Cleopatra Selene I

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Cleopatra Selene I (tiếng Hy Lạp: Κλεοπάτρα Σελήνη; khoảng 135/130 – 69 TCN) là con gái của Ptolemy VIII Physcon và Cleopatra III của Ai cập. Bà là vợ của ba  vị vua khác nhau.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Cuộc sống ban đầu và lý lịch[sửa | sửa mã nguồn]

Ban đầu bà có tên là Selene, chỉ thêm tên triều đại là Cleopatra sau khi kết hôn với Lathyros.

Cô đã sinh cho Lathyros ít nhất một cô con gái, Berenice III và hai con trai,[1] Ptolemy XII và có thể có một đứa con trai khác cũng tên là Ptolemy.

Năm 107 TCN, khi mối quan hệ dần xấu đi giữa Lathyros với mẹ ông và người cùng cai trị, Cleopatra III, ông bị buộc phải rời khỏi Ai Cập cùng với người vợ của mình, đầu tiên là đến Síp để xây dựng một quân đội, và sau đó vào Nam Syria mà ông đã cố gắng, năm 103 TCN, xâm lược Ai Cập.

Hoàng hậu của Syria[sửa | sửa mã nguồn]

Trong khi chờ đợi, Cleopatra III đã thành lập một liên minh với một trong những vị vua Syria đang có xung đột với nhau, Antiochus VIII Grypus, đã lấy Cleopatra Selene I làm vợ của ông.[2] (người vợ trước của ông là chị gái của Cleopatra Selene I, Cleopatra Tryphaena, đã bị giết năm 111 TCN).

Ở Syria, cuộc nội chiến giữa Grypus và Cyzicenus về ngai vàng ở Antioch kéo dài đến 96 TCN, khi Grypus đã bị ám sát ở Antioch. Cyzicenus, sau đó cướp lấy thủ đô và kết hôn với Cleopatra Selene I. (Cyzicenus đã từng kết hôn với người chị gái của Cleopatra Selene là Cleopatra IV, người đã bị giết bởi Grypus năm 112 TCN)

Cyzicenus, tuy nhiên, không sống được lâu. Grypus đã có năm người con trai với Cleopatra Tryphaena, tất cả họ đã tranh giành ngai vàng của Antioch. Năm 95 TCN, Cyzicenus đã bị giết trong một trận chiến với Seleucus VI Epiphanes, con trai cả của Grypus.

Sau khi cái chết của Cyzicenus, con trai của ông với Cleopatra IV, Antiochus X Eusebes đã kết hôn với mẹ kế của mình là Cleopatra Selene I, và lấy lại Antioch một lần nữa, với cái chết của Seleucus VI. Cleopatra Selene đã sinh cho Antiochus X Eusebes hai người con trai là Antiochus XIII AsiaticusSeleucus Cybiosactes.

Chạy trốn đến Cilicia và cái chết[sửa | sửa mã nguồn]

Antiochus X đã bị giết năm 92 TCN trong một trận đánh với người Parthia. Sau cái chết của ông, Cleopatra Selene I, lo sợ cho sự an toàn của mình, nên đã rời khỏi Syria để được an toàn ở Cilicia.

Sau vụ ám sát của cháu trai của cô Ptolemy XI Alexander II (80 TCN) Cleopatra Selene I, bà trở thành người thuộc hoàng tộc Ptolemy duy nhất còn sống. Bà đã đưa con trai của bà lên làm vua của Ai cập, nhưng người dân Alexandria đã chọn một đứa con bất hợp pháp là Ptolemy XII Auletes như một vị vua mới. Cleopatra Selene I đã gửi con trai bà đến La Mã để nhận được tuyên bố của họ trước thượng viện, nhưng họ đã không thành công và quay trở về nhà sau hai năm[3]. Cleopatra Selene I rõ ràng đã cai trị Syria và kiểm soát Ptolemais (Ai Cập) cho đến 69 TCN.[4] Năm 69 TCN,vị vua người Armenia Tigranes Đại đế đã bao vây Cleopatra Selene I trong Ptolemais, bắt và giết hại dã man bà.[5]

Một năm sau, người La Mã tiêu diệt nhà nước Armenia, và con trai của Cleopatra Selene I, Antiochus XIII, vị vua cuối cùng của Triều đại Seleukos đã cố gắng để thống nhất đất nước Syria nhưng bất thành. Cuối cùng, năm 63 TCN, người La Mã đã cướp lấy Syria và nhà nước Hy Lạp mà Seleucus I Nicator (tiếng hy lạp :Σέλευκος Νικάτωρ) đã  tạo nên 240 năm trước, trở thành một phần của La Mã.[cần dẫn nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Justin 39.4.1
  2. ^ Justin 39.4.4
  3. ^ Cicero, In Verrem actio 4.61-68
  4. ^ http://www.tyndalehouse.com/egypt/ptolemies/selene_i.htm#Selene.4
  5. ^ Josephus, Antiquities of the Jews 13.420; Strabo, Geographica 16, p. 749