Ma túy đá

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Ma túy đá
A racemic image of the methamphetamine compound
A 3d image of the levo-methamphetamine compound A 3d image of the dextro-methamphetamine compound
Dữ liệu lâm sàng
Phát âm/ˌmɛθæmˈfɛtəmn/
(METH-am-FET-ə-meen), /ˌmɛθəmˈfɛtəmn/
(METH-əm-FET-ə-meen), /ˌmɛθəmˈfɛtəmən/
(METH-əm-FET-ə-mən)[1]
Tên thương mạiDesoxyn, Methedrine
Đồng nghĩaN-methylamphetamine, N,α-dimethylphenethylamine, desoxyephedrine
AHFS/Drugs.comChuyên khảo
Giấy phép
Danh mục cho thai kỳ
  • US: C (Rủi ro không bị loại trừ)
Mã ATC
Tình trạng pháp lý
Tình trạng pháp lý
Dữ liệu dược động học
Liên kết protein huyết tươngVaries widely[3]
Chuyển hóa dược phẩmCYP2D6[2] and FMO3
Chu kỳ bán rã sinh học9–12 hours (range 5–30 hours) (irrespective of route)
Thời gian hoạt động8–12 hours[4]
Bài tiếtPrimarily kidney
Các định danh
Số đăng ký CAS
PubChem CID
IUPHAR/BPS
DrugBank
ChemSpider
Định danh thành phần duy nhất
KEGG
ChEBI
ChEMBL
Phối tử ngân hàng dữ liệu protein
Dữ liệu hóa lý
Công thức hóa họcC10H15N
Khối lượng phân tử149,24 g·mol−1
Mẫu 3D (Jmol)
Thủ đối tính hóa họcRacemic mixture
Điểm nóng chảy170 °C (338 °F) [5]
Điểm sôi212 °C (414 °F) at 760 mmHg[5]
  (kiểm chứng)

Methamphetamine (hợp đồng từ N-methylamphetamine ) là một chất kích thích hệ thống thần kinh trung ương (CNS), từng được sử dụng không phổ biến như một phương pháp điều trị bổ sung cho ADHD và béo phì, nhưng lại phổ biến được sử dụng như một loại thuốc giải trí tiêu khiển.[6] Methamphetamine được phát hiện vào năm 1893 và tồn tại dưới dạng hai chất đối quang: levo-methamphetamine và dextro-methamphetamine. Nó hiếm khi được chỉ định vì những rủi ro liên quan độc tính thần kinh đối với con người và lạm dụng giải trí tiêu khiển như một loại thuốc kích thích tình dục.

Tỷ lệ sử dụng methamphetamine cao nhất xảy ra ở các khu vực Châu Á và Châu Đại Dương, và ở Hoa Kỳ, methamphetamine được phân loại là chất kiểm soát theo lịch trình II. Hầu hết tất cả mọi quốc gia trên thế giới, việc sản xuất, phân phối, mua bán và sở hữu methamphetamine đều phải được kiểm soát hoặc bị cấm, do nó nằm trong lịch trình II của hiệp ước Liên hợp quốc về các chất ma túy.

Methamphetamine có thể nâng cao tâm trạng, tăng sức sống ở những người mệt mỏi, giảm sự thèm ăn và thúc đẩy giảm cân. Đối với liều lượng cao, nó có thể gây ra rối loạn tâm thần, co giậtchảy máu trong não. Sử dụng liều cao kéo dài có thể gây kết tủa ở não, thay đổi tâm tính, rối loạn tâm thần (ví dụ: hoang tưởng, ảo giác, mê sảng và ảo tưởng) và bạo lực. Đối với giải trí tiêu khiển, methamphetamine có khả năng tăng năng lượng, nâng cao tâm trạng và tăng ham muốn và khả năng tình dục đến một mức độ mà người dùng có thể tham gia vào các hoạt động tình dục liên tục trong vài ngày.[7] Methamphetamine được biết là gây nghiện cao. Khi ngừng sử dụng methamphetamine có thể dẫn đến hội chứng hậu cai nghiện cấp tính. Methamphetamine có khả năng gây độc thần kinh cho trung não của con người. Độc tính Methamphetamine gây ra những thay đổi bất lợi trong cấu trúc và chức năng của não bộ, chẳng hạn như giảm khối lượng chất xám ở một số vùng não, cũng như những thay đổi bất lợi trong các dấu hiệu của sự toàn vẹn trao đổi chất.

