Tổng Cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam trực thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam, là Cơ quan đảm nhiệm công tác đảng, công tác chính trị trong quân đội dưới sự lãnh đạo của Ban Bí thư và Quân uỷ Trung ương. Các Ban tổ chức, tuyên giáo, Uỷ ban Kiểm tra Trung ương giúp Trung ương hướng dẫn và kiểm tra công tác chính trị và công tác xây dựng Đảng trong quân đội. Tổng cục được thành lập ngày 11 tháng 7 năm 1950 từ Cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam.

  • Trụ sở Tổng cục: 61 Cửa Đông, phường Cửa Đông, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Lược sử hình thành[sửa | sửa mã nguồn]

Cơ quan tiền thân của Tổng cục Chính trị là Cục Chính trị, được thành lập tháng 9 năm 1945 theo chỉ thị của Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương nhằm quản lý công tác chính trị trong các lực lượng vũ trang do Việt Minh lãnh đạo, mà nòng cốt là Việt Nam Giải phóng quân. Lãnh đạo đầu tiên của Cục là Văn Tiến Dũng[1].

Ngày 2 tháng 3 năm 1946, Kháng chiến Ủy viên Hội được thành lập với Võ Nguyên Giáp làm Chủ tịch. Đến ngày 25 tháng 3 năm 1946, với Sắc lệnh số 34-NV của Chủ tịch Chính phủ liên hiệp kháng chiến ký, đã đặt Chính trị Cục trở thành một trong 10 cơ quan chuyên môn của Bộ Quốc phòng. Lãnh đạo Cục Chính trị là Hoàng Đạo Thúy với chức vụ Cục trưởng Chính trị Cục. Từ ngày 24 tháng 4 năm 1946, Hoàng Văn Hoan thay thế giữ chức Cục trưởng.

Bên cạnh đó, ngày 6 tháng 5 năm 1946, Kháng chiến Ủy viên Hội đổi tên thành Quân sự Ủy viên Hội theo Sắc lệnh 60-SL của Chủ tịch Hồ Chí Minh, gọi tắt là Quân ủy hội. Một Cục Chính trị khác được thành lập trực thuộc Quân ủy hội, do Trần Huy Liệu giữ chức Chính trị Cục trưởng, với Trần Độ làm phụ tá[2].

Mãi đến cuối tháng 11 năm 1946, Bộ Quốc phòng được sát nhập với Quân sự Ủy viên Hội thành Bộ Quốc phòng - Tổng Chỉ huy, do Võ Nguyên Giáp làm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Tổng Chỉ huy Quân đội toàn quốc theo Sắc lệnh 230-SL ngày 30 tháng 11 năm 1946 của Chủ tịch nước. Cục Chính trị của Bộ Quốc phòng và Cục Chính trị của Quân ủy hội sát nhập lại thành Cục Chính trị, trực thuộc Bộ Tổng chỉ huy Quân đội Quốc gia Việt Nam. Lãnh đạo Cục Chính trị một lần nữa giao cho Văn Tiến Dũng (quyền Cục trưởng từ tháng 12 năm 1946, chính thức từ ngày 12 tháng 2 năm 1947). Từ ngày 18 tháng 10 năm 1949, Cục trưởng Cục Dân quân Lê Liêm kiêm chức Cục trưởng Cục Chính trị.

Tháng 7 năm 1950, Cục Chính trị được nâng lên thành Tổng cục Chính trị, trực thuộc Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội Quốc gia và dân quân Việt Nam theo tinh thần Sắc lệnh 121-SL ngày 11 tháng 7 năm 1950. Mãi đến sau năm 1975, khi Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam chấm dứt hoạt động, Tổng cục Chính trị chuyển về thành một cơ quan trực thuộc Bộ Quốc phòng.

Các đời Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị[sửa | sửa mã nguồn]

Cơ cấu tổ chức[sửa | sửa mã nguồn]

Lãnh đạo đương nhiệm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Chủ nhiệm Tổng cục: Thượng tướng Ngô Xuân Lịch, Bí thư Trung ương Đảng khóa XI
  • Phó chủ nhiệm Tổng cục:
    • Trung tướng Lương Cường - Ủy viên Ban Chấp Hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
    • Trung tướng Mai Quang Phấn - Ủy viên Ban Chấp Hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
    • Trung tướng Đào Duy Minh
    • Trung tướng Nguyễn Trọng Nghĩa

Ủy Ban Kiểm tra Quân Ủy Trung Ương[sửa | sửa mã nguồn]

Chủ nhiệm: Thượng tướng Ngô Xuân Lịch, Bí thư Trung ương Đảng khóa XI.
Phó chủ nhiệm thường trực: Trung tướng Nguyễn Cộng Hòa
Phó Chủ nhiệm: Trung tướng Võ Văn Liêm
Phó Chủ nhiệm: Trung tướng Đào Văn Quân
Phó chủ nhiệm: Trung tướng Đỗ Vinh Quang
Ủy viên thường trực: Thiếu tướng Lại Duy Trợ
Ủy viên thường trực: Thiếu tướng Trần Thanh
Ủy viên thường trực: Thiếu tướng Nguyễn Việt Dĩnh
Ủy viên thường trực: Thiếu tướng Nguyễn Mạnh Hà
Ủy viên thường trực: Thiếu tướng Hồ Duy Nhân(nghỉ hưu từ 01-7-2013)
      Các Ủy Viên Kiêm Chức
Ủy viên: Thượng tướng Lê Hữu Đức, Ủy viên TW Đảng - Thứ trưởng Bộ Quốc Phòng
Ủy viên: Trung tướng Nguyễn Đình Giang, Chánh thanh tra Bộ Quốc Phòng
Ủy viên: Trung tướng Nguyễn Đức Khiển, Cục trưởng cục Tổ chức
Ủy viên: Trung tướng Nguyễn Văn Động, Cục trưởng cục Cán Bộ

