháng 12 năm 2014). “[Release notes] Software version 1.0.2.5, Maadajävri”. Jolla. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2014. 
  28. ^ Wachter, Bernd (31 tháng 1 năm 2014). “[Release notes] Software version 1.0.3.8, Naamankajärvi”. Jolla. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2014. 
  29. ^ bijjal (17 tháng 3 năm 2014). “[Release notes] Software version 1.0.4.20, Ohijärvi”. Jolla. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2014. 
  30. ^ bijjal (11 tháng 4 năm 2014). “[Release notes] Software version 1.0.5.16, Paarlampi”. Jolla. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2014. 
  31. ^ Wachter, Bernd (24 tháng 4 năm 2014). “[hotfix] MMS changes for Paarlampi (1.0.5.19)”. Jolla. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2014. 
  32. ^ Bijjal, Soumya (22 tháng 5 năm 2014). “[Official announcement] Next OS update in early June”. Jolla. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2014. 
  33. ^ bijjal (9 tháng 6 năm 2014). “[Release notes] Software version 1.0.7.16, Saapunki”. Jolla. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2014. 
  34. ^ bijjal (14 tháng 7 năm 2014). “[Release notes] Software version 1.0.8.19, Tahkalampi”. Jolla. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2014. 
  35. ^ bijjal (6 tháng 10 năm 2014). “[Release Notes] Security Hotfix for Tahkalampi 1.0.8.21”. Jolla. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2014. 
  36. ^ bijjal (23 tháng 10 năm 2014). “[Release notes] Software version 1.1.0.38, Uitakka”. Jolla. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2014. 
  37. ^ bijjal (24 tháng 10 năm 2014). “[Release Notes] Hotfix for opt-in Update9, version 1.1.0.39”. Jolla. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2014. 
  38. ^ bijjal (18 tháng 12 năm 2014). “[Release notes] Software version 1.1.1.26, Vaarainjärvi”. Jolla. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2014. 
  39. ^ Bijjal, Soumya (13 tháng 2 năm 2015). “[SailfishDevel] Update on SailfishOS roadmap”. Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2015. 
  40. ^ a ă Wachter, Bernd (16 tháng 4 năm 2015). “[release notes] 1.1.4 / Äijänpäivänjärvi, early access”. Jolla. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2015. 
  41. ^ Dillon, Marc (19 tháng 3 năm 2015). “Jolla iteration 3: finalizing the first Jolla Tablet demo”. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2015. 
  42. ^ a ă “[release notes] 1.1.6 / Aaslakkajärvi, early access”. Jolla. 8 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2015. 
  43. ^ “[release notes] 1.1.7 / Björnträsket”. Jolla. 15 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2015. 
  44. ^ “[release notes 1.1.9 / Eineheminlampi”. Jolla. 24 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2015. 
  45. ^ “[release notes 2.0.0 / Saimaa”. Jolla. 3 tháng 11 năm 2015. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2015. 
  46. ^ “release notes 2.0.1 / Taalojärvi”. Jolla. 9 tháng 5 năm 2016. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2016. 
  47. ^ “release notes 2.0.2 / Aurajoki”. Jolla. 28 tháng 7 năm 2016. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2016. 
  48. ^ “release notes 2.0.4 / Fiskarsinjoki”. Jolla. 5 tháng 10 năm 2016. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2016. 
  49. ^ “release notes 2.0.5 / Haapajoki”. Jolla. 22 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 22 tháng 11 năm 2016. 
  50. ^ “release notes 2.1.0 / Iijoki”. Jolla. 8 tháng 2 năm 2017. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2017. 
  51. ^ “release notes 2.1.1 / Jämsänjoki”. Jolla. 24 tháng 7 năm 2017. Truy cập ngày 28 tháng 9 năm 2017. 
  52. ^ “release notes 2.1.2 / Kiiminkijoki”. Jolla. 2 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2017. 
  53. ^ “release notes 2.1.3 / Kymijoki for Sony Xperia X”. Jolla. 6 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2017. 
  54. ^ “release notes 2.1.3 / Kymijoki”. Jolla. 31 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 31 tháng 10 năm 2017. 
  55. ^ “release notes 2.1.4 / Lapuanjoki”. Jolla. 15 tháng 2 năm 2018. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2018. 
  56. ^ “release notes 2.2.0 / Mouhijoki”. Jolla. 31 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2018. 
  57. ^ “release notes 2.2.1 / Nurmonjoki”. Jolla. 4 tháng 9 năm 2018. Truy cập ngày 5 tháng 9 năm 2018. 
  58. ^ “release notes 3.0.0 / Lemmenjoki”. Jolla. 31 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 8 tháng 11 năm 2018. 
  59. ^ “release notes 3.0.1 / Sipoonkorpi”. Jolla. 7 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2019. 
  60. ^ “release notes Sailfish X Beta”. Jolla. 31 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2019. 
  61. ^ “release notes 3.0.2 / Oulanka”. Jolla. 18 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2019. 
  62. ^ “release notes 3.0.3 / Hossa”. Jolla. 24 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2019. 
  63. ^ “release notes 3.1.0 / Seitseminen”. Jolla. 18 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2019. 
  64. ^ “Porting/Hartmattan - SailfishOS”. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2015. 
  65. ^ McAllister, Neil (15 tháng 11 năm 2013). “Jolla's Android-aping Sailfish OS smartphones to land in November”. The Register (Situation Publishing). Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2013. 
  66. ^ “Sailfish OS at MWC 2018: A Wrap-up!”. blog.jolla.com. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2019. 
  67. ^ “Devices”. reviewjolla.blogspot.it. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2017. 