Sử dụng trong y tế

Tại Hoa Kỳ, methamphetamine hydrochloride, dưới tên thương mại Desoxyn, đã được FDA chấp thuận để kê đơn điều trị bệnh ADHD và béo phì.[8] [9]

Bởi vì methamphetamine có khả năng bị lạm dụng cao, nên loại thuốc này được quy định theo Đạo luật về các chất kiểm soát và được liệt kê theo Schedule II ở Hoa Kỳ.[10] Methamphetamine hydrochloride được phân phối tại Hoa Kỳ bắt buộc phải bao gồm nhãn cảnh báo nguy hiểm về khả năng gây nghiện và lạm dụng sai mục đích để giải trí tiêu khiển.[10]

Sử dụng giải trí tiêu khiển

Một chiếc bình để sử dụng ma túy đá

Methamphetamine thường phổ biến được sử dụng để giải trí tiêu khiển vì tác dụng gây hưng phấn và kích thích mạnh, cũng như là chất kích thích tình dục. [11]

Theo một bộ phim tài liệu của National Geographic TV về methamphetamine, có một kiểu văn hóa được gọi là "tiệc tùng và thác loạn" ( party and play ) dựa trên hoạt động tình dục và sử dụng methamphetamine. Những người tham gia tích cực vào lối sống này, gồm gần như hoàn toàn là những người dùng methamphetamine đồng tính, họ thường sẽ gặp gỡ nhau qua các trang web hẹn hò trên internet và quan hệ tình dục sau đó.[12] Do có tác dụng kích thích và kích thích tình dục mạnh và tác dụng ức chế xuất tinh, với việc sử dụng nhiều lần, những lần quan hệ tình dục này đôi khi sẽ diễn ra liên tục trong nhiều ngày liền.[12] Sự xuống dốc sau khi sử dụng methamphetamine theo cách này thường rất nghiêm trọng, với chứng mất ngủ rõ rệt (buồn ngủ quá mức vào ban ngày).[12]

Tác dụng vật lý

Một trường hợp nghi ngờ miệng meth

Các tác động vật lý của methamphetamine có thể bao gồm chán ăn, tăng động, giãn đồng tử, da đỏ bừng, đổ mồ hôi nhiều, khô miệng và nghiến răng (dẫn đến " sâu răng "), nhức đầu, nhịp tim không đều (thường là tim đập nhanh hoặc chậm lại nhịp tim ), thở nhanh, huyết áp cao, huyết áp thấp, nhiệt độ cơ thể cao, tiêu chảy, táo bón, mờ mắt, chóng mặt, co giật, tê, run, da khô, mụn trứng cángoại hình xanh xao. [13][14] Người dùng meth lâu dài có thể bị lở loét trên da;[15][16][17] những vết này có thể là do gãi ngứa[18] do tin rằng có côn trùng đang bò dưới da[19]. Nhiều trường hợp tử vong liên quan đến sốc methamphetamine đã được báo cáo.[20][21]

Người sử dụng và người nghiện methamphetamine có thể bị hỏng răng nhanh chóng một cách bất thường, tình trạng này thường nghiêm trọng nhất ở những người sử dụng thuốc qua đường tiêm chích. [22] Theo Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ, bệnh nhiệt miệng "có thể là do sự kết hợp của những thay đổi tâm lý và sinh lý do thuốc gây ra, dẫn đến chứng khô miệng, thời gian dài cùng với không vệ sinh răng miệng, và chứng nghiến răng (nghiến răng, nghiến lợi) ”.[23] [24] Vì khô miệng cũng là một tác dụng phụ phổ biến của các tác nhân khác, nhưng không được xem là nguyên nhân gây sâu răng nghiêm trọng, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng sâu răng liên quan đến methamphetamine nhiều hơn là do những tác nhân khác đối với người dùng. Họ cho rằng tác dụng hỏng răng đã được phóng đại và cách điệu để tạo ra định kiến, định hướng người sử dụng như một sự răn đe. [25]

