Lyon

Hành chính
Quốc gia	Pháp
Vùng
Tỉnh
Huyện	Lyon
Tổng	Chef-lieu của 14 tổng
Thống kê
Độ cao	162–312 m (531–1.024 ft) (avg. 173 m/568 ft)
INSEE/Mã bưu chính	- 69389-COM 69381 - 69389/ 69001 - 69009

Lyon
Di sản thế giới UNESCO
Quốc gia	Pháp
Dạng	Văn hoá
Tiêu chuẩn	ii, iv
Tham khảo	872
Vùng†	châu Âu
Lịch sử công nhận
Công nhận	1998  (Kỳ họp thứ 22)
* Dịch từ tên chính thức trên danh sách Di sản thế giới. † Vùng được UNESCO phân loại chính thức.

Lyon (phát âm [ljɔ̃]) là thành phố toạ lạc ở phía đông nam nước Pháp, tại hợp lưu của 2 con sông là sông Rhône và sông Sâone. Lyon là tỉnh lỵ của tỉnh Rhône, thuộc vùng hành chính Rhône-Alpes của nước Pháp. Trong tiếng Pháp người dân Lyon được gọi là Lyonnais. Lyon nằm về phía bắc hành lang tự nhiên thung lũng vùng Rhône (trải dài từ Lyon tới Marseille. Nằm giữa khối núi trung tâm ở phía Tây và khối núi Alpes ở phía Đông, thành phố Lyon nắm giữ một vị trí chiến lược trong giao thông Bắc-Nam ở châu Âu. Lyon cách Paris 470km, cách Marseille 320km, cách Geneve 160km, cách Turin 280km và Barcelona 630km. Từng là thủ đô cũ của vùng Gaules thời La Mã, Lyon là nơi đặt hành dinh của tòa tổng giám mục, trong đó giáo chủ đồng thời là tổng giám mục của vùng Gaules. Từ thời Trung Cổ, Lyon trở thành một trung tâm hội chợ, và nắm giữ một vị chính hàng đầu về tài chính trong thời Phục Hưng cuối thế kỉ 19. Sự thịnh vượng về kinh tế của Lyon được mang tới nhờ sự độc quyền về lụa, sau đó là sự xuất hiện của những ngành công nghiệp tiêu biểu như dệt và hóa học. Lyon là một thành phố công nghiệp với nhiều nhà máy và khu công nghiệp hóa dầu dọc theo vùngg Rhône, trong hành lang hóa học. Sau sự khởi đầu và kết thúc của ngành công nghiệp dệt, Lyon từng bước tập trung vào những ngành kĩ thuật trọng điểm như ngành dược, công nghệ sinh học. Lyon cũng là thành phố dành cho sinh viên lớn thứ hai của Pháp với 4 trường đại học (Claude Bernard Lyon 1, Lumière Lyon 2, Jean Moulin Lyon 3 và l'Université Catholique de Lyon) và nhiều trường đào tạo kĩ sư (École centrale de Lyon, École catholique d'arts et métiers, EM Lyon, ENS Lyon, CNSM de Lyon, Sciences Po Lyon, ENTPE, INSA,...).

Thành phố cũng lưu trữ nhiều di sản kiến trúc quan trọng từ thời [[La Mã] cho tới thời kì [Phục Hưng]], trong đó khu phố cổ Lyon, đồi Fourvière, khu Presqu'île và Croix-Rousse được chọn là di sản thế giới [UNESCO]

Lyon là thành phố đông dân thứ 3 của Pháp [1], với dân số 474.946 người [2] (sau Paris và Marseille). Nhà phê bình văn học Albert Thibaudet từng nói “Nếu Paris là thủ đô của nước Pháp thì Lyon là thủ đô của các tỉnh lị”. Là thủ phủ của vùng Rhône-Alpes, Lyon thu hút một lượng lớn dân nhập cư từ Pháp và cả châu Âu, đặc biệt trong 2 thập kỉ gần đây.

