Phan Rang - Tháp Chàm

UBND Thành phố Phan Rang - Tháp Chàm
Phan Rang - Tháp Chàm
	Thành phố trực thuộc tỉnh
	; Tháp Poklong Garai
Địa lý
	Tọa độ: 11°33′55″B 108°59′50″Đ / 11,56528°B 108,99722°Đ
Diện tích	78,90 km2
	Dân số 2009
Tổng cộng	161.730 người
Thành thị	152.906 người
Nông thôn	8.824 người
Mật độ	2.050 người/km2
Dân tộc	Kinh
Vị trí thành phố Phan Rang - Tháp Chàm
	Phan Rang - Tháp Chàm
Hành chính
Quốc gia	Việt Nam
Vùng	Duyên hải Nam Trung Bộ
Tỉnh	Ninh Thuận
Thành lập	1917
Tái lập	1981
Đô thị loại III	2006
Nâng cấp thành phố	2007
Chính quyền
Chủ tịch UBND	Trần Minh Nam
Chủ tịch HĐND	Nguyễn Thoại
Bí thư Thành ủy	Nguyễn Thoại
Trụ sở UBND	Số 62 Đường 16 tháng 4, Phường Mỹ Hải, Thành phố Phan Rang - Tháp Chàm, Tỉnh Ninh Thuận
Phân chia hành chính	15 phường và 1 xã

Tọa độ: 11°33′55″B 108°59′50″Đ / 11,56528°B 108,99722°Đ / 11.56528; 108.99722

Phan Rang - Tháp Chàm (thường được gọi tắt là Phan Rang) là thành phố tỉnh lị của tỉnh Ninh Thuận, Việt Nam.

Tên Tháp Chàm được đặt theo cụm tháp Poklong Garai phía bắc thành phố.

Hành chính [sửa]

Gồm 15 phường và 1 xã:

15 phường:

1 xã: Thành Hải.

Lịch sử [sửa]

Vùng đất này từng là kinh đô Panduranga của Vương quốc Champa cổ.

Thị xã Phan Rang được thành lập theo đạo dụ của Khải Định ban hành ngày 4 tháng 8 năm 1917.

Trước năm 1976, Phan Rang là tỉnh lỵ tỉnh Ninh Thuận. Từ 1976 đến 1991, khi tỉnh Ninh Thuận hợp nhất với tỉnh Bình Thuận (kể cả tỉnh Bình Tuy của Việt Nam Cộng hòa) thành tỉnh Thuận Hải thì Phan Rang không còn là tỉnh lỵ tỉnh Ninh Thuận, mà thuộc tỉnh Thuận Hải.

Ngày 27 tháng 4 năm 1977 thị xã Phan Rang bị chia hai và hạ cấp xuống thành thị trấn Phan Rang, huyện lỵ huyện Ninh Hải, và thị trấn Tháp Chàm, huyện lỵ huyện An Sơn. Thị trấn Phan Rang là địa bàn 6 phường Mỹ Hương, Tấn Tài, Kim Định, Thạnh Sơn, Phủ Hà, Đạo Long của thị xã cũ, còn thị trấn Tháp Chàm là địa bàn 3 phường Đô Vinh, Bảo An và Phước Mỹ của thị xã cũ.

Thị xã Phan Rang được tái lập với tên mới là thị xã Phan Rang - Tháp Chàm, theo Quyết định số 45/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng ngày 1-9-1981, đồng thời với việc tái lập ba huyện là Ninh Sơn, Ninh Hải và Ninh Phước trên cơ sở 2 huyện An Sơn và Ninh Hải. Lúc đó thị xã Phan Rang-Tháp Chàm gồm 9 phường: Bảo An, Đô Vinh, Phước Mỹ, Phủ Hà, Thanh Sơn, Mỹ Hương, Kinh Dinh, Đạo Long, Tấn Tài, và 3 xã: Văn Hải, Khánh Hải và Thành Hải.

Khi tỉnh Ninh Thuận được tái lập (1992), thị xã Phan Rang hợp nhất cùng với Tháp Chàm thành thị xã Phan Rang-Tháp Chàm, đồng thời trở thành tỉnh lỵ tỉnh Ninh Thuận.

Đầu tháng 2 năm 2007, thị xã Phan Rang - Tháp Chàm trở thành thành phố theo Nghị định của Chính phủ.

Địa lý [sửa]

Vị trí địa lí [sửa]

Phan Rang - Tháp Chàm cách Thành phố Hồ Chí Minh 350 km, cách Đà Lạt 110 km, cách Nha Trang 105 km và cách Hà Nội 1388 km.

Phía Bắc giáp huyện Bác Ái và huyện Ninh Hải
Phía Tây giáp huyện Ninh Sơn
Phía Nam giáp huyện Ninh Phước
Phía Đông giáp biển Đông

Đặc điểm Khí hậu và đất đai [sửa]

Phan Rang có nhiều rặng núi bao quanh phía Bắc, phía Nam, phía Tây khiến cho gió mùa Đông-Bắc và gió mùa Tây-Nam là những gió đem mưa tới bị ngăn cản lại trước khi thổi đến Phan Rang. Các rặng núi trọc quanh Phan Rang đều phản chiếu lại nhiệt vào giữa lòng đồng bằng nên khí hậu nóng.

Độ ẩm trung bình hàng năm chừng 80% vào các tháng khô khan nhất là từ tháng 1 đến tháng 3 dương lịch. Vào các tháng này, gió thổi rất mạnh. Vì đặc điểm này mà dân địa phương thường ví von "Gió như Phang, Nắng như Rang". Do đặc điểm này nên Phan Rang thích hợp trồng Nho, hành tỏi và có nhiều tiềm năng về điện gió.

Khí hậu Phan Rang rất khô và có lẽ là vùng khô hạn nhất Việt Nam. Lượng mưa hàng năm rất ít. Các chất “baz” trao đổi không bị nước mưa cuốn trôi xuống sâu do đó pH của đất rất lớn: thường đất đai có pH trên 6 (những nơi khác do mưa nhiều nên pH của đất trung bình khoảng 5). Có những loại đất đặc biệt nhưng đất kiềm chỉ có ở vùng Phan Rang. Đó là đất cà-giang.^[1]

Diện tích và dân số [sửa]

Diện tích: 78,8974 km² (2009)
Dân số: 161.730 người (2009)

Đô thị [sửa]

Phan Rang - Tháp Chàm chính thức trở thành Đô thị loại 3 vào năm 2007. Thành phố Phan Rang - Tháp Chàm đang phấn đấu đạt chuẩn Đô thị loại 2 vào năm 2015^[2].