Bệnh lây truyền qua đường tình dục

Việc sử dụng methamphetamine được phát hiện là có khả năng đẩy cao quan hệ tình dục không an toàn ở cả bạn tình nhiễm HIV và bạn tình không quen biết.[26] Những phát hiện này cho thấy rằng việc sử dụng methamphetamine và quan hệ tình dục qua đường hậu môn không được bảo vệ là những hành vi nguy hiểm thường gặp, những hành vi này có khả năng làm tăng nguy cơ lây truyền HIV ở nam giới đồng tính và lưỡng tính.[27] Sử dụng methamphetamine cho phép người dùng ở cả hai giới hoạt động tình dục kéo dài liên tục, có thể gây lở loét và trầy xước bộ phận sinh dục cũng như chứng hẹp bao quy đầu ở nam giới.[28][29] Methamphetamine cũng có thể gây lở loét và trầy xước trong miệng do chứng nghiến răng, làm tăng nguy cơ lây nhiễm bệnh qua đường tình dục. [28][29]

Bên cạnh việc lây truyền HIV qua đường tình dục, nó cũng có thể lây giữa những người sử dụng chung kim tiêm. [30] Mức độ dùng chung kim tiêm giữa những người sử dụng methamphetamine cũng tương tự như ở những đối tượng sử dụng ma túy khác.[30]

Tác dụng tâm lý

Các tác động tâm lý của methamphetamine có thể bao gồm hưng phấn, khó nói, hay nói nhiều, thay đổi ham muốn tình dục, tỉnh táo, e ngại và tập trung, giảm cảm giác mệt mỏi, mất ngủ hoặc tỉnh táo, tự tin, hòa đồng, cáu kỉnh, bồn chồn, hoang tưởng và các hành vi lặp đi lặp lại và ám ảnh[31].[32][33] Điểm đặc biệt của methamphetamine và các chất kích thích có liên quan là hoạt động lặp đi lặp lại liên tục không có rõ mục mục tiêu.[34] Sử dụng methamphetamine cũng có mối liên hệ cao với lo âu, trầm cảm, rối loạn tâm thần do amphetamin, tự sát và các hành vi bạo lực.[35] [36]

Độc tính

Methamphetamine gây độc trực tiếp cho tế bào thần kinh dopaminergic ở cả động vật thí nghiệm và người.[37] Độc tố, căng thẳng oxy hóa, thỏa hiệp trao đổi chất, rối loạn chức năng UPS, nitrat hóa protein, căng thẳng mạng lưới nội chất, biểu hiện p53 và các quá trình khác góp phần gây ra ngộ độc thần kinh này.[38][39] [40] Cùng với độc tính thần kinh dopaminergic của nó, sử dụng methamphetamine có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh Parkinson cao hơn.[41] Ngoài độc tính thần kinh dopaminergic, một đánh giá bằng chứng ở người chỉ ra rằng sử dụng methamphetamine liều cao cũng có thể gây độc thần kinh đối với tế bào thần kinh serotonergic. Việc ngừng sử dụng methamphetamine ở những người phụ thuộc có thể dẫn đến tình trạng cắt cơn cấp tính kéo dài nhiều tháng sau thời gian cắt cơn thông thường. [40]

Các nghiên cứu ảnh cộng hưởng từ trên người sử dụng methamphetamine cũng đã cho thấy bằng chứng về sự thoái hóa thần kinh hoặc những thay đổi bất lợi về tế bào thần kinh trong cấu trúc và chức năng của não. Đặc biệt, methamphetamine dường như gây ra chứng tăng cảm và rối loạn chất trắng, thu nhỏ rõ rệt của hồi hải mã và giảm chất xám trong vỏ não, vỏ não rìa và vỏ não paralimbic ở những người lệ thuộc dùng methamphetamine.

Quá liều

Quá liều methamphetamine có thể dẫn đến một loạt các triệu chứng.[9][42] Quá liều methamphetamine nhẹ có thể gây ra các triệu chứng như: nhịp tim bất thường, lú lẫn, đi tiểu khó và / hoặc đau, huyết áp cao hoặc thấp, nhiệt độ cơ thể cao, đau cơ, kích động dữ dội, thở gấp, run, tiểu nhiềukhông thể đi tiểu.[43][42] Quá liều nặng có thể tạo ra các triệu chứng như bão adrenergic, rối loạn tâm thần methamphetamine, giảm đáng kể hoặc không có nước tiểu, sốc tim, chảy máu trong não, trụy tuần hoàn, nhiệt độ cơ thể cao mức nguy hiểm, tăng áp phổi, suy thận, tê liệt, hội chứng serotonin. Thông thường, trước khi tử vong do ngộ độc methamphetamine người dùng thường có thể có biểu hiện co giật và hôn mê. [9]