  68. ^ “Hardware Adaptation Development Kit”. Hardware Adaptation Development Kit. sailfishos.org. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2016. 
  69. ^ merproject.org community, Sledge. “Adaptations/libhybris”. wiki.merproject.org/wiki. merproject.org. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2015. 
  70. ^ “Install SailfishOS for idol3”. wiki.merproject.org. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  71. ^ “Install SailfishOS for fp2”. wiki.merproject.org. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  72. ^ “SailfishOS 2.0 for the Touchpad”. forum.xda-developers.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  73. ^ “Sailfish OS for Moto Z Play”. talk.maemo.org. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  74. ^ “SailfishOS”. forum.xda-developers.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  75. ^ “SailfishOS”. forum.xda-developers.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  76. ^ “Sailfish OS”. forum.xda-developers.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  77. ^ “Sailfish OS”. forum.xda-developers.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  78. ^ “SAILFISH OS 3.0 [Moto G4 Plus]”. forum.xda-developers.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  79. ^ “Install SailfishOS for onyx”. wiki.merproject.org. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  80. ^ “Bacon Info”. wiki.merproject.org. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  81. ^ a ă “Sailfish OS for the OnePlus 3/3T”. forum.xda-developers.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  82. ^ “sailfishos releases for galaxy a5”. github.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  83. ^ “Patcher script that applies the f5321 (Xperia X Compact) compatibility layer on top of official Sailfish X f5121 images”. github.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  84. ^ “Sailfish OS for WT88047”. forum.xda-developers.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  85. ^ “Install SailfishOS for kenzo”. wiki.merproject.org. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  86. ^ “Sailfish OS for the Xiaomi Redmi Note 4”. forum.xda-developers.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  87. ^ “Install SailfishOS for Vince”. wiki.merproject.org. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  88. ^ “SailfishOS for Redmi 4X”. SourceForge (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2019. 
  89. ^ “Jolla Sailfish OS: Software Tour”. youtube.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  90. ^ “Sailfish OS su Nexus 7”. youtube.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  91. ^ “Sailfish OS Running On Nexus 4”. youtube.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  92. ^ a ă “Sailfish OS su Nexus 4, Samsung Galaxy S3 e Xiaomi Mi2”. youtube.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  93. ^ “Photos and videos, Jolla Phone at MWC2014, day1”. reviewjolla.blogspot.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  94. ^ “Sailfish OS 2.0 on LG Google Nexus 5”. youtube.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  95. ^ “Hands On: Sailfish 2.0 on the Fairphone 2”. youtube.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  96. ^ a ă “Jolla at MWC 2017: wrap up”. blog.jolla.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  97. ^ a ă â “Sailfish OS at MWC 2018: A Wrap-up!”. blog.jolla.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2019. 
  98. ^ “Jolla”. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2013. 
  99. ^ Tung, Liam. “Jolla's MeeGo UI is ready to go - and it's on the hunt for mobile talent”. ZDNet.com. 2012 CBS Interactive. Truy cập ngày 16 tháng 8 năm 2012. 
  100. ^ Bhushan, Amarendra. “Jolla Sailfish OS Now Supports Android Hardware And Applications”. CEOWORLD Magazine. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2013. 
  101. ^ “First Jolla Phone with Sailfish OS to launch on 27 November”. 
  102. ^ “Jolla looks to boost ecosystem with developer initiative - Mobile World Live”. mobileworldlive.com. 30 tháng 5 năm 2016. 
  103. ^ Carrillo, Gabriel. “Russia Launches Its Own Phone Operating System”. Phone Tips. Gabriel Carrillo. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 5 năm 2015. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2015.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  104. ^ Price, Rob (19 tháng 5 năm 2015). “The Russian government is launching its own mobile operating system to take on Apple and Google”. Business Insider. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2015. 
  105. ^ Russian mobile operating system begins a new stage of development under the brand name 'Avrora'. Rostelekom, 7 Feb. 2019 (in Russ.).
  106. ^ China's Huawei to start talks with Russia on using Avrora OS: RIA Reuters, 21 June 2019.
  107. ^ a ă “Jolla signs first Sailfish Alliance partner, as it seeks device OEMs”. FierceWirelessEurope. 
  108. ^ “Many former Nokia employees start businesses of their own”, Helsingin Sanomat 
  109. ^ Lunden, Ingrid. “Nokia Bridge: Nokia's Incubator Gives Departing Employees €25k And More To Pursue Ideas That Nokia Has Not”. techcrunch.com. techcrunch.com. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013. 
  110. ^ Tung, Liam. “Inside Nokia Bridge: How Nokia funds ex-employees' new start-ups”. zdnet.com. 2013 CBS Interactive. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013. 
  111. ^ David Meyer. “Gigaom Jolla's MeeGo revival plans shape up with $260m ecosystem alliance”. 
  112. ^ Liam Tung. “Jolla: All eyes are on the hardware — but what about the ecosystem?”. ZDNet. 
  113. ^ Liam Tung. “Jolla gives first look at Sailfish OS as it plans assault on Google, Apple app stores”. ZDNet. 
  114. ^ Akolawala, Tasneem (4 tháng 3 năm 2015). “Jolla, Snapdeal form alliance to promote Sailfish OS among Indian smartphone manufacturers”. BGR India. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2018. 
  115. ^ “Jolla's Sailfish OS promises multitasking, personalization and 'effortless interaction'. engadget.com. 21 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2012. 
  116. ^ SailfishOS.org community. “Sailfish Alliance”. Sailfish OS Wiki. sailfishos.org. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2013. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]