Phan Rang - Tháp Chàm

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Phan Rang - Tháp Chàm
Thành phố trực thuộc tỉnh
Po Klong Garai.jpg
Tháp Poklong Garai
Địa lý
Tọa độ: 11°33′55″B 108°59′50″Đ / 11,56528°B 108,99722°Đ / 11.56528; 108.99722 (ủy ban nhân dân Thành phố Phan Rang - Tháp Chàm)Tọa độ: 11°33′55″B 108°59′50″Đ / 11,56528°B 108,99722°Đ / 11.56528; 108.99722
Diện tích 78,90 km2
Dân số (2009)  
 Tổng cộng 161.730 người
 Thành thị 152.906 người
 Nông thôn 8.824 người
 Mật độ 2.050 người/km2
Dân tộc Kinh
Vị trí thành phố Phan Rang - Tháp Chàm
Phan Rang - Tháp Chàm trên bản đồ Việt Nam
Phan Rang - Tháp Chàm
Phan Rang - Tháp Chàm
Hành chính
Quốc gia Việt Nam
Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ
Tỉnh Ninh Thuận
Thành lập 1917
Tái lập 1981
Đô thị loại III 2006
 Chủ tịch HĐND Nguyễn Thoại
 Bí thư Thành ủy Nguyễn Thoại
Phân chia hành chính 15 phường và 1 xã
Mã hành chính 582[1]
Website Thành phố Phan Rang - Tháp Chàm

Phan Rang - Tháp Chàm (thường được gọi tắt là Phan Rang) là thành phố tỉnh lị của tỉnh Ninh Thuận, Việt Nam.

Tên Tháp Chàm được đặt theo cụm tháp Poklong Garai phía bắc thành phố.

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Gồm 15 phường và 1 xã:

Tên đơn vị hành chính Năm thành lập Diện tích (ha) Dân số (người) Mật độ dân số (người/km2) Số liệu dân số năm
Phường Bảo An 1981 321,87 10.027 3.115 2001
Phường Đài Sơn 2001 126,27 6.975 5.524 2001
Phường Đạo Long 1981 214,00 10.088 4.714 1999
Phường Đô Vinh 1981 2.850,00 12.652 444 1999
Phường Đông Hải 2001 211,71 20.724 9.789 2001
Phường Kinh Dinh 1981 39,17 7.656 19.546 2001
Phường Mỹ Bình 2008 495,76 8.076 1.629 2008
Phường Mỹ Đông 2001 241,00 12.401 5.146 2008
Phường Mỹ Hải 2008 221,70 4.919 2.219 2008
Phường Mỹ Hương 1981 50,00 4.759 9.518 1999
Phường Phủ Hà 1981 136,97 10.714 7.822 2001
Phường Phước Mỹ 1981 593,85 11.322 1.907 2001
Phường Tấn Tài 1981 286,06 8.157 2.851 2008
Phường Thanh Sơn 1981 96,78 7.509 7.759 2001
Phường Văn Hải 2008 927,11 13.909 1.500 2008
Xã Thành Hải 1979 937,03 5.805 620 2001

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Vùng đất này từng là kinh đô Panduranga của Vương quốc Champa cổ.

Thị xã Phan Rang được thành lập theo đạo dụ của Khải Định ban hành ngày 4 tháng 8 năm 1917.

Trước năm 1976, Phan Rang là tỉnh lỵ tỉnh Ninh Thuận. Từ năm 1976 đến năm 1991, khi tỉnh Ninh Thuận hợp nhất với tỉnh Bình Thuận (kể cả tỉnh Bình Tuy của Việt Nam Cộng hòa) thành tỉnh Thuận Hải thì Phan Rang không còn là tỉnh lỵ tỉnh Ninh Thuận, mà thuộc tỉnh Thuận Hải.

Ngày 27 tháng 4 năm 1977 thị xã Phan Rang bị chia hai và hạ cấp xuống thành thị trấn Phan Rang, huyện lỵ huyện Ninh Hải, và thị trấn Tháp Chàm, huyện lỵ huyện An Sơn. Thị trấn Phan Rang là địa bàn 6 phường Mỹ Hương, Tấn Tài, Kim Định, Thanh Sơn, Phủ Hà, Đạo Long của thị xã cũ, còn thị trấn Tháp Chàm là địa bàn 3 phường Đô Vinh, Bảo An và Phước Mỹ của thị xã cũ.[2]

Thị xã Phan Rang được tái lập với tên mới là thị xã Phan Rang - Tháp Chàm, theo Quyết định số 45/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng ngày 1 tháng 9 năm 1981, đồng thời với việc tái lập ba huyện là Ninh Sơn, Ninh HảiNinh Phước trên cơ sở 2 huyện An Sơn và Ninh Hải[3]. Lúc đó thị xã Phan Rang - Tháp Chàm gồm 9 phường: Bảo An, Đô Vinh, Phước Mỹ, Phủ Hà, Thanh Sơn, Mỹ Hương, Kinh Dinh, Đạo Long, Tấn Tài, và 3 xã: Văn Hải, Khánh Hải và Thành Hải (xã Khánh Hải về sau được chuyển về huyện Ninh Hải quản lý và trở thành thị trấn Khánh Hải năm 1994).