Rối loạn tâm thần

Sử dụng methamphetamine có thể dẫn đến rối loạn tâm thần do chất kích thích có thể xuất hiện với nhiều triệu chứng khác nhau (ví dụ, hoang tưởng, ảo giác, mê sảnghoang tưởng ).[44] Một đánh giá hợp tác của Cochrane về điều trị chứng rối loạn tâm thần do sử dụng amphetamine, dextroamphetamine và methamphetamine cho biết rằng nhiều người dùng không thể phục hồi hoàn toàn.[45] Đánh giá tương tự khẳng định rằng, dựa trên ít nhất một thử nghiệm, thuốc chống loạn thần có thể giảm nhẹ các triệu chứng của rối loạn tâm thần cấp do amphetamine.

Điều trị cấp cứu

Ngộ độc methamphetamine cấp tính phần lớn được sơ cứu bằng cách dùng than hoạt tính và thuốc an thần. [46] Bài tiểu cưỡng bức bằng axit (ví dụ, với vitamin C ) sẽ làm tăng bài tiết methamphetamine nhưng không được khuyến khích vì có thể làm tăng nguy cơ làm trầm trọng thêm tình trạng, hoặc gây co giật hoặc tiêu cơ vân.[46] Tăng huyết áp có nguy cơ gây xuất huyết nội sọ (tức là chảy máu trong não) và nếu nghiêm trọng, thường được điều trị bằng phentolamine tiêm tĩnh mạch hoặc nitroprusside. [46] Thuốc chống loạn thần như haloperidol rất hữu ích trong điều trị kích động và rối loạn tâm thần do dùng quá liều methamphetamine.

Hoá học

Methamphetamine hydrochloride
Các mảnh methamphetamine hydrochloride tinh khiết, còn được gọi là ma tuý đá.

Methamphetamine là một hợp chất chiral với hai chất đối quang, dextromethamphetamine và levomethamphetamine. Muối methamphetamine hydrochloride có điểm nóng chảy từ 170 và 175 °C (338 và 347 °F) và ở nhiệt độ phòng, xuất hiện dưới dạng tinh thể màu trắng hoặc bột kết tinh màu trắng. Cấu trúc tinh thể của nó là đơn tà với nhóm không gian P2 1 ; ở 90 K (−183,2 °C; −297,7 °F), nó có các thông số a = 7.10 Å, b = 7,29 Å, c = 10,81 Å, và β = 97,29 °. [47]

Lịch sử, và văn hóa

A methamphetamine tablet container
Pervitin, một nhãn hiệu methamphetamine được binh lính sử dụng trong Thế chiến thứ hai.

Amphetamine, được phát hiện trước methamphetamine, lần đầu tiên được tổng hợp vào năm 1887 tại Đức bởi nhà hóa học Lazăr Edeleanu, người đặt tên cho nó là phenylisopropylamine.[48][49] Ngay sau đó, methamphetamine được tổng hợp từ ephedrine vào năm 1893 bởi nhà hóa học người Nhật Bản Nagai Nagayoshi.[50]

Kể từ năm 1938, methamphetamine được tiếp thị trên quy mô lớn ở Đức dưới dạng thuốc không kê đơn dưới tên thương hiệu Pervitin, được sản xuất bởi công ty dược phẩm Temmler có trụ sở tại Berlin.[51][52] Nó đã được sử dụng bởi các lực lượng vũ trang tổng hợp của Đệ tam Đế chế, vì tác dụng kích thích và gây ra sự cảnh giác cao độ kéo dài.[53] Pervitin được quân đội Đức biết đến một cách thông tục với cái tên " Stuka -Tablets" ( Stuka-Tabletten ) và " Herman-Göring -Pills" ( Hermann-Göring-Pillen ), như một ám chỉ chứng nghiện ma túy nổi tiếng của Göring. Tuy nhiên, các tác dụng phụ, nghiêm trọng đến mức quân đội đã phải cắt giảm việc sử dụng nó vào năm 1940. [54] Đến năm 1941, việc sử dụng bị hạn chế theo đơn của bác sĩ và quân đội, kiểm soát chặt chẽ việc phân phối thuốc. Các binh sĩ sẽ chỉ nhận được một vài viên mỗi lần và không được khuyến khích sử dụng chúng trong chiến đấu. Nhà sử học Łukasz Kamieński nói,

"A soldier going to battle on Pervitin usually found himself unable to perform effectively for the next day or two. Suffering from a drug hangover and looking more like a zombie than a great warrior, he had to recover from the side effects."