Các đơn vị trực thuộc Tổng cục Chính trị[sửa | sửa mã nguồn]

  • Văn phòng Tổng cục Chính trị
Chánh văn phòng: Thiếu tướng Nguyễn Xuân Nghi
  • Cục Chính trị
Cục trưởng: Thiếu tướng Hồ Trọng Đào
  • Cục hậu cần kỹ thuật
Cục trưởng: Đại tá Phan Tiến Dũng.
  • Cục Tổ chức.
Ngày truyền thống: 6 tháng 5 năm 1946
Cục trưởng: Trung tướng Nguyễn Đức Khiển, nguyên Chính ủy Binh chủng Tăng-Thiết giáp
Cục phó : Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Châu
  • Cục Cán bộ.
Thành lập tháng 3 năm 1956 trên cơ sở Phòng Cán bộ (thành lập ngày 28 tháng 2 năm 1947, thuộc Cục Chính trị Quân đội Quốc gia Việt Nam) và thuộc Bộ Tổng Tham mưu. Từ 15 tháng 10 năm 1957 đến 20 tháng 1 năm 1959, là Tổng cục Cán bộ (do Nguyễn Chánh, sau đến Trung tướng Nguyễn Văn Vịnh làm Chủ nhiệm). Từ 20 tháng 1 năm 1959 là Cục Cán bộ thuộc Tổng cục Chính trị. Từ 26 tháng 4 năm 1980 thuộc Bộ Quốc phòng. Từ 15 tháng 2 năm 1984 tách ra thành Cục Cán bộ Chính trị thuộc Tổng cục Chính trị và Cục Cán bộ thuộc Bộ Quốc phòng. Từ tháng 1 năm 1986 nhập 2 Cục Cán bộ nói trên làm một và thuộc Bộ Quốc phòng. Từ tháng 6 năm 1987 lại thuộc Tổng cục Chính trị. Ngày truyền thống: 28 tháng 2 năm 1947
Cục trưởng: Trung tướng Nguyễn Văn Động.
Cục phó: Thiếu tướng Trần Tiến Hạc (2011)
  • Cục Tuyên huấn.
Ngày truyền thống: 11 tháng 5 năm 1946.
Cục trưởng: Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn, nguyên Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 5
Cục phó: Thiếu tướng Nguyễn Khắc Ngọ
  • Cục Bảo vệ an ninh quân đội.
Thành lập ngày 20 tháng 7 năm 1950 với tên gọi Cục Bảo vệ-Quân pháp
Cục trưởng: Thiếu tướng, Lê Thanh Phượng.
  • Cục Dân vận
Cục trưởng: Đại tá Dương Đình Thông
  • Cục Chính sách.
Ngày truyền thống: 26 tháng 2 năm 1947. Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, 2005.
Cục trưởng: Thiếu Tướng TS Trần Văn Minh.
  • Ban Công đoàn quốc phòng;
  • Ban Thanh niên quân đội;
  • Ban Phụ nữ quân đội.
Hiệu trưởng: Thiếu tướng, Nhạc sĩ Nguyễn Đức Trịnh
  • Nhà xuất bản Quân đội nhân dân
Giám đốc: Đại tá TS Nguyễn Xuân Năng.
  • Tạp chí Quốc phòng toàn dân
Tổng Biên tập: Trung tướng Nguyễn Ngọc Hồi
  • Ban Chỉ đạo Trung ương 6
  • Trung tâm Quản lý Học viên và Bồi dưỡng Cán bộ.
Tổng biên tập: Trung tướng Lê Phúc Nguyên
Phó TBT : Thiếu tướng Hồ Anh Thắng
Phó TBT : Đại tá Phạm Văn Huấn
Phó TBT : Đại tá Hà Mạnh Tường
Phó TBT : Đại tá Nguyễn Kim Tôn

- Trụ sở Tòa soạn: 7 Phan Đình Phùng Hà Nội.

- Các ấn phẩm:

  • Báo Quân đội nhân dân hàng ngày;
  • Báo Quân đội nhân dân cuối tuần;
  • Nguyệt san Sự kiện và Nhân chứng;
  • Báo điện tử tiếng Việt.(www.qdnd.vn);
  • Báo điện tử tiếng Anh;
  • Báo điện tử Tiếng Trung Quốc
  • Tạp chí Văn nghệ quân đội;
  • Thư viện quân đội;
  • Điện ảnh quân đội;
  • Truyền hình quân đội;
  • Phát thanh quân đội;
  • Công ty in quân đội 1;
  • Công ty in quân đội 2;
  • Đoàn ca múa quân đội;
  • Nhà hát quân đội;

Hệ thống chính trị trong Quân đội[sửa | sửa mã nguồn]

Hiện nay hệ thống chính trị trong Quân đội Nhân dân Việt Nam có các cấp và tên gọi như sau:

  • Tổng cục Chính trị ở cấp cao nhất.
  • Cục Chính trị ở Bộ Tổng Tham mưu, ở cấp Quân khu, Quân chủng, Tổng cục, Quân đoàn, Binh chủng và tương đương.
  • Phòng Chính trị ở cấp sư đoàn, cơ quan quân sự địa phương tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, cơ quan Bộ đội Biên phòng tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và tương đương.
  • Ban Chính trị ở cấp trung đoàn, cơ quan quân sự địa phương huyện, thị xã và tương đương.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Từ điển bách quan quân sự Việt Nam 2004. Tr. 985.
  2. ^ Trần Độ, "Chúng tôi làm báo Vệ Quốc Quân" (Hồi ký).