Các thành phố kết nghĩa

• Birmingham, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, từ 1951
• Yokohama, Nhật Bản, từ 1959
• Frankfurt am Main, Đức, từ 1960
• Milano, Ý, từ 1966
• St. Louis, Hoa Kỳ, 1975
• Beerscheba, Israel, 1980
• Leipzig, Đức, 1981
• Quảng Châu, Trung Quốc, 1988
• Montréal, Canada, 1989
• Łódź, Ba Lan, 1992
• Craiova, Romania
• Thành phố Hồ Chí Minh,Việt Nam, 1994

Những người con của thành phố

• Pierre-Laurent Aimard, nghệ sĩ dương cầm
• Clodius Albinus, hoàng đế La Mã
• André Marie Ampère, nhà toán học và nhà vật lý học
• Sidonius Apollinaris, nhà văn, giám mục của Clermont-Ferrand, được phong thánh
• Raymond Aubrac, kỹ sư xây dựng, thành viên lãnh đạo của Résistance
• Pierre Bertaux, ngôn ngữ học
• Dominique Blanc, nữ diễn viên
• Marc Bloch, sử gia
• Paul Bocuse, đầu bếp nổi tiếng
• Sylvain Calzati, vận động viên đua xe đạp
• Caracalla, hoàng đế La Mã
• Alexis Carrel, bác sĩ phẫu thuật, nhận Giải thưởng Nobel
• Boniface de Castellane, tướng quân đội và thống chế của Pháp
• Eugène Chaboud, vận động viên đua ô tô Công thức 1
• Jean Chacornac, nhà thiên văn học
• Yves Chaland, họa sĩ, tác giả truyện tranh comic
• Chlothilde của Burgund, vợ của Clovis I
• Jean-Paul Civeyrac, đạo diễn phim
• Claudius, hoàng đế La Mã
• Laurent Clerc
• Guillaume Coustou già, họa sĩ và nhà điêu khắc
• Nicolas Coustou, nhà điêu khắc, anh em của Guillaume Coustou
• Antoine Coysevox, nhà điêu khắc
• Philibert Delorme, kiến trúc sư thời Phục Hưng
• Jacques Deray, đạo diễn
• Gérard Desargues, nhà toán học
• Savitri Devi, nữ triết gia, nhà văn nữ
• Youri Djorkaeff, cầu thủ bóng đá
• Raymond Domenech, cầu thủ bóng đá, huấn luyện viên của đội tuyển bóng đá quốc gia Pháp
• Jules Favre, chính trị gia
• Henri Frenay, chính trị gia, thành viên của Résistance
• Tony Garnier, kiến trúc sư
• Walter Gieseking, nghệ sĩ dương cầm và nhà soạn nhạc
• Michèle Girardon, nữ diễn viên
• Robert Giscard, bác sĩ
• Ludovic Giuly, cầu thủ bóng đá
• Hector Guimard, kiến trúc sư
• Maurice Herzog, chính trị gia
• Irenäus của Lyon, giám mục trong Lugdunum
• Joseph-Marie Jacquard, nhà phát minh, đã phát triển máy dệt tay
• Raphaël Jacquelin, chơi golf chuyên nghiệp
• Jean-Michel Jarre, đại diện của âm nhạc điện tử
• Maurice Jarre, nhà soạn nhạc
• Marie Ennemond Camille Jordan, nhà toán học
• Antoine Laurent de Jussieu, nhà thực vật học
• Louise Labé, nhà thơ nữ
• Pierre-François Lacenaire, nhà thơ, tội phạm giết người
• Jean-Marie Leclair, nhà soạn nhạc
• Louis Marchand, nghệ sĩ đàn ống
• Jean Martinon, nhạc trưởng dàn nhạc, nhà soạn nhạc, người chơi đàn violin
• Stefan Meller (*1942), cựu bộ trưởng Bộ Ngoại giao Ba Lan
• André Morellet, nhà kinh tế học và nhà văn
• Thierry Noir, họa sĩ
• Olivier Panis, cựu vận động viên đua xe Công thức 1
• Dominique Perben, chính trị gia
• Adolphe Perraud, giám mục của Autun, hồng y giáo chủ, thành viên Académie française
• Abbé Pierre, linh mục và sáng lập Compagnons d'Emmaüs
• Louis Antoine Ranvier, nhà giải phẫu
• Antoine de Saint-Exupéry, nhà thơ, phi công
• Valentine de Saint-Point, nhà thơ nữ
• Jean-Baptiste Say, nhà kinh tế học và nhà kinh doanh
• Eric-Emmanuel Schmitt, nhà văn
• Louis Sclavis, nhà soạn nhạc
• Josephin Soulary, nhà thơ
• Louis-Gabriel Suchet, thống chế, công tước của Albufera
• Bertrand Tavernier, nhà làm phim
• Sylvie Testud, nữ diễn viên
• Jean-Claude Trichet, chuyên gia tài chính, giám đốc Ngân hàng Trung ương châu Âu
• Petrus Valdes, thương gia, giảng đạo
• Charles-Marie Widor, nghệ sĩ đàn ống, nhà soạn nhạc