Nhiều binh sĩ trở nên bạo lực, gây ra tội ác chiến tranh với dân thường; những người khác tấn công các sĩ quan của chính họ.[55]

Buôn lậu ma tuý

Tam giác vàng (Đông Nam Á), là nhà sản xuất methamphetamine hàng đầu thế giới khi sản xuất đã chuyển sang Yaba và methamphetamine dạng tinh thể, bao gồm cả xuất khẩu sang Hoa Kỳ và khắp Đông, Đông Nam Á và Thái Bình Dương. [56]

Liên quan đến việc tăng tốc sản xuất ma túy tổng hợp trong khu vực, tổ chức Sam Gor của Trung Quốc ở Quảng Đông, còn được gọi là The Company, được hiểu là tổ chức tội phạm quốc tế chính chịu trách nhiệm về sự thay đổi này. [57] Tổ chức được tạo thành từ các thành viên của năm bộ ba khác nhau. Sam Gor bị cáo buộc kiểm soát 40% thị trường methamphetamine châu Á - Thái Bình Dương, chưa bao gồm buôn bán heroin và ketamin. Tổ chức đang hoạt động ở nhiều quốc gia, bao gồm Myanmar, Thái Lan, New Zealand, Úc, Nhật Bản, Trung Quốc và Đài Loan. Sam Gor trước đây sản xuất meth ở miền Nam Trung Quốc và hiện được cho là sản xuất chủ yếu ở Tam giác vàng, cụ thể là bang Shan, Myanmar, chịu trách nhiệm cho phần lớn tội phạm trong những năm gần đây.[58] Nhóm này được hiểu là do Tse Chi Lop, một trùm xã hội đen sinh ra ở Quảng Châu, Trung Quốc, cầm đầu.

Tình trạng pháp lý

Việc sản xuất, phân phối, bán và sở hữu methamphetamine bị hạn chế hoặc bất hợp pháp ở hầu như mọi khu vực pháp lý.[59][60] Methamphetamine được xếp vào lịch trình II của hiệp ước Công ước Liên hợp quốc về các chất ma túy.[61]

Chú thích

  1. ^ “methamphetamine”. Archived copy. Lexico. Bản gốc lưu trữ ngày 14 Tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 22 Tháng 4 năm 2022.Quản lý CS1: bản lưu trữ là tiêu đề (liên kết)
  2. ^ Sellers EM, Tyndale RF (2000). “Mimicking gene defects to treat drug dependence”. Ann. N. Y. Acad. Sci. 909 (1): 233–246. Bibcode:2000NYASA.909..233S. doi:10.1111/j.1749-6632.2000.tb06685.x. PMID 10911933. S2CID 27787938. Methamphetamine, a central nervous system stimulant drug, is p-hydroxylated by CYP2D6 to less active p-OH-methamphetamine.
  3. ^ “Toxicity”. Methamphetamine. PubChem Compound. National Center for Biotechnology Information.
  4. ^ Courtney KE, Ray LA (Tháng 10 năm 2014). “Methamphetamine: an update on epidemiology, pharmacology, clinical phenomenology, and treatment literature”. Drug Alcohol Depend. 143: 11–21. doi:10.1016/j.drugalcdep.2014.08.003. PMC 4164186. PMID 25176528.
  5. ^ a b “Chemical and Physical Properties”. Methamphetamine. PubChem Compound. National Center for Biotechnology Information.
  6. ^ Yu, Shaobin; Zhu, Ling; Shen, Qiang; Bai, Xue; Di, Xuhui (2015). “Recent Advances in Methamphetamine Neurotoxicity Mechanisms and Its Molecular Pathophysiology”. Behavioural Neurology (bằng tiếng Anh). 2015: 1–11. doi:10.1155/2015/103969. ISSN 0953-4180.
  7. ^ “Meth's aphrodisiac effect adds to drug's allure - Health - Addictions | NBC News”. web.archive.org. 12 Tháng 8 năm 2013. Lưu trữ bản gốc ngày 12 Tháng 8 năm 2013. Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
  8. ^ Hart, Carl L; Marvin, Caroline B; Silver, Rae; Smith, Edward E (Tháng 2 năm 2012). “Is Cognitive Functioning Impaired in Methamphetamine Users? A Critical Review”. Neuropsychopharmacology. 37 (3): 586–608. doi:10.1038/npp.2011.276. ISSN 0893-133X. PMC 3260986. PMID 22089317.
  9. ^ a b c “Desoxyn Prescribing Information” (PDF). United States Food and Drug Administration. tháng 12 năm 2013. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 2 tháng 1 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2014.
  10. ^ a b “Desoxyn Prescribing Information” (PDF). United States Food and Drug Administration. tháng 12 năm 2013. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 2 tháng 1 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2014.
  11. ^ “National Geographic TV Shows, Specials & Documentaries”. National Geographic Channel (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.
  12. ^ a b c “National Geographic TV Shows, Specials & Documentaries”. National Geographic Channel (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.
  13. ^ “AccessMedicine | Miscellaneous Sympathomimetic Agonists”. web.archive.org. 10 Tháng 11 năm 2013. Lưu trữ bản gốc ngày 10 Tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
  14. ^ “Desoxyn Prescribing Information” (PDF). United States Food and Drug Administration. tháng 12 năm 2013. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 2 tháng 1 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2014.
  15. ^ “Meth Sores”. Drug Rehab (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.
  16. ^ “Methamphetamine: Facts, effects, and health risks”. www.medicalnewstoday.com (bằng tiếng Anh). 30 Tháng 9 năm 2022. Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.
  17. ^ Abuse, National Institute on Drug (--). “What are the long-term effects of methamphetamine misuse?”. National Institute on Drug Abuse (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |ngày= (trợ giúp)
  18. ^ “Methamphetamine: Facts, effects, and health risks”. www.medicalnewstoday.com (bằng tiếng Anh). 30 Tháng 9 năm 2022. Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.
  19. ^ Abuse, National Institute on Drug (--). “What are the long-term effects of methamphetamine misuse?”. National Institute on Drug Abuse (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |ngày= (trợ giúp)
  20. ^ Abuse, National Institute on Drug (20 Tháng 1 năm 2022). “Overdose Death Rates”. National Institute on Drug Abuse (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.
  21. ^ Bluecrest (17 Tháng 6 năm 2019). “Meth Overdose Symptoms, Effects & Treatment | BlueCrest”. Bluecrest Recovery Center (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.
  22. ^ Hussain, Fahmida; Frare, Robert W.; Py Berrios, Karen L. (Tháng 7 năm 2012). “Drug abuse identification and pain management in dental patients: a case study and literature review”. General Dentistry. 60 (4): 334–345, quiz 346–347. ISSN 0363-6771. PMID 22782046.
  23. ^ “ADA.org: A-Z Topics: Methamphetamine Use (Meth Mouth)”. web.archive.org. 1 Tháng 6 năm 2008. Lưu trữ bản gốc ngày 1 Tháng 6 năm 2008. Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
  24. ^ Hussain, Fahmida; Frare, Robert W.; Py Berrios, Karen L. (Tháng 7 năm 2012). “Drug abuse identification and pain management in dental patients: a case study and literature review”. General Dentistry. 60 (4): 334–345, quiz 346–347. ISSN 0363-6771. PMID 22782046.
  25. ^ Hart, Carl L; Marvin, Caroline B; Silver, Rae; Smith, Edward E (16 Tháng 11 năm 2011). “Is Cognitive Functioning Impaired in Methamphetamine Users? A Critical Review”. Neuropsychopharmacology (bằng tiếng Anh). 37 (3): 586–608. doi:10.1038/npp.2011.276. ISSN 0893-133X.
  26. ^ Halkitis, Perry N.; Mukherjee, Preetika Pandey; Palamar, Joseph J. (26 Tháng 7 năm 2008). “Longitudinal Modeling of Methamphetamine Use and Sexual Risk Behaviors in Gay and Bisexual Men”. AIDS and Behavior (bằng tiếng Anh). 13 (4): 783–791. doi:10.1007/s10461-008-9432-y. ISSN 1090-7165.
  27. ^ Halkitis, Perry N.; Mukherjee, Preetika Pandey; Palamar, Joseph J. (26 Tháng 7 năm 2008). “Longitudinal Modeling of Methamphetamine Use and Sexual Risk Behaviors in Gay and Bisexual Men”. AIDS and Behavior (bằng tiếng Anh). 13 (4): 783–791. doi:10.1007/s10461-008-9432-y. ISSN 1090-7165.
  28. ^ a b Patrick Moore (tháng 6 năm 2005). “We Are Not OK”. VillageVoice. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 6 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 1 năm 2011.
  29. ^ a b “Desoxyn Prescribing Information” (PDF). United States Food and Drug Administration. tháng 12 năm 2013. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 2 tháng 1 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2014.
  30. ^ a b “Wayback Machine” (PDF). web.archive.org. 16 Tháng 8 năm 2008. Lưu trữ bản gốc ngày 16 Tháng 8 năm 2008. Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022. Chú thích có tiêu đề chung (trợ giúp)Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
  31. ^ “Amphetamines - Special Subjects”. Merck Manuals Professional Edition (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.
  32. ^ “AccessMedicine | Miscellaneous Sympathomimetic Agonists”. web.archive.org. 10 Tháng 11 năm 2013. Lưu trữ bản gốc ngày 10 Tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
  33. ^ “Desoxyn Prescribing Information” (PDF). United States Food and Drug Administration. tháng 12 năm 2013. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 2 tháng 1 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2014.
  34. ^ Rusyniak, Daniel E. (1 Tháng 8 năm 2011). “Neurologic manifestations of chronic methamphetamine abuse”. Neurologic clinics. 29 (3): 641–655. doi:10.1016/j.ncl.2011.05.004. ISSN 0733-8619. PMC 3148451. PMID 21803215.
  35. ^ Archive, View Author; feed, Get author RSS (26 Tháng 12 năm 2021). “Missouri sword-slay suspect smiles for mug shot after allegedly killing beau”. New York Post (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.
  36. ^ Darke, Shane; Kaye, Sharlene; McKETIN, Rebecca; Duflou, Johan (Tháng 5 năm 2008). “Major physical and psychological harms of methamphetamine use”. Drug and Alcohol Review (bằng tiếng Anh). 27 (3): 253–262. doi:10.1080/09595230801923702.
  37. ^ Yu, Shaobin; Zhu, Ling; Shen, Qiang; Bai, Xue; Di, Xuhui (2015). “Recent Advances in Methamphetamine Neurotoxicity Mechanisms and Its Molecular Pathophysiology”. Behavioural Neurology (bằng tiếng Anh). 2015: 1–11. doi:10.1155/2015/103969. ISSN 0953-4180.
  38. ^ Cruickshank, Christopher C.; Dyer, Kyle R. (Tháng 7 năm 2009). “A review of the clinical pharmacology of methamphetamine”. Addiction (bằng tiếng Anh). 104 (7): 1085–1099. doi:10.1111/j.1360-0443.2009.02564.x.
  39. ^ Carvalho, Márcia; Carmo, Helena; Costa, Vera Marisa; Capela, João Paulo; Pontes, Helena; Remião, Fernando; Carvalho, Félix; Bastos, Maria de Lourdes (1 Tháng 8 năm 2012). “Toxicity of amphetamines: an update”. Archives of Toxicology (bằng tiếng Anh). 86 (8): 1167–1231. doi:10.1007/s00204-012-0815-5. ISSN 1432-0738.
  40. ^ a b Yu, Shaobin; Zhu, Ling; Shen, Qiang; Bai, Xue; Di, Xuhui (2015). “Recent Advances in Methamphetamine Neurotoxicity Mechanisms and Its Molecular Pathophysiology”. Behavioural Neurology. 2015: 103969. doi:10.1155/2015/103969. ISSN 0953-4180. PMC 4377385. PMID 25861156.