Ngày 30 tháng 10 năm 1982, xã Mỹ Hải và xã Đông Hải (huyện Ninh Hải) sáp nhập vào thị xã Phan Rang - Tháp Chàm theo quyết định số 204-HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng[4]. Thị xã Phan Rang - Tháp Chàm lúc này có 9 phường (Bảo An, Đô Vinh, Phước Mỹ, Phủ Hà, Thanh Sơn, Mỹ Hương, Kinh Dinh, Đạo Long, Tấn Tài) và 5 xã (Văn Hải, Khánh Hải, Thành Hải, Mỹ Hải và Đông Hải)

Chợ Phan Rang

Khi tỉnh Ninh Thuận được tái lập (1992), thị xã Phan Rang hợp nhất cùng với Tháp Chàm thành thị xã Phan Rang - Tháp Chàm, đồng thời trở thành tỉnh lỵ tỉnh Ninh Thuận.

Ngày 25 tháng 12 năm 2001, các phường Đông Hải, Mỹ Đông và Đài Sơn được thành lập. Thị xã Phan Rang - Tháp Chàm có 12 phường (Bảo An, Đô Vinh, Phước Mỹ, Phủ Hà, Thanh Sơn, Mỹ Hương, Kinh Dinh, Đạo Long, Tấn Tài, Đông Hải, Mỹ Đông, Đài Sơn) và 3 xã (Văn Hải, Thành Hải và Mỹ Hải).[5]

Tháng 1 năm 2005, thị xã Phan Rang - Tháp Chàm được công nhận là đô thị loại 3.

Ngày 8 tháng 2 năm 2007, thị xã Phan Rang - Tháp Chàm trở thành thành phố theo Nghị định của Chính phủ.[6]

Ngày 16 tháng 4 năm 2007 Thành Phố Phan Rang-Tháp Chàm làm lễ công bố trở thành thành phố theo Nghị định của Chính Phủ.

Ngày 21 tháng 1 năm 2008, các phường Mỹ Hải, Mỹ Bình và Văn Hải được thành lập. Thành phố Phan Rang - Tháp Chàm có 15 phường và 1 xã như hiện nay.[7]

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Vị trí địa lí[sửa | sửa mã nguồn]

Phan Rang - Tháp Chàm cách Thành phố Hồ Chí Minh 350 km, cách Đà Lạt 110 km, cách Nha Trang 105 km và cách Hà Nội 1388 km.

Đặc điểm Khí hậu và đất đai[sửa | sửa mã nguồn]

Ruộng muối ở Phan Rang

Phan Rang có nhiều rặng núi bao quanh phía Bắc, phía Nam, phía Tây khiến cho gió mùa Đông-Bắc và gió mùa Tây-Nam là những gió đem mưa tới bị ngăn cản lại trước khi thổi đến Phan Rang. Các rặng núi trọc quanh Phan Rang đều phản chiếu lại nhiệt vào giữa lòng đồng bằng nên khí hậu nóng.

Độ ẩm trung bình hàng năm chừng 80% vào các tháng khô khan nhất là từ tháng 1 đến tháng 3 dương lịch. Vào các tháng này, gió thổi rất mạnh. Vì đặc điểm này mà dân địa phương thường ví von "Gió như Phang, Nắng như Rang". Do đặc điểm này nên Phan Rang thích hợp trồng Nho, hành tỏi và có nhiều tiềm năng về điện gió.

Khí hậu Phan Rang rất khô và có lẽ là vùng khô hạn nhất Việt Nam. Lượng mưa hàng năm rất ít. Các chất "baz" trao đổi không bị nước mưa cuốn trôi xuống sâu do đó pH của đất rất lớn: thường đất đai có pH trên 6 (những nơi khác do mưa nhiều nên pH của đất trung bình khoảng 5). Có những loại đất đặc biệt nhưng đất kiềm chỉ có ở vùng Phan Rang. Đó là đất cà-giang.[8]

Diện tích và dân số[sửa | sửa mã nguồn]

Trên đường Thống Nhất ở phía trước chợ Phan Rang
  • Diện tích: 78,8974 km² (2009)
  • Dân số: 161.730 người (2009)

Đô thị[sửa | sửa mã nguồn]

Phan Rang - Tháp Chàm chính thức trở thành Đô thị loại 3 vào năm 2007. Thành phố Phan Rang - Tháp Chàm đang phấn đấu đạt chuẩn Đô thị loại 2 vào năm 2015[9].

Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Đặc sản Ninh Thuận[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Biểu đồ gió Ninh Sơn Bác Ái Biểu đồ gió
B Ninh Hải
T    Phan Rang - Tháp Chàm    Đ
N
Ninh Phước Biển Đông
Enclave: {{{enclave}}}


Việt Nam Các đơn vị hành chính cấp huyện thị trực thuộc tỉnh Ninh Thuận, Việt Nam
Thành phố (1): Phan Rang-Tháp Chàm
Huyện (6): Bác Ái | Ninh Hải | Ninh Phước | Ninh Sơn | Thuận Bắc | Thuận Nam