  41. ^ Cisneros, Irma E.; Ghorpade, Anuja (Tháng 10 năm 2014). “Methamphetamine and HIV-1-induced neurotoxicity: Role of trace amine associated receptor 1 cAMP signaling in astrocytes”. Neuropharmacology (bằng tiếng Anh). 85: 499–507. doi:10.1016/j.neuropharm.2014.06.011. ISSN 0028-3908.
  42. ^ a b Schep, Leo J.; Slaughter, Robin J.; Beasley, D. Michael G. (1 Tháng 8 năm 2010). “The clinical toxicology of metamfetamine”. Clinical Toxicology. 48 (7): 675–694. doi:10.3109/15563650.2010.516752. ISSN 1556-3650.
  43. ^ “AccessMedicine | Miscellaneous Sympathomimetic Agonists”. web.archive.org. 10 Tháng 11 năm 2013. Lưu trữ bản gốc ngày 10 Tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
  44. ^ Schep, Leo J.; Slaughter, Robin J.; Beasley, D. Michael G. (1 Tháng 8 năm 2010). “The clinical toxicology of metamfetamine”. Clinical Toxicology. 48 (7): 675–694. doi:10.3109/15563650.2010.516752. ISSN 1556-3650.
  45. ^ Hofmann FG (1983). A Handbook on Drug and Alcohol Abuse: The Biomedical Aspects (ấn bản 2). New York: Oxford University Press. tr. 329. ISBN 978-0-19-503057-0.
  46. ^ a b c Schep, Leo J.; Slaughter, Robin J.; Beasley, D. Michael G. (Tháng 8 năm 2010). “The clinical toxicology of metamfetamine”. Clinical Toxicology (Philadelphia, Pa.). 48 (7): 675–694. doi:10.3109/15563650.2010.516752. ISSN 1556-9519. PMID 20849327.
  47. ^ Hakey, Patrick; Ouellette, Wayne; Zubieta, Jon; Korter, Timothy (30 Tháng 4 năm 2008). “Redetermination of (+)-methamphetamine hydro­chloride at 90 K”. Acta Crystallographica Section E: Structure Reports Online. 64 (Pt 5): o940. doi:10.1107/S1600536808011550. ISSN 1600-5368. PMC 2961146. PMID 21202421. soft hyphen character trong |title= tại ký tự số 45 (trợ giúp)
  48. ^ “Alcohol & Drugs”. Vermont Department of Health (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.
  49. ^ Rassool GH (2009). Alcohol and Drug Misuse: A Handbook for Students and Health Professionals. London: Routledge. tr. 113. ISBN 978-0-203-87117-1.
  50. ^ Grobler, Sias R.; Chikte, Usuf; Westraat, Jaco (26 Tháng 6 năm 2011). “The pH Levels of Different Methamphetamine Drug Samples on the Street Market in Cape Town”. ISRN Dentistry (bằng tiếng Anh). 2011: 1–4. doi:10.5402/2011/974768. ISSN 2090-4371.
  51. ^ Freye E (2009). Pharmacology and Abuse of Cocaine, Amphetamines, Ecstasy and Related Designer Drugs. University Düsseldorf, Germany: Springer. tr. 110. ISBN 978-90-481-2447-3.
  52. ^ “Pervitin”. www.chemie.de. Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.
  53. ^ Ulrich, Andreas (6 Tháng 5 năm 2005). “The Nazi Death Machine: Hitler's Drugged Soldiers”. Der Spiegel (bằng tiếng Anh). ISSN 2195-1349. Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.
  54. ^ Defalque, Ray J.; Wright, Amos J. (1 Tháng 4 năm 2011). “Methamphetamine for Hitler's Germany: 1937 to 1945”. Bulletin of Anesthesia History (bằng tiếng Anh). 29 (2): 21–32. doi:10.1016/S1522-8649(11)50016-2. ISSN 1522-8649.
  55. ^ “Shooting Up: A Short History of Drugs and War - Łukasz Kamieński - Google Books”. web.archive.org. 23 Tháng 3 năm 2017. Lưu trữ bản gốc ngày 13 Tháng 10 năm 2022. Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
  56. ^ “Wayback Machine” (PDF). web.archive.org. 22 Tháng 1 năm 2021. Lưu trữ bản gốc ngày 22 Tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022. Chú thích có tiêu đề chung (trợ giúp)Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
  57. ^ Douglas, Jeremy (24 Tháng 10 năm 2019). “The man accused of running Asia's biggest drug trafficking syndicate has been revealed. Here's what needs to happen next”. CNN (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.
  58. ^ Archive, View Author; feed, Get author RSS (14 Tháng 10 năm 2019). “Inside the hunt for the man known as 'Asia's El Chapo'. New York Post (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022.
  59. ^ “Wayback Machine” (PDF). web.archive.org. 5 Tháng 12 năm 2005. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 31 Tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022. Chú thích có tiêu đề chung (trợ giúp)
  60. ^ “Wayback Machine” (PDF). web.archive.org. 16 Tháng 10 năm 2013. Lưu trữ bản gốc ngày 16 Tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022. Chú thích có tiêu đề chung (trợ giúp)Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
  61. ^ “Wayback Machine” (PDF). web.archive.org. 5 Tháng 12 năm 2005. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 31 Tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 29 Tháng 10 năm 2022. Chú thích có tiêu đề chung (trợ giúp)

Liên kết